Mistrzostwa Polski w piłce nożnej (1921)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Mistrzostwa Polski 1921
1920 1922
Szczegóły rozgrywek
Termin 21 sierpnia 1921 –
30 października 1921
Liczba zespołów 5
Liczba meczów 20
Stadiony (w 5 miastach)
Najwięcej kibiców 10 000 na meczu
Cracovia 2–0 Pogoń Lwów (21.08.1921)[1]
Bramki 84 (4,2 na mecz)
Mistrz Polski Cracovia (1. tytuł)
Król strzelców Józef Kałuża (9 goli[2])
Okręgi piłkarskie biorące udział w MP 1921.
Geographylogo.svg
Lokalizacja siedzib klubów, grających w fazie finałowej mistrzostw Polski 1921.

Mistrzostwa Polski w piłce nożnej 1921 – 2. edycja oficjalnych mistrzostw Polski w piłce nożnej mężczyzn, a pierwsza dokończona oraz zakończona wyłonieniem triumfatora (mistrzostwa Polski 1920 zostały bowiem przerwane na skutek trwającej wojny polsko-bolszewickiej). Organizatorem rozgrywek był Polski Związek Piłki Nożnej (PZPN). Całą rywalizację przeprowadzono systemem mieszanym (quasi ligowym) w roku kalendarzowym 1921, jako sezonie (tzw. cyklem "wiosna-jesień").

Zmagania decydującej fazy mistrzostw (fazy finałowej) trwały 70 dni – od 21 sierpnia 1921 do 30 października 1921. W 20 spotkaniach (18 rozstrzygniętych i 2 remisowych) - rozegranych w jej ramach - uzyskano 84 bramki, co daje średnią 4,20 gola na mecz. Tytuł mistrza Polski wywalczyła Cracovia, a koronę króla strzelców - jej zawodnik - Józef Kałuża, zdobywca 9 trafień[3].

Wzorem sezonu 1920 utrzymano podział kraju na pięć okręgów piłkarskich: krakowski, lwowski, łódzki, poznański i warszawski. Regulamin mistrzostw ustalono na początku 1921, a przyjęto podczas 2. Walnego Zgromadzenia PZPN, zorganizowanego w dniach 14–15 lutego 1921 w Krakowie[4]. Według niego, ogólnokrajowe zmagania o tytuł mistrzowski odbyły się w cyklu "wiosna-jesień" i w trzech klasach rozgrywkowych: Klasach A (występujące w nich drużyny miały walczyć o mistrzostwo Polski), Klasie B (przydzielono do niej zespoły rezerw drużyn z Klasy A, a także po jednej drużynie z okręgu warszawskiego i łódzkiego) oraz Klasie C. Zmagania klas A przeprowadzono dwufazowo – na wiosnę rozgrywki okręgowe w pięciu grupach wyłoniły mistrzów pięciu okręgów (krakowskiego, lwowskiego, łódzkiego, poznańskiego i warszawskiego), którzy jesienią rywalizowali między sobą w turnieju finałowym o tytuł mistrza Polski (systemem ligowym – „każdy z każdym, mecz i rewanż”). Wywalczenie tytułu mistrza Polski nie dawało prawa występu w fazie finałowej następnej edycji[3].

Faza eliminacyjna[edytuj | edytuj kod]

Faza finałowa[edytuj | edytuj kod]

Tabela końcowa[edytuj | edytuj kod]

Poz Drużyna M W R P G+ G- Bilans Pkt
1. Cracovia Simple gold crown.svg 8 7 1 0 31 7 +24 15
2. Polonia Warszawa 8 5 0 3 13 9 +4 10
3. Warta Poznań 8 3 2 3 14 24 −10 8
4. Pogoń Lwów 8 3 0 5 19 13 +6 6
5. ŁKS Łódź 8 0 1 7 7 31 −24 1

Legenda:


Mistrz Polski

Wyniki spotkań[edytuj | edytuj kod]

Gospodarz \ Gość CRA PWA WAR PGL ŁKS
Cracovia 3:0 6:1 2:0 7:1
Polonia Warszawa 1:2 2:3 1:0 1:0
Warta Poznań 2:2 0:1 3:2 2:1
Pogoń Lwów 2:5 0:1 7:0 6:1
ŁKS Łódź 0:4 1:6 3:3 0:2

Źródło: Historia I ligi polskiej w statystyce
Objaśnienia:
1Drużyna gospodarzy jest wymieniona po lewej stronie tabeli.
Kolory: zielony – zwycięstwo gospodarzy, żółty – remis, różowy – zwycięstwo gości.

1 kolejka[edytuj | edytuj kod]

21 sierpnia 1921
17:30
Cracovia 2 : 0
(2:0)
Pogoń Lwów Stadion Cracovii, Kraków  
Mielech Gol 20'
Kogut Gol 28'
Kotapka Pudło 89'
Raport Widzów: 10 000
Sędzia: Karol Bannert (Biała)

21 sierpnia 1921
17:30
Warta Poznań 0 : 1
(0:0)
Polonia Warszawa Boisko przy placu Ciętym, Poznań  
Bartczek Pudło ?'
Kosicki Pudło ?'
Raport Gol 66' (k) Stefan Loth
Sędzia: Zygmunt Górecki (Ostrów Wlkp.)[a]
kartki:
Czerwona kartka w ?. minucie  ?' Szmidt

2 kolejka[edytuj | edytuj kod]

28 sierpnia 1921
17:30
Cracovia 7 : 1
(4:1)
ŁKS Łódź Stadion Cracovii, Kraków  
Kogut Gol 5'
Kotapka Gol 9'
Kałuża Gol 15'
Mielech Gol 36'60'
Cikowski Gol 62'
Gintel Gol 80' (k)
Raport Gol 16' Lange Widzów: 4 000
Sędzia: Andrzej Przeworski (Warszawa)

28 sierpnia 1921 Warta Poznań 3 : 2
(1:2)
Pogoń Lwów Boisko przy placu Ciętym, Poznań  
Staliński Gol 35'
Prymka Gol 75'81'
Raport Gol 6' Batsch
Gol 27' Wa. Kuchar

3 kolejka[edytuj | edytuj kod]

4 września 1921
17:00
Cracovia 3 : 0
(1:0)
Polonia Warszawa Stadion Cracovii, Kraków  
Gintel Gol 27' (k)
Kałuża Gol 51'61'
Raport Widzów: 6 000
Sędzia: Marian Bilor (Lwów)

4 września 1921 ŁKS Łódź 0 : 2
(0:1)
Pogoń Lwów Boisko przy ulicy Srebrzyńskiej, Łódź  
Gol ?'?' Wa. Kuchar
Sędzia: Józef Lustgarten (Kraków)

4 kolejka[edytuj | edytuj kod]

11 września 1921 Pogoń Lwów 0 : 1
(0:1)
Polonia Warszawa Park sportowy, Lwów  
Gol 41' Stenzel
Sędzia: Józef Lustgarten (Kraków)

11 września 1921 Warta Poznań 2 : 1
(1:0)
ŁKS Łódź Boisko przy placu Ciętym, Poznań  
Kosicki Gol ?' (k)
Einbacher Gol ?'
? Pudło
Gol ?' ?
Sędzia: Fiedler (Kraków)[b]

5 kolejka[edytuj | edytuj kod]

18 września 1921 Warta Poznań 2 : 2
(2:1)
Cracovia Boisko przy placu Ciętym, Poznań  
Kosicki Gol 29' (k)
Einbacher Gol 36'
Raport Gol 32'77' Kałuża
Pudło 89' Gintel
Widzów: 4 000
Sędzia: Andrzej Przeworski (Warszawa)

18 września 1921 Polonia Warszawa 1 : 0 ŁKS Łódź boisko w Parku Sobieskiego na Agrykoli, Warszawa  
  • Szczegóły meczu nieznane.

6 kolejka[edytuj | edytuj kod]

25 września 1921 Pogoń Lwów 6 : 1
(2:1)
ŁKS Łódź Park sportowy, Lwów  
Wa. Kuchar Gol 15'42'51'
Batsch Gol 61'
Garbień Gol 64'
Tarczyński Gol 89'
Gol 27' ?
Sędzia: Ignacy Rosenstock (Kraków)
kartki:
Czerwona kartka w ?. minucie  ?' ?

