Józef Trepto

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Józef Trepto
Ilustracja
podpułkownik dyplomowany kawalerii podpułkownik dyplomowany kawalerii
Data i miejsce urodzenia 17 marca 1894
Kutno
Data i miejsce śmierci wiosna 1940
Charków
Przebieg służby
Lata służby 1918–1940
Siły zbrojne Wojsko Polskie
Jednostki 2 Dywizja Kawalerii
1 Pułk Szwoleżerów
DOK I
2 Pułk Szwoleżerów Rokitniańskich
Warszawski Pułk Ułanów
Stanowiska szef sztabu DOK
dowódca pułku
Główne wojny i bitwy wojna polsko-czechosłowacka
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa (kampania wrześniowa)
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (1920-1941, czterokrotnie) Złoty Krzyż Zasługi Srebrny Krzyż Zasługi

Józef Trepto (ur. 17 marca 1894 w Kutnie, zm. wiosną 1940 w Charkowie) – podpułkownik dyplomowany kawalerii Wojska Polskiego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się jako syn Antoniego i Heleny, z domu Wierzbicka. Służbę w Wojsku Polskim w 1918 po odzyskaniu niepodległości. W 1919 w stopniu podporucznika brał udział w wojnie polsko-czechosłowackiej, za co został odznaczony[1][2], a w 1920 w wojnie polsko-bolszewickiej na stanowisku dowódcy szwadronu. W 1924 roku został II oficerem sztabu 2 Dywizji Kawalerii w Warszawie, pozostając oficerem nadetatowym 1 Pułku Szwoleżerów Józefa Piłsudskiego[3]. 18 lutego 1928 roku awansował na majora ze starszeństwem z 1 stycznia 1928 roku i 32. lokatą w korpusie oficerów kawalerii[4]. Pełnił służbę w Dowództwie I Brygady Kawalerii w Warszawie[5]. Z dniem 2 listopada 1928 roku, po „złożeniu egzaminu wstępnego z dobrym postępem i odbyciu przepisanego stażu liniowego”, został przeniesiony służbowo do Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie, w charakterze słuchacza Kursu 1928-1930[6]. Z dniem 1 listopada 1930 roku, po ukończeniu kursu i otrzymaniu dyplomu naukowego oficera dyplomowanego, został przeniesiony do Dowództwa 2 Dywizji Kawalerii w Warszawie na stanowisko szefa sztabu[7]. 23 marca 1932 roku został przeniesiony do 1 Pułku Szwoleżerów w Warszawie na stanowisko zastępcy dowódcy pułku[8]. Z tej jednostki na początku 1935 został przeniesiony na funkcję szefa sztabu w Dowództwie Okręgu Korpusu Nr I[9]. Od 30 marca 1938 roku do 4 października 1939 roku był dowódcą 2 Pułku Szwoleżerów Rokitniańskich[10].

Był działaczem obozu narodowego[11]. Został członkiem honorowym członkiem Kurkowego Bractwa Strzeleckiego w Starogardzie Gdańskim[12].

Po wybuchu II wojny światowej w czasie kampanii wrześniowej nadal dowodził 2 pułkiem szwoleżerów[13], w tym podczas walk w rejonie Tczewa kierując oddziałami OW „Starogard”[14]. W kolejnych dniach wojny został dowódcą Warszawskiego Pułku Ułanów, improwizowanego oddziału kawalerii. Józef Trepto organizował oddział od 7 września 1939[15]. Po agresji ZSRR na Polskę został aresztowany przez sowietów i przewieziony do obozu w Starobielsku[16]. Wiosną 1940 został zamordowany przez funkcjonariuszy NKWD w Charkowie i pogrzebany w Piatichatkach. Od 17 czerwca 2000 spoczywa na Cmentarzu Ofiar Totalitaryzmu w Charkowie.

Jego bratem był Wiktor Trepto, ps. „Elma”, żołnierz ZWZ-AK (zginął w 1941 w Warszawie)[17]. Był stryjem Jolanty Ajlikow-Czarneckiej[18].

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

Symboliczny groby Józefa Trepto znajdują się w Kutnie[19] i Starogardzie Gdańskim, gdzie stacjonował 2 pułk szwoleżerów[20].

