I liga polska w piłce nożnej (1991/1992)

I liga 1991/1992
1990/1991	1992/1993
	Szczegóły
Państwo	Polska
Organizator	PZPN
Poziom ligowy	I
Edycja	66. (58.)
Liczba zespołów	18
Termin	27.07.1991 – 20.06.1992
Liczba kolejek	34
Liczba meczów	306
Liczba stadionów	18 (w 15 miejscowościach)
Liczba bramek	678
Zwycięzca	Lech Poznań (4. tytuł)
2. miejsce	GKS Katowice
3. miejsce	Widzew Łódź
Król strzelców	Jerzy Podbrożny; Mirosław Waligóra; (po 20 goli)

I liga polska w piłce nożnej 1991/1992 – 66. edycja oficjalnych mistrzostw Polski w piłce nożnej mężczyzn, po raz 58. przeprowadzona w formule ligowej, jako najwyższy szczebel w hierarchii. Organizatorem rozgrywek był Polski Związek Piłki Nożnej (PZPN). Zmagania trwały 333 dni, rozpoczynając się 27 lipca 1991, a kończąc 20 czerwca 1992. W rywalizacji - po raz pierwszy w historii - wzięło udział 18 drużyn klubowych, tym samym pierwszy raz w dziejach najwyższej klasy w Polsce rozegrano 34 ligowe kolejki i ponad 300 spotkań w sezonie (306 meczów)^[1].

Kulisy powiększenia I ligi

Podczas 62. Walnego Zgromadzenia PZPN, zorganizowanego w dniach 10–11 czerwca 1989 w Warszawie, prezesem futbolowej centrali w Polsce wybrano Jerzego Domańskiego, który zdecydowanie (113 głosów do 33 głosów) pokonał dotychczasowego włodarza polskiej federacji piłkarskiej – Zbigniewa Jabłońskiego. W trakcie dwudniowych obrad sporo dyskutowano o pilnej konieczności reorganizacji rozgrywek ligowych, również najwyższego szczebla, bowiem trwająca transformacja systemowa w kraju w znacznej mierze dotknęła sport, w tym piłkę nożną. W trakcie dyskusji nad metodami zatrzymania pogłębiającego się regresu, ówczesny przewodniczący Komitetu Młodzieży i Kultury Fizycznej oraz prezes PKOl – Aleksander Kwaśniewski apelowe o „menadżerskie podejście do pracy w PZPN”^[2]. Dość szybko grupa osób skupiona wokół nowego prezesa futbolowej centrali doszła do wniosku, że należy zmniejszyć - przynajmniej czasowo - liczbę zespołów występujących w I lidze z 16 do 14, bowiem wymagał tego zarówno poziom sportowy prezentowany przez ekstraklasowe drużyny, jak i przede wszystkim ich sytuacja finansowo-organizacyjna. W czasie potężnego kryzysu gospodarczego przełomu lat 80. i 90. XX w. polskie kluby masowo traciły dotychczasowych patronów (kopalnie, huty, służby mundurowe, kolej). W listopadzie 1990 r. ujawniono z kolei nieoficjalne dane, z których wynikało, iż w latach 1986–1990 z Polski wyjechało zagranicę około 4000 piłkarzy (90% z nich – do RFN)^[3], w dużej mierze tych najlepszych.

Pomimo wcześniej poczynionych ustaleń i wbrew woli prezesa Domańskiego, 4 marca 1991 zarząd PZPN podjął decyzję o powiększeniu I ligi z 16 do 18 drużyn^[4], począwszy od sezonu 1991/92. Oznaczało to, że w zbliżającej się do finiszu edycji 1990/91 z I ligi mogła nie spaść żadna ekipa. Tak się faktycznie stało, bowiem dwa ostatnie zespoły I ligi (Zagłębie Sosnowiec i Stal Mielec) pokonały w barażowych dwumeczach o awans/utrzymanie w I lidze drużyny z miejsc 3. i 4. II ligi sezonu 1990/91 (odpowiednio: Jagiellonię Białystok i Miedź Legnica). Taka decyzja zarządu PZPN była efektem spisku - przeciwko prezesowi Domańskiemu - grupy członków tego gremium, reprezentujących interesy klubów piłkarskich^[5]. Dodatkowo, podczas 63. Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia PZPN, zorganizowanego w dniach 21–22 czerwca 1991 w Warszawie, „frakcja klubowa” w zarządzie federacji doprowadziła do przyjęcia w regulaminie rozgrywek najwyższego szczebla ligowego zapisu o zakazie dokonywania zmian odnośnie do liczby drużyn w I lidze „w ciągu czterech najbliższych lat”, zabezpieczając w ten sposób kluby przed próbą cofnięcia dokonanych przez nich zmian co najmniej do edycji 1994/95^[4]. Ostatecznie 18 zespołów występowało w I lidze aż przez siedem sezonów (do edycji 1997/98).

