Jaén (Hiszpania)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Inne znaczenia Ten artykuł dotyczy hiszpańskiej miejscowości. Zobacz też: artykuł dotyczący hiszpańskiej prowincji Jaén.
Jaén
Herb Flaga
Herb Jaén Flaga Jaén
Państwo  Hiszpania
Wspólnota autonomiczna Bandera de Andalucia.svg Andaluzja
Burmistrz Carmen Purificación Peñalver Pérez
Powierzchnia 424,30 km²
Wysokość 530 m n.p.m.
Populacja (2008)
• liczba ludności
• gęstość

116 417
274,37 os./km²
Kod pocztowy 23001 – 23009
Położenie na mapie Andaluzji
Mapa lokalizacyjna Andaluzji
Jaén
Jaén
Położenie na mapie Hiszpanii
Mapa lokalizacyjna Hiszpanii
Jaén
Jaén
Ziemia 37°46′N 3°47′W/37,766667 -3,783333
Strona internetowa
Portal Portal Hiszpania

Jaén – miasto w płd. Hiszpanii, (ok. 90 km od Kordowy i Grenady), w regionie Andaluzja, stolica prowincji Jaén, 116,5 tys. mieszkańców (2008).

Miasto położone na przedgórzu Gór Betyckich, w rejonie źródeł rzeki Gwadalkiwir, w pobliżu największego parku narodowego Hiszpanii: Sierra de Segura i Sierra de Cazorla.

Ośrodek handlowy, przemysłowy i rolniczy (gaje oliwne); w pobliżu Jaén wydobycie rud ołowiu, cynku i żelaza.

Historia[edytuj | edytuj kod]

  • Osada założona w pobliżu kopalń srebra w (?) w.
  • Pod władzą Kartaginy jako Auguria.
  • Za czasów rzymskich jako miasto Flavia.
  • Od 711 w rękach Maurów.
  • Po rozpadzie kalifatu kordobańskiego w 1031 stolica jednego z państewek taifa.
  • Podczas rekonkwisty Jaén wielokrotnie było miejscem walk, ze względu na strategiczne położenie przełęczy na drodze z Kastylii do Andaluzji.
  • Od 1246 pod panowaniem chrześcijan, ważna twierdza graniczna.
  • 22 VII 1808 w pobliskim Bailén zostały rozgromione wojska francuskie generała P. Duponta (ok. 20 tys. żołnierzy) okrążonego przez siły hiszpańskie. Bitwa ta miała ogromne znaczenie psychologiczne jako pierwsza znaczna klęska wojsk Napoleona w Hiszpanii.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Katedria w Jaén
  • Zamek, Castillo de Santa Catalina, po 1246, na ruinach arabskiej twierdzy chrześcijanie wznieśli nową.
  • Katedra zaprojektowana w XVI wieku przez Andrésa de Vandelvira[1], jeden z najpiękniejszych renesansowo-barokowych kościołów Andaluzji. Fasada katedry ozdobiona jest rzeźbami Pedro Roldána[2] przedstawiających Ewangelistów i Ojców Kościoła oraz zdobywcy Jaén Ferdynanda III, którego wzrok skierowany jest w kierunku byłej twierdzy Maurów – Castillo de Santa Catalina. W prezbiterium znajdują się pięknie rzeźbione stalle (ok. 1520 rok). W Capilla Mayor przechowywana jest najcenniejsza relikwia katedry, chusta św. Weroniki[3] z odbiciem twarzy Chrystusa.
  • Capilla de San Andrés[1], zbudowana w XVI wieku na zlecenie Gutiérreza Gonzalesa, skarbnika papieża Leona X w stylu mudejar. Wewