Iznota

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł 53°44′12″N 21°32′44″E
- błąd 38 m
WD 53°44'N, 21°34'E
- błąd 2275 m
Odległość 1518 m
Iznota
wieś
Ilustracja
Państwo  Polska
Województwo  warmińsko-mazurskie
Powiat piski
Gmina Ruciane-Nida
Sołectwo Iznota
Strefa numeracyjna 87
Kod pocztowy 12-220[1]
Tablice rejestracyjne NPI
SIMC 0766831
Położenie na mapie gminy Ruciane-Nida
Mapa konturowa gminy Ruciane-Nida, u góry znajduje się punkt z opisem „Iznota”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, u góry po prawej znajduje się punkt z opisem „Iznota”
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa konturowa województwa warmińsko-mazurskiego, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Iznota”
Położenie na mapie powiatu piskiego
Mapa konturowa powiatu piskiego, po lewej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Iznota”
Ziemia53°44′12″N 21°32′44″E/53,736667 21,545556

Iznota (niem. Isnothen) – wieś w Polsce, położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie piskim, w gminie Ruciane-Nida[2][3], położona nad rzeką Iznotą, od której wzięła nazwę[4]. Siedziba sołectwa Iznota[5]

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

W dawnym województwie olsztyńskim, przed 1975 r., była to wieś sołecka (do sołectwa należały także: Bartlewo, Gąsior, Kamień, Malinówko).

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Iznota położona jest wśród lasów puszczy Piskiej i znajduje się bezpośrednio nad jeziorem Bełdany. Przez wioskę przepływa rzeka Krutynia.

Integralne części wsi[edytuj | edytuj kod]

Integralne części wsi Iznota[2][3]
SIMC Nazwa Rodzaj
0766848 Bartlewo przysiółek
0766854 Gąsior przysiółek

Historia[edytuj | edytuj kod]

Okolice Iznoty od V w. p.n.e. do XIII w. n.e. zamieszkiwało plemię Galindów. Przez tereny plemienia Galindów przebiegał szlak, którym przewożono cenne towary i bursztyn na północ i zachód. Dawniej (wiek XVI) nad rzeką znajdował się opuszczony młyn, o którym mówiono, że w nim straszy, dlatego brakowało chętnych do kupna. Dopiero w 1602 r., na wniosek komisarzy królewskich, elektor brandenburski Jerzy Fryderyk nadał młyn oraz półtorej włóki na prawie magdeburskim, wolne od czynszu. Nadanie otrzymał Krzysztof Fuschs – nadleśniczy z Mikołajek – w uznaniu jego służbę w lasach książęcych. Rok 1602 może być uznany za datę założenia Iznoty (niemniej osadnictwo istniało już wcześniej). Nowy właściciel stwierdził, że stary młyn służył za kryjówkę kłusownikom, dlatego kazał go rozebrać. Osada kilkakrotnie była zaludniana i kilkakrotnie się wyludniała. W 1785 r. w Iznocie były 3 domy, w 1818 r. była to wieś chełmińska z 4 domami i 34 mieszkańcami. W 1839 r. Iznota była określana jako dwór na prawie chełmińskim z 6 domami i 37 mieszkańcami. Szkoła we wsi istniała już w 1818 r. Uczyło się wtedy w niej 32 dzieci (wyłącznie po polsku) a nauczycielem był niejaki Borys. W 1935 r. szkoła mieściła się w budynku murowanym a uczyło się w niej 23 dzieci. W tym czasie Iznota należała do parafii w Mikołajkach. W 1939 r. w Iznocie – wraz z pobliskimi osadami – mieszkało 135 osób.

W latach 70. XX wieku do sołectwa Iznota należały następujące miejscowości:


Mimo że w XVI wieku w Iznocie stał młyn, a w XIX wieku wielki dwór, to nie znajdują się tam żadne zabytki architektury. Opuszczony po II wojnie światowej młyn został całkowicie wyburzony pod budowę współczesnego ośrodka wypoczynkowego "Galindia".

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Na półwyspie jeziora Bełdany, pośród lasów, mieści się ośrodek wypoczynkowy "Galindia". Ośrodek turystyczny założony został przez psychoterapeutę Cezarego Kubackiego i nawiązuje do historycznego plemienia Galindów, którzy zamieszkiwali okolice Iznoty (od V wieku p.n.e. do XII wieku). Ośrodek składa się z hotelu, restauracji i pensjonatu, z wystrojem wnętrz i zagospodarowaniem terenu nawiązującymi do dawnej kultury Galindów. Nie jest to ścisłe odtworzenie historyczne, lecz twórcze i luźne nawiązanie stylistyczne. Na terenie ośrodka znajdują się: pieczary, termy, lochy demonów (w tym stylistycznie nawiązujące do bursztynu), studnie głodowe, uroczyska leśne, rytualny krąg kamienny czy labirynt Galindów. Na życzenie turystów inscenizowane są obrzędy oraz zajęcia Galindów, m.in. napady rabunkowe na przejeżdżających autobusem turystów. Droga do ośrodka ozdobiona jest drzewami, "posadzonymi" korzeniami do góry. Na terenie "osady" znajdują się też różnego typu rzeźby i instalacje, stylizowane na epokę Prusów.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 360 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  2. a b Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  3. a b GUS. Rejestr TERYT
  4. Mrągowo. Z dziejów miasta i powiatu. Pojezierze, Olsztyn 1975, str. 210.
  5. Uchwała Rady Miejskiej w Rucianem-Nidzie nr VI/3/2003 z dnia 31 stycznia 2003 r. w sprawie uchwalenia statutu sołectwa Iznota (pol.). 2010-07-21. [dostęp 2020-01-29].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • "Galindia"
  • "Galindia Kubackich" W: "Mazury – słownik stronniczy, ilustrowany", str.: 44, Wyd. Retman, Dąbrówno 2008, ISBN 978-83-923991-6-2
  • Mrągowo. Z dziejów miasta i powiatu. Wyd. Pojezierze, Olsztyn 1975.