5 października 2007 Minister Obrony Narodowej awansował go pośmiertnie do stopnia pułkownika[21]. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”[22].

W kwietniu 2010 w ramach akcji „Katyń... pamiętamy” / „Katyń... Ocalić od zapomnienia”, na placu Zespołu Placówek Oświatowych numer 1 we Włoszczowie został zasadzony Dąb Pamięci honorujący Józefa Trepto[23].

Nazwisko Józefa Trepto znalazło się wśród zbiorowo upamiętnionych mieszkańców Krosna i okolic pomordowanych w ramach zbrodni katyńskiej, umieszczonych na tablicy pamiątkowej, odsłoniętej 17 września 2012 w Bazylice kolegiackiej Świętej Trójcy w Krośnie[24][25].

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Wykaz osób odznaczonych Krzyżem II. Klasy. ox.pl. [dostęp 9 kwietnia 2014].
  2. Odznaczeni za obronę Śląska Cieszyńskiego w 1919 roku. muzeumslaskie.pl. [dostęp 9 kwietnia 2014].
  3. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 80, 537, 603.
  4. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 5 z 21 lutego 1928 roku, s. 47.
  5. Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 330, 343.
  6. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 14 z 5 listopada 1928 roku, s. 366-367.
  7. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 14 z 20 września 1930 roku, s. 286.
  8. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 6 z 23 marca 1932 roku, s. 236.
  9. Zarządzenia Ministra Spraw Wojskowych. „Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych”. Nr 5, s. 30, 21 marca 1935. 
  10. Jak ci spod Rokitny sprzed lat.... wolnapolska.pl. [dostęp 9 kwietnia 2014].
  11. "Lista strat działaczy obozu narodowego w latach 1939–1955". nsz.com.pl. [dostęp 9 kwietnia 2014].
  12. Historyczne porozumienie. kociewiak.pl, 13 maja 2012. [dostęp 9 kwietnia 2014].
  13. 2 Pułk Szwoleżerów Rokitniańskich. bohaterowie1939.pl. [dostęp 9 kwietnia 2014].
  14. Walka o tczewskie mosty – 1 września 1939 roku. konflikty.pl. [dostęp 2016-04-27].
  15. Andrzej Haratym: Dzieje Warszawskiego Pułku Ułanów. niedziela.pl. [dostęp 9 kwietnia 2014].
  16. Andrzej Leszek Szcześniak: Katyń. Lista ofiar i zaginionych jeńców obozów Kozielsk, Ostaszków, Starobielsk. Warszawa: Alfa, 1989, s. 354. ISBN 83-7001-294-9.
  17. Temat 46: Wielcy ludzie zasłużeni dla Regionu Latowickiego. edukacjaregionalna.republika.pl. [dostęp 9 kwietnia 2014].
  18. Ajlikow-Czarnecka Jolanta Marta Teresa. whoiswho-verlag.ch. [dostęp 9 kwietnia 2014].
  19. śp. Józef Trepto. polski-cmentarz.com. [dostęp 9 kwietnia 2014].
  20. Piotr Szubarczyk: Kłamstwa, które przeżyły wojnę. radiomaryja.pl, 17 września 2009. [dostęp 9 kwietnia 2014].
  21. Decyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z 5 października 2007 w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.
  22. Lista Osób zamordowanych w Katyniu, Charkowie, Twerze i Miednoje mianowanych na kolejne stopnie. policja.pl. [dostęp 2016-07-21].
  23. Włoszczowskie szkoły w hołdzie ofiarom zbrodni katyńskiej i katastrofy pod Smoleńskiem. echodnia.eu, 2014-05-03. [dostęp 2016-07-21].
  24. Ofiary Katynia: lista nazwisk zabitych krośnian. krosno24.pl, 2012-09-20. [dostęp 2016-07-21].
  25. Piotr Dymiński: Przypomniano krośnieńskie ofiary sowieckiej zbrodni. krosnocity.pl, 2012-09-23. [dostęp 2016-07-21].
  26. Zarządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej. Nadanie Orderu Odrodzenia Polski. „Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych”, s. 379, Nr 11 z 11 listopada 1932. Ministerstwo Spraw Wojskowych. 
  27. Zarządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej. „Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych”, s. 2, Nr 1 z 19 marca 1937. Ministerstwo Spraw Wojskowych. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]