25 września 1921 Polonia Warszawa 1 : 2
(0:1)
Cracovia boisko w Parku Sobieskiego na Agrykoli, Warszawa  
Hamburger Gol 81' Raport Gol 30' Cikowski
Gol 88' Chruściński
Widzów: 3 000
Sędzia: Stanisław Ziemiański (Kraków)

7 kolejka[edytuj | edytuj kod]

9 października 1921
16:00
Polonia Warszawa 1 : 0
(0:0)
Pogoń Lwów boisko w Parku Sobieskiego na Agrykoli, Warszawa  
Hamburger Pudło 15', Gol 75'
Sędzia: Józef Lustgarten (Kraków)

9 października 1921 ŁKS Łódź 3 : 3
(2:2)
Warta Poznań Boisko przy ulicy Srebrzyńskiej, Łódź  
Lange Gol 7'
Cyl Gol 36'54'
Gol 12'30'77' Einbacher Widzów: 7 000
Sędzia: Grabowski (Warszawa)
kartki:
Otto Czerwona kartka w 61. minucie 61'
kartki:
Czerwona kartka w 77. minucie 77' Staliński

8 kolejka[edytuj | edytuj kod]

16 października 1921 Pogoń Lwów 7 : 0
(5:0)
Warta Poznań Park sportowy, Lwów  
Garbień Gol ?'?'
Wa. Kuchar Gol ?'?'
Batsch Gol ?'?'
? Gol ?' (sam)

Sędzia: Józef Lustgarten (Kraków)

16 października 1921 ŁKS Łódź 0 : 4
(0:1)
Cracovia Boisko przy ulicy Srebrzyńskiej, Łódź  
Raport Gol 33'57'70' (k) Kotapka
Gol 79' (k) Gintel
Widzów: 4 000
Sędzia: Edmund Szyc (Poznań)

9 kolejka[edytuj | edytuj kod]

23 października 1921 Cracovia 6 : 1
(3:0)
Warta Poznań Stadion Cracovii, Kraków  
Kałuża Gol 5'78'
Cikowski Gol 14'
Kotapka Gol 35'66'
Gintel Gol 82' (k)
Raport Gol 86' Einbacher Widzów: 6 000
Sędzia: kpt. Alfred Konkiewicz (Kraków)

23 października 1921 ŁKS Łódź 1 : 6
(1:1)
Polonia Warszawa Boisko przy ulicy Srebrzyńskiej, Łódź  
Kowalczyk Gol 13' Gol 37' ?
Gol ?'?'?'?'?' ?

Sędzia: Zweig (Kraków)

10 kolejka[edytuj | edytuj kod]

30 października 1921 Polonia Warszawa 2 : 3
(1:1)
Warta Poznań boisko w Parku Sobieskiego na Agrykoli, Warszawa  

Sędzia: Józef Lustgarten (Kraków)
  • Strzelcy bramek nieznani.

30 października 1921 Pogoń Lwów 2 : 5
(2:3)
Cracovia Park sportowy, Lwów  
Batsch Gol 34'
Wa. Kuchar Gol 39'
Raport Gol 13'42' Kałuża
Gol 27' Kotapka
Gol 76'78' Kogut
Widzów: 5 000
Sędzia: Adam Obrubański (Kraków)

Kadra drużyny mistrza Polski[edytuj | edytuj kod]

Drużyna Cracovii – piłkarski mistrz Polski 1921.
Lp. Zawodnik Mecze Minuty Bramki Data urodzenia
Bramkarze
1 Polska Eugeniusz Latacz 1 90 -1 2.04.1905
2 Polska Stefan Popiel 6 540 -4 19.05.1896
3 Polska Gustaw Rogalski 1 90 -2 22.06.1887
Obrońcy
4 Polska Tadeusz Dąbrowski 1 90 0 18.10.1894
5 Polska Stefan Fryc 8 720 0 19.08.1894
6 Polska Ludwik Gintel 8 720 4 26.09.1899
Pomocnicy
7 Polska Zygmunt Chruściński 3 270 1 17.02.1899
8 Polska Stanisław Kazimierz Cikowski 8 720 3 14.02.1899
9 Polska Zdzisław Styczeń 8 720 0 16.10.1894
10 Polska Tadeusz Synowiec 8 720 0 11.11.1889
Napastnicy
11 Polska Józef Kałuża 8 720 9 11.02.1896
12 Polska Adam Kogut 6 540 4 4.12.1895
13 Polska Bolesław Kotapka 6 540 7 24.10.1898
14 Polska Henryk Limanowski 1 90 0 9.07.1903
15 Polska Stanisław Mielech 7 630 3 29.04.1894
16 Polska Gustaw Nowak 1 90 0 7.10.1904
17 Polska Leon Sperling 7 630 0 7.08.1900
Trener:
T Węgry Imre Pozsonyi 8 0 0 12.12.1880