Uczestnicy

Od sezonu 1991/92 liczbę uczestników rozgrywek I ligi zwiększono z 16 do 18.

Lokalizacja klubów grających w I lidze 1991/1992

Uczestnicy poprzedniej edycji
ZLU	Zagłębie Lubin	1
GZA	Górnik Zabrze	2
WKR	Wisła Kraków	3
KAT	GKS Katowice	4
HUT	Hutnik Kraków	5
LPO	Lech Poznań	6
ŚLĄ	Śląsk Wrocław	7
OLI	Olimpia Poznań	8
LEG	Legia Warszawa	9
MOT	Motor Lublin	10
ŁKS	ŁKS Łódź	11
IGL	Igloopol Dębica	12
RCH	Ruch Chorzów	13
ZAW	Zawisza Bydgoszcz	14
Zwycięzca baraży o I ligę
SMI	Stal Mielec	15
ZSO	Zagłębie Sosnowiec	16
Awans z II ligi 1990/1991
SSW	Stal Stalowa Wola	1
WID	Widzew Łódź	2
Oznaczenia: kolumna pierwsza – skróty nazw drużyn, kolumna trzecia – miejsce zajęte w poprzednim sezonie.

Wyniki

Gość →
Gospodarz

GKS

Górnik

Hutnik

Igloopol

Lech

Legia Warszawa

ŁKS

Motor

Olimpia

Ruch

Stal M.

Stal St. W.

Śląsk

Widzew

Wisła

Zagłębie L.

Zagłębie S.

