Józef Trepto

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Józef Trepto
Ilustracja
podpułkownik dyplomowany kawalerii podpułkownik dyplomowany kawalerii
Data i miejsce urodzenia 17 marca 1894
Kutno
Data i miejsce śmierci wiosna 1940
Charków
Przebieg służby
Lata służby 1918–1940
Siły zbrojne Orzełek legionowy.svg Legiony Polskie
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Jednostki 2 Dywizja Kawalerii
1 Pułk Szwoleżerów
2 Szwadron Samochodów Pancernych
DOK I
2 Pułk Szwoleżerów Rokitniańskich
Warszawski Pułk Ułanów
Stanowiska szef sztabu DOK
dowódca pułku
Główne wojny i bitwy wojna polsko-czechosłowacka
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa (kampania wrześniowa)
Odznaczenia
Krzyż Niepodległości Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (1920-1941, trzykrotnie) Złoty Krzyż Zasługi Srebrny Krzyż Zasługi

Józef Trepto (ur. 17 marca 1894 w Kutnie, zm. wiosną 1940 w Charkowie) – podpułkownik dyplomowany kawalerii Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się jako syn Antoniego i Heleny, z domu Wierzbicka. W czasie I wojny światowej walczył w Legionach Polskich. Służbę w Wojsku Polskim w 1918 po odzyskaniu niepodległości. W 1919 w stopniu podporucznika brał udział w wojnie polsko-czechosłowackiej, za co został odznaczony[1][2], a w 1920 w wojnie polsko-bolszewickiej na stanowisku dowódcy szwadronu[3].

3 maja 1922 roku został zweryfikowany w stopniu rotmistrza ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 roku i 291. lokatą w korpusie oficerów jazdy (od 1924 roku – kawalerii), a jego oddziałem macierzystym był 1 pułk szwoleżerów[4]. W listopadzie 1924 roku został przydzielony z 1 pułku szwoleżerów do 2 Dywizji Kawalerii w Warszawie na stanowisko II oficera sztabu[5][6]. Na przełomie maja i czerwca 1926 roku był dowódcą 2 Szwadronu Samochodów Pancernych w Warszawie.

18 lutego 1928 roku awansował na majora ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1928 roku i 32. lokatą w korpusie oficerów kawalerii[7]. Pełnił służbę w dowództwie I Brygady Kawalerii w Warszawie[8]. Z dniem 2 listopada 1928 roku, po „złożeniu egzaminu wstępnego z dobrym postępem i odbyciu przepisanego stażu liniowego”, został przeniesiony służbowo do Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie, w charakterze słuchacza Kursu 1928–1930[9][10]. Z dniem 1 listopada 1930 roku, po ukończeniu kursu i otrzymaniu dyplomu naukowego oficera dyplomowanego, został przeniesiony do Dowództwa 2 Dywizji Kawalerii w Warszawie na stanowisko szefa sztabu[11]. 23 marca 1932 roku został przeniesiony do 1 pułku szwoleżerów w Warszawie na stanowisko zastępcy dowódcy pułku[12][13]. Z tej jednostki na początku 1935 został przeniesiony na funkcję szefa sztabu w Dowództwie Okręgu Korpusu Nr I[14]. Od 30 marca 1938 roku do 4 października 1939 roku był dowódcą 2 pułku szwoleżerów[15].

Był działaczem obozu narodowego[16]. Został członkiem honorowym członkiem Kurkowego Bractwa Strzeleckiego w Starogardzie Gdańskim[17].

Po wybuchu II wojny światowej w czasie kampanii wrześniowej nadal dowodził 2 pułkiem szwoleżerów[18], w tym podczas walk w rejonie Tczewa kierując oddziałami OW „Starogard”[19]. W kolejnych dniach wojny został dowódcą Warszawskiego Pułku Ułanów, improwizowanego oddziału kawalerii. Józef Trepto organizował oddział od 7 września 1939[20]. Po agresji ZSRR na Polskę został aresztowany przez Sowietów i przewieziony do obozu w Starobielsku[21]. Wiosną 1940 został zamordowany przez funkcjonariuszy NKWD w Charkowie i pogrzebany w Piatichatkach. Od 17 czerwca 2000 spoczywa na Cmentarzu Ofiar Totalitaryzmu w Charkowie.

Jego bratem był Wiktor Trepto, ps. „Elma”, żołnierz ZWZ-AK (zginął w 1941 w Warszawie). Był stryjem Jolanty Ajlikow-Czarneckiej.

