Józef Kruszyński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Józef Kruszyński
Józef Kruszyński
Kraj działania  Polska
Data i miejsce urodzenia 1877
Kolonia Poraj
Data i miejsce śmierci 1953
Włocławek
Rektor Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego
Okres sprawowania 1925-1933
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Prezbiterat 1903

Józef Kruszyński (ur. 18 marca 1877 roku w Kolonii Poraj, zm. 10 sierpnia 1953 roku we Włocławku) – duchowny katolicki, infułat, biblista i tłumacz Biblii, w latach 1925-1933 rektor Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Pochodził z ubogiej rodziny rolników – Franciszka i Konstancji z Domańskich, którzy mieli gospodarstwo w Poraju koło Bogdanowa.

W wieku 11 lat rozpoczął naukę w Bogdanowie, którą później kontynuował w Parzniewicach. W czerwcu 1894 roku wstąpił do Seminarium Duchownego, a w 1899 roku został wysłany do Akademii w Petersburgu. Wtedy zaczął specjalizować się w językach nowożytnych i starożytnych. Pod okiem Justyna Pranajtisa uczył się języka hebrajskiego, samodzielnie też perskiego. W Petersburgu przyjął święcenia diakonatu, a w 1903 święcenia kapłańskie.

Po powrocie do Królestwa (1903) został prefektem w seminarium we Włocławku. W 1905 roku podróżował do Anglii, z kolei w 1907 podróżował po krajach śródziemnomorskich, a w 1911 po Bałkanach.

W 1914 odbył podróż do Palestyny, podczas której jako pierwszy Polak, spotkał się z ówczesnym liderem bahaizmu - `Abdu'l-Bahą. Powrócił z podróży w chwili wybuchu I Wojny Światowej.

Podczas I wojny światowej należał do Rady Miejskiej we Włocławku, następnie, do 1922 był kierownikiem Księgarni Powszechnej i Drukarni Diecezjalnej, nauczał też w gimnazjum we Włocławku.

W 1923 został wykładowcą na Uniwersytecie Lubelskim. 12 listopada 1924 r. uzyskał habilitację pod kierunkiem ks Józefa Archutowskiego, a w styczniu 1925 r. został docentem Studium Biblijnego na UJ. Po rezygnacji bp Czesława Sokołowskiego z funkcji rektora UL, został w 1925 roku rektorem uniwersytetu. Jako rektor uzyskiwał od państwa kolejne uprawnienia dla uniwersytetu, m.in. w 1928 ukazał się dekret zatwierdzający status Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. W 1933, na marginesie konfliktu z Senatem, złożył rezygnację ze stanowiska rektora. Poświęcił się wtedy pracy naukowej.

11 września 1939 wspólnie z innymi 18 księżmi osadzony został w więzieniu na Zamku Lubelskim. Jego osobę wykorzystano w niemieckim procesie wobec biskupa Mariana Fulmana. W czerwcu 1940 zwolniony, a przez internowanego Fulmana został mianowany wikariuszem generalnym (do 1945). Podczas niemieckiej akcji czystek etnicznych na Zamojszczyźnie, Kruszyński wystosował 31 sierpnia 1943 memoriał do gubernatora dystryktu lubelskiego Richarda Wendlera. W memoriale pisał o niemieckich prześladowaniach, m.in. o zamknięciu 41 kościołów, o ludności zmuszanej przez Niemców do krwawej obrony.

Po wojnie tworzył ośrodek badań biblijnych w KUL. 5 czerwca 1945 Senat uczelni wybrał go honorowym profesorem Wydziału Teologicznego. Zmarł we Włocławku 10 VIII 1953 roku[1].

Praca naukowa[edytuj | edytuj kod]

Kruszyński twierdził, że zamiłowania naukowe odkrył w sobie w roku 1905 w Londynie. Wtedy zaczął publikować w "Wiadomościach Pasterskich" pod pseudonimem Abel Nahbi, zaś w maju 1906 ukazała się jego pierwsza książka: Komentarz do ewangelii św. Marka. Między 1909 oraz 1923 redagował biuletyn naukowy w Ateneum Kapłańskim.

W 1926 wydał pierwszy ze swoich przekładów Starego Testamentu. Do wojny przetłumaczył niemal cały Stary Testament, zabrakło tylko ksiąg Machabejskich oraz większej części ksiąg prorockich. Były to jedne z pierwszych katolickich przekładów z języków oryginalnych na język polski.

W okresie dwudziestolecia międzywojennego w Polsce był jednym z największych znawców problematyki żydowskiej i autorem wielu opracowań dotyczących tematyki żydowskiej i judaizmu[1].

Wybrane publikacje[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Nota o autorze. W: Józef Kruszyński: Stanisław Staszic a kwestia żydowska. Dom wydawniczy Ostoja, 2003. ISBN 83-88020-83-8. [dostęp 2011-03-17].
  2. Według współczesnego nazewnictwa - Księgi Kronik