Zawisza

GKS Katowice

1:1

2:1

1:0

3:1

4:2

2:1

2:2

3:0

1:1

0:0

3:0

1:1

1:0

0:0

0:1

5:0

1:0

Górnik Zabrze

2:2

2:0

5:1

2:2

1:0

2:3

0:0

4:2

1:1

2:1

3:0

1:0

2:0

0:0

Hutnik Kraków

3:0

1:2

6:0

2:2

1:2

2:1

1:2

0:0

3:3

3:0

1:1

2:0

0:1

2:1

Igloopol Dębica

0:3

0:0

0:2

0:4

1:0

1:2

1:0

1:2

0:3

0:0

0:4

0:3

1:2

0:4

0:0

0:2

0:1

Lech Poznań

1:0

1:1

3:2

3:0

1:0

4:0

1:0

1:1

3:0

2:1

3:3

1:1

1:0

5:1

2:0

Legia Warszawa

0:2

0:0

0:2

5:2

2:0

1:0

1:1

1:2

0:2

1:0

1:1

0:0

3:0

2:0

ŁKS Łódź

0:0

1:1

1:0

2:0

0:1

2:1

0:0

1:1

2:0

0:0

0:1

0:0

3:4

Motor Lublin

0:2

0:0

2:2

1:1

0:3

2:1

1:1

2:1

0:1

3:0

1:2

3:0

2:0

1:1

0:0

Olimpia Poznań

1:2

3:3

3:2

1:2

1:1

2:0

0:0

1:1

0:0

1:2

2:1

3:2

1:0

Ruch Chorzów

1:1

1:0

1:1

1:0

3:1

0:0

1:0

5:0

2:1

2:0

0:0

1:0

1:4

1:2

2:1

1:0

Stal Mielec

0:0

2:0

1:1

3:0

0:1

0:0

2:1

1:1

0:0

3:0

0:0

0:1

3:0

0:1

1:1

4:1

Stal Stalowa Wola

1:0

0:0

1:1

2:0

1:2

0:0

0:1

0:0

1:1

2:0

0:0

0:2

2:1

0:1

0:0

Śląsk Wrocław

2:1

1:2

3:2

3:0

1:2

0:1

1:1

1:3

1:0

3:0

2:0

1:3

1:0

0:0

1:0

3:1

Widzew Łódź

2:0

1:0

3:3

5:0

2:2

3:0

1:1

3:0

4:0

2:1

1:0

0:1

3:2

1:0

1:1

0:0

Wisła Kraków

2:4

3:3

1:1

0:0

0:2

2:2

0:1

0:0

1:1

3:0

2:0

0:0

0:1

0:0

2:1

2:0

2:1

Zagłębie Lubin

1:1

1:2

1:0

2:1

2:4

1:0

0:0

2:0

1:1

0:0

0:1

2:1

0:1

1:1

2:1

1:1

Zagłębie Sosnowiec

0:0

0:2

2:2

0:0

4:1

1:1

0:1

2:5

1:3

0:2

0:0

2:1

2:0

0:1

1:0

1:1

0:0

Zawisza Bydgoszcz

2:3

1:0

3:1

4:2

2:2

1:1

0:0

3:1

2:2

2:0

2:1

1:3

3:0

1:1

2:1

2:0

Tabela

Msc.	Drużyna	M	Z	R	P	Bilans bramek	Pkt.
1.	Lech Poznań	34	19	11	4	66 – 38	49
2.	GKS Katowice	34	16	12	6	51 – 29	44
3.	Widzew Łódź (b)	34	17	9	8	48 – 28	43
4.	Górnik Zabrze	34	14	15	5	43 – 26	43
5.	Ruch Chorzów	34	13	13	8	43 – 38	39
6.	Śląsk Wrocław	34	15	8	11	42 – 35	38
7.	Wisła Kraków	34	10	14	10	39 – 35	34
8.	Zawisza Bydgoszcz	34	11	12	11	43 – 42	34
9.	Zagłębie Lubin	34	12	10	12	30 – 31	34
10.	Legia Warszawa	34	11	11	12	34 – 33	33
11.	ŁKS Łódź	34	9	15	10	26 – 29	33
12.	Hutnik Kraków	34	9	14	11	54 – 46	32
13.	Stal Mielec	34	8	16	10	27 – 28	32
14.	Olimpia Poznań	34	8	15	11	34 – 41	31
15.	Motor Lublin	34	9	12	13	33 – 40	30
16.	Stal Stalowa Wola (b)	34	8	12	14	23 – 33	28
17.	Zagłębie Sosnowiec	34	6	12	16	28 – 50	24
18.	Igloopol Dębica	34	2	7	25	14 – 76	11

Igloopol Dębica do 31. kolejki występował pod nazwą Pegrotour Dębica^[6].

Legenda:

	Liga Mistrzów
	Puchar UEFA
	Spadek do II ligi
(b)	– beniaminek

Statystyki i ciekawostki

Liczba meczów: 306
Liczba goli: 678 (w tym: 60 z rzutów karnych, 22 z rzutów wolnych, 90 po uderzeniach głową i 10 samobójczych)^[7]
Średnia goli na mecz: 2,22
Liczba hat tricków: 8 (uzyskana przez 8 piłkarzy)^[7]
Zwycięstwa gospodarzy: 129
Remisy: 109
Zwycięstwa gości: 68
Łączna liczba widzów: 1 472 000^[7]
Średnia liczba widzów: 4810 osób/mecz
Najwięcej meczów jako sędzia główny: 16 (Zygmunt Ziober z Przemyśla)^[7]
Najstarszy zawodnik: Andrzej Brończyk (Zawisza Bydgoszcz) – 40 lat i 216 dni^[7]
Najstarszy strzelec: Karol Kordysz (Zagłębie Sosnowiec) – 35 lat i 288 dni^[7]
Najmłodszy zawodnik: Marcin Latos (Hutnik Kraków) – 16 lat i 3 dni^[7]
Najmłodszy strzelec: Dariusz Wojciechowski (Olimpia Poznań) – 17 lat i 218 dni^[7]
Liczba piłkarzy zagranicznych: 27 (grających w 14 drużynach)^[7]

Najlepsi strzelcy

Źródło:^[8]

Gole	Strzelec	Drużyna
20	Jerzy Podbrożny	Lech Poznań
20	Mirosław Waligóra	Hutnik Kraków
14	Mirosław Trzeciak	Lech Poznań
13	Krzysztof Walczak	GKS Katowice
12	Andrzej Sermak	Hutnik Kraków
11	Gia Guruli	GKS Katowice
	Andrzej Juskowiak	Lech Poznań
	Wojciech Kowalczyk	Legia Warszawa
10	Dariusz Sajdak	Stal Stalowa Wola
10	Dariusz Skrzypczak	Lech Poznań

Klasyfikacja medalowa mistrzostw Polski po sezonie

Tabela obejmuje wyłącznie zespoły mistrzowskie.

	Klub
1.	Ruch Chorzów	14	5	6
2.	Górnik Zabrze	14	4	6
3.	Wisła Kraków	5	9	8
4.	Cracovia	5	2	2
5.	Legia Warszawa	4	5	7
6.	Pogoń Lwów	4	3	0
7.	Lech Poznań	4	0	3
8.	Warta Poznań	2	5	7
9.	Widzew Łódź	2	5	3
10.	Polonia Bytom	2	4	2
11.	Stal Mielec	2	1	3
12.	Polonia Warszawa	1	2	2
13.	Śląsk Wrocław	1	2	1
14.	ŁKS Łódź	1	1	2
15.	Szombierki Bytom	1	1	1
16.	Garbarnia Kraków	1	1	0
16.	Zagłębie Lubin	1	1	0

Uwagi

↑ 66. edycja oficjalnych mistrzostw Polski w piłce nożnej mężczyzn.
↑ 58. edycja rozgrywek ligowych najwyższego szczebela w hierarchii.