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

Symboliczny groby Józefa Trepto znajdują się w Kutnie[22] i Starogardzie Gdańskim, gdzie stacjonował 2 pułk szwoleżerów[23].

5 października 2007 Minister Obrony Narodowej awansował go pośmiertnie do stopnia pułkownika[24]. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”[25].

W kwietniu 2010 w ramach akcji „Katyń... pamiętamy” / „Katyń... Ocalić od zapomnienia”, na placu Zespołu Placówek Oświatowych numer 1 we Włoszczowie został zasadzony Dąb Pamięci honorujący Józefa Trepto[26].

Nazwisko Józefa Trepto znalazło się wśród zbiorowo upamiętnionych mieszkańców Krosna i okolic pomordowanych w ramach zbrodni katyńskiej, umieszczonych na tablicy pamiątkowej, odsłoniętej 17 września 2012 w Bazylice kolegiackiej Świętej Trójcy w Krośnie[27][28].

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Wykaz osób odznaczonych Krzyżem II. Klasy. ox.pl. [dostęp 2019-06-09].
  2. Odznaczeni za obronę Śląska Cieszyńskiego w 1919 roku. Muzeum Śląskie w Katowicach. [dostęp 2019-06-09].
  3. Karkoz 1926 ↓, s. 651.
  4. Lista starszeństwa 1922 ↓, s. 164.
  5. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 123 z 21 listopada 1924 roku, s. 688.
  6. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 80, 537, 603.
  7. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 5 z 21 lutego 1928 roku, s. 47.
  8. Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 330, 343.
  9. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 14 z 5 listopada 1928 roku, s. 366-367.
  10. Rocznik oficerów kawalerii 1930 ↓, s. 59, 74.
  11. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 14 z 20 września 1930 roku, s. 286.
  12. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 6 z 23 marca 1932 roku, s. 236.
  13. Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 144, 625.
  14. Zarządzenia Ministra Spraw Wojskowych. „Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych”. Nr 5, s. 30, 21 marca 1935. 
  15. Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 128, 686.
  16. "Lista strat działaczy obozu narodowego w latach 1939–1955". nsz.com.pl. [dostęp 9 kwietnia 2014].
  17. Historyczne porozumienie. kociewiak.pl, 13 maja 2012. [dostęp 2019-06-09].
  18. 2 Pułk Szwoleżerów Rokitniańskich. bohaterowie1939.pl. [dostęp 9 kwietnia 2014].
  19. Walka o tczewskie mosty – 1 września 1939 roku. konflikty.pl. [dostęp 2016-04-27].
  20. Andrzej Haratym: Dzieje Warszawskiego Pułku Ułanów. niedziela.pl. [dostęp 9 kwietnia 2014].
  21. Andrzej Leszek Szcześniak: Katyń. Lista ofiar i zaginionych jeńców obozów Kozielsk, Ostaszków, Starobielsk. Warszawa: Alfa, 1989, s. 354. ISBN 83-7001-294-9.
  22. śp. Józef Trepto. polski-cmentarz.com. [dostęp 9 kwietnia 2014].
  23. Piotr Szubarczyk: Kłamstwa, które przeżyły wojnę. radiomaryja.pl, 17 września 2009. [dostęp 9 kwietnia 2014].
  24. Decyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z 5 października 2007 w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.
  25. Lista Osób zamordowanych w Katyniu, Charkowie, Twerze i Miednoje mianowanych na kolejne stopnie. policja.pl. [dostęp 2016-07-21].
  26. Włoszczowskie szkoły w hołdzie ofiarom zbrodni katyńskiej i katastrofy pod Smoleńskiem. echodnia.eu, 2014-05-03. [dostęp 2016-07-21].
  27. Ofiary Katynia: lista nazwisk zabitych krośnian. krosno24.pl, 2012-09-20. [dostęp 2016-07-21].
  28. Piotr Dymiński: Przypomniano krośnieńskie ofiary sowieckiej zbrodni. krosnocity.pl, 2012-09-23. [dostęp 2016-07-21].
  29. M.P. z 1933 r. nr 63, poz. 81.
  30. Zarządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej. Nadanie Orderu Odrodzenia Polski. „Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych”, s. 379, Nr 11 z 11 listopada 1932. Ministerstwo Spraw Wojskowych. 
  31. a b Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 330.
  32. a b Rocznik oficerów kawalerii 1930 ↓, s. 59.
  33. Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 128.
  34. Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 144, tu podano, że był odznaczony czterokrotnie.
  35. Zarządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej. „Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych”, s. 2, Nr 1 z 19 marca 1937. Ministerstwo Spraw Wojskowych. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]