Galindowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Plemiona Bałtów ok. 1200 roku

Galindowieplemię bałtyjskie zamieszkujące tereny obecnych Mazur, w nieokreślonym obszarze pomiędzy dzisiejszym Olsztynem i Szczytnem a południowo-zachodnimi krańcami Litwy. Okres bytowania Galindów na tych terenach datuje się na około V w. p.n.e.XIII w. n.e., a ich ziemie jeszcze później nazywane były Galindią.

Od nazwy plemienia pochodzi też nazwa Wielkiej Puszczy (Puszcza Galindzka) kompleksu leśnego odgradzającego Prusy od Litwy i Mazowsza, który w XIII wieku był praktycznie bezludny.

Pierwsze wzmianki o Galindach można znaleźć w kronikach Klaudiusza Ptolemeusza[1] i Piotra z Dusburga. W czasie Wędrówki Ludów w połowie pierwszego tysiąclecia n.e., być może grupa Galindów, jako sprzymierzeniec germańskich Gotów i Wandalów wyruszyła na Rzym.

Według przekazów ustnych Galindowie zamieszkiwali głównie tereny podmokłe i bagniste, co miało pozwolić na uniknięcie najazdów ze strony innych plemion. Na takich terenach Galindowie budowali prawdopodobnie drewniane chaty stawiane na palach wbijanych w bagno. Z takich samych pali budowali też ścieżki, tzw. kūlgrindy, które prowadziły przez najbardziej niebezpieczne odcinki bagien. Do osady Galindów prowadziło zazwyczaj kilkanaście takich ścieżek, z czego tylko kilka było ukończonych. Reszta ścieżek urywała się nagle w środku bagna, przez co oddziały innych plemion często nie mogły dotrzeć do osad Galindów.

Nie do końca jasny jest schyłek plemienia Galindów. Według jednej z wielu legend Galindowie zostali wymordowani przez Jaćwingów, którzy najechali ich tereny podczas zimy (gdy łatwiej było przedostać się przez bagna). Wojownicy mieli zostać wymordowani, natomiast kobiety i dzieci zostały wzięte w niewolę i zasymilowane. Według innej legendy, niemal wszyscy mężczyźni zginęli wcześniej podczas walk z Polakami, a Jaćwingowie zastali w osadach tylko kobiety i dzieci. Znane są również przekazy, jakoby to Krzyżacy mieli przyczynić się do ostatecznego upadku Galindów. Według źródeł krzyżackich Galindia była bezludna już przed opanowaniem jej terenów przez Zakon.

Zobacz też:[edytuj]

Przypisy

  1. Galindowie, (Ptolomeusz II w.) – nazwę wywodzi się od wyrazu lit. galas "koniec", (jęz. pruski – galindis 'koniec', galion 'umarły, martwy', gallans 'śmiertelny', golis 'zgon') miała ona oznaczać to samo co ros. украинец tj. (prusu zemes) gale gyvenas" (= "człowiek mieszkający na krańcu – "ukrainiec (ziemi pruskiej)" op. cit. Gerullis, Kazimierz Buga [w:] Aleksander Gieysztor. Studia historica. PWN. 1958 str. 38; Gerard Labuda. Dzeje Zakonu Krzyżackiego w Prusach. 1987. str. 52; Forma spolonizowana Golen(t)z = Golędź (Jerzy Nalepa), pojawia się w 1254 r. Lud 'Golad`', czyli Golędź nad rzeką Protwą, dopływem Oki, jeszcze w XII w., zob. Wiatycze. Nazwa jako toponim znana jest w różnych częściach Prus.; "Galindia, Golędź; balt.-slaw., lit. gãlas, lett. gals »Rand, Ende«, also »die am Ende (der Herrschaft) sitzenden Leute". Hanswilhelm Haefs. Polen. 2008.

Zobacz też[edytuj]