Przypisy

↑ Andrzej Gowarzewski: Encyklopedia piłkarska Fuji. Tom 25. – Liga Polska. Katowice: Wydawnictwo GiA, 2000, s. 154–155. ISBN 83-88232-02-9.
↑ Andrzej Gowarzewski: Encyklopedia piłkarska Fuji. Tom 12. – 75 lat PZPN. Katowice: Wydawnictwo GiA, 1994, s. 152. ISBN 83-902751-1-2.
↑ Andrzej Gowarzewski: Encyklopedia piłkarska Fuji. Tom 12. – 75 lat PZPN. Katowice: Wydawnictwo GiA, 1994, s. 155. ISBN 83-902751-1-2.
1 2 Andrzej Gowarzewski: Encyklopedia piłkarska Fuji. Tom 12. – 75 lat PZPN. Katowice: Wydawnictwo GiA, 1994, s. 157. ISBN 83-902751-1-2.
↑ Andrzej Gowarzewski: Encyklopedia piłkarska Fuji. Tom 12. – 75 lat PZPN. Katowice: Wydawnictwo GiA, 1994, s. 158–159. ISBN 83-902751-1-2.
↑ Krzysztof Jaśniok: ZAPOMNIANE KLUBY POLSKIEJ EKSTRAKLASY Igloopol Dębica. laczynaspilka.pl, 2022-03-11. [dostęp 2025-05-05]. (pol.).
1 2 3 4 5 6 7 8 9 Andrzej Gowarzewski: Encyklopedia piłkarska Fuji. Tom 5. – Rocznik 92–93. Katowice: Wydawnictwo GiA, 1992, s. 88–89. ISBN 83-900277-0-4.
↑ Andrzej Gowarzewski: Encyklopedia piłkarska Fuji. Tom 5. – Rocznik 92–93. Katowice: Wydawnictwo GiA, 1992, s. 87. ISBN 83-900277-0-4.

Linki zewnętrzne

I liga 1991/1992 na 90minut.pl

[1] 66. edycja oficjalnych mistrzostw Polski w piłce nożnej mężczyzn.

[2] 58. edycja rozgrywek ligowych najwyższego szczebela w hierarchii.

[fuji4-3] Andrzej Gowarzewski: Encyklopedia piłkarska Fuji. Tom 25. – Liga Polska. Katowice: Wydawnictwo GiA, 2000, s. 154–155. ISBN 83-88232-02-9.

[4] Andrzej Gowarzewski: Encyklopedia piłkarska Fuji. Tom 12. – 75 lat PZPN. Katowice: Wydawnictwo GiA, 1994, s. 152. ISBN 83-902751-1-2.

[5] Andrzej Gowarzewski: Encyklopedia piłkarska Fuji. Tom 12. – 75 lat PZPN. Katowice: Wydawnictwo GiA, 1994, s. 155. ISBN 83-902751-1-2.

[fuji2-6] 1 2 Andrzej Gowarzewski: Encyklopedia piłkarska Fuji. Tom 12. – 75 lat PZPN. Katowice: Wydawnictwo GiA, 1994, s. 157. ISBN 83-902751-1-2.

[7] Andrzej Gowarzewski: Encyklopedia piłkarska Fuji. Tom 12. – 75 lat PZPN. Katowice: Wydawnictwo GiA, 1994, s. 158–159. ISBN 83-902751-1-2.

[8] Krzysztof Jaśniok: ZAPOMNIANE KLUBY POLSKIEJ EKSTRAKLASY Igloopol Dębica. laczynaspilka.pl, 2022-03-11. [dostęp 2025-05-05]. (pol.).

[fuji1-9] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Andrzej Gowarzewski: Encyklopedia piłkarska Fuji. Tom 5. – Rocznik 92–93. Katowice: Wydawnictwo GiA, 1992, s. 88–89. ISBN 83-900277-0-4.

[10] Andrzej Gowarzewski: Encyklopedia piłkarska Fuji. Tom 5. – Rocznik 92–93. Katowice: Wydawnictwo GiA, 1992, s. 87. ISBN 83-900277-0-4.

[:1-11] W 1951 tytuł mistrza Polski przyznano zdobywcy Pucharu Polski, a nie zwycięzcy ligi.

[a]

[b]

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[A]