Najlepsi strzelcy[edytuj | edytuj kod]

Bramki Zawodnik Drużyna
9 Józef Kałuża Cracovia
8 Wacław Kuchar Pogoń Lwów
7 Bolesław Kotapka Cracovia
Marian Einbacher Warta Poznań

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

  • Bezpośrednia rywalizacja o tytuł mistrzowski (faza finałowa) trwała zaledwie 70 dni (od 21 sierpnia 1921 do 30 października 1921) – to najkrótsze piłkarskie mistrzostwa Polski w historii[3];
  • Dwa pierwsze spotkania w historii piłkarskich mistrzostw Polski odbyły się 21 sierpnia 1921 w Krakowie i Poznaniu (obydwa rozpoczęto o godzinie 17:30[1]. Pierwszą bramkę w tych rozgrywkach zdobył Stanisław Mielech w 20 minucie meczu Cracovii z Pogonią Lwów[3];
  • Mecz Cracovia–Pogoń Lwów zgromadził na trybunach stadionu gospodarzy 10 000 widzów. O wielkiej randze tego wydarzenia (inauguracja mistrzostw Polski, dodatkowo rozgrywana pomiędzy dwoma głównymi pretendentami do tytułu najlepszej drużyny w kraju) świadczą relacje z ówczesnej prasy. Jak donosił Przegląd Sportowy (nr 15 z 27 sierpnia 1921), specjalnie na to spotkanie przybyło ponad 1 000 osób z całej Polski. Przeszło 500 kibiców przyjechało ze Lwowa. Obecni byli również kibice z Bielska i Białej. Ponadto do Krakowa pofatygowało się kilkaset osób przebywających na wczasach w Zakopanem i innych miejscowościach podhalańskich, a także grupy piłkarskich zapaleńców z Warszawy, Łodzi oraz prowincjonalnych miast całej Małopolski[1][5];
  • Arbitrem głównym spotkania Warta Poznań–Polonia Warszawa Kolegium Sędziów PZPN wyznaczyło rotmistrza Longina Dudryka-Darlewskiego ze Lwowa, który jednak nie pojawił się w Poznaniu. Przegląd Sportowy zbadał przyczyny takiego stanu rzeczy. Okazało się, że nominacje sędziowskie na dwie pierwsze kolejki sezonu zostały ogłoszone wyłączne na łamach Przeglądu Sportowego - będącego wówczas (od 23 lipca 1921) "oficjalnym organem PZPN" - uznano bowiem, że taka forma zawiadamiana arbitrów powinna być wystarczająca. Informacja ta nie dotarła jednak do Dudryka-Darlewskiego. Konkluzją był wniosek, by Kolegium Sędziów osobiście zawiadamiało każdego arbitra o wyznaczeniu na dany pojedynek, a karą za niestawienie się było 10 000 marek polskich (czyli pięciokrotność taksy, którą otrzymywał sędzia za prowadzenie spotkania). Za zgodą obydwu drużyn mecz prowadził więc arbiter z poznańskiego OZPN – Zygmunt Górecki (na co dzień aptekarz i zarazem prezes OZPN Poznań)[3]. Narzekano jednak na jego nieobiektywność i brak zdecydowania w podejmowanych decyzjach[6];
  • Tytuł mistrzowski Cracovia zdobyła nie przegrywając żadnego meczu (wyczyn ten powtórzył dopiero w sezonie 1995/1996 Widzew Łódź) – na 14 rozegranych spotkań: 13 razy wygrała, raz zremisowała[7];
  • Cracovia została mistrzem Polski tracąc zaledwie jeden punkt, co do dziś jest niepobitym rekordem. Jedyny raz zremisowała (2:2) w wyjazdowym meczu z Wartą Poznań (dodatkowo, na minutę przed końcem spotkania zawodnik krakowian – Ludwik Gintel nie wykorzystał rzutu karnego)[7];
  • Cracovia zdobyła 96,42% możliwych punktów, co do dziś jest niepobitym rekordem[7];
  • Cracovia wygrała 92,86% swoich meczów, co do dziś jest niepobitym rekordem[7];
  • Nagrodą za wywalczenie tytułu mistrzowskiego był puchar przechodni ufundowany przez Ministerstwo Zdrowia Publicznego (oryg. puhar wędrowny). Zdobyć go na własność mogła drużyna, która - jako pierwsza - zostałaby trzykrotnie mistrzem kraju[4]. Sytuacja taka nastąpiła już w sezonie 1925, gdy po raz trzeci - w dodatku z rzędu - tytuł wywalczyła Pogoń Lwów (ciekawostkę stanowi fakt, że wówczas Ministerstwo Zdrowia Publicznego już nie istniało);
  • Eugeniusz Latacz do dziś pozostaje najmłodszym bramkarzem, który wywalczył tytuł piłkarskiego mistrza Polski[3].

Klasyfikacja medalowa po MP 1921[edytuj | edytuj kod]

Klub Gold medal with cup.svg Silver medal with cup.svg Bronze medal with cup.svg
1. Cracovia 1 0 0
2. Polonia Warszawa 0 1 0
3. Warta Poznań 0 0 1

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Sędzią głównym tego spotkania wyznaczono rotmistrza Longina Dudryka-Darlewskiego ze Lwowa, który jednak nie pojawił się w Poznaniu. Za zgodą obydwu drużyn mecz prowadził więc arbiter z poznańskiego OZPN – Zygmunt Górecki (na co dzień aptekarz i zarazem prezes OZPN Poznań).
  2. Pierwotnie, arbitrem głównym tego spotkania Kolegium Sędziów PZPN wyznaczyło kpt. Konkiewicza.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c 1921-08-21 Cracovia - Pogoń Lwów 2:0 (pol.). wikipasy.pl. [dostęp 2009-01-02].
  2. Królowie Strzelców, 90minut.pl [dostęp 2017-11-25] (pol.).
  3. a b c d e f Gowarzewski A. i inni: Liga Polska (Encyklopedia piłkarska Fuji, tom 25). Katowice: Wydawnictwo GiA, 2000, s. 12-13. ISBN 83-88232-02-9.
  4. a b Gowarzewski A. i inni: 75 lat PZPN Księga jubileuszowa (Encyklopedia piłkarska Fuji, tom 12). Katowice: Wydawnictwo GiA, 1994, s. 22. ISBN 83-902751-1-2.
  5. Przegląd Sportowy nr 15 z 27 sierpnia 1921: Zawody Cracovia-Pogoń w d. 21 sierpnia. (Spostrzeżenia i uwagi). (pol.). [dostęp 2011-01-11].
  6. Przegląd Sportowy nr 15 z 27 sierpnia 1921: Z Poznania. (pol.). [dostęp 2011-01-11].
  7. a b c d 1921 Mistrzostwa Polski (pol.). wikipasy.pl. [dostęp 2009-01-02].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Gowarzewski A. i inni: Liga Polska (Encyklopedia piłkarska Fuji, tom 25). Katowice: Wydawnictwo GiA, 2000, s. 1-216. ISBN 83-88232-02-9.
  • Gowarzewski A. i inni: 75 lat PZPN Księga jubileuszowa (Encyklopedia piłkarska Fuji, tom 12). Katowice: Wydawnictwo GiA, 1994, s. 1-199. ISBN 83-902751-1-2.
  • Gowarzewski A. i inni: Album 80 lat PZPN (Encyklopedia piłkarska Fuji). Katowice: Wydawnictwo GiA, 2000.
  • Gowarzewski A. i inni: Album 90 lat PZPN (Encyklopedia piłkarska Fuji). Katowice: Wydawnictwo GiA, 2010.
  • Hałys J.: Polska Piłka Nożna. Kraków: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1986, s. 1-995. ISBN 83-03-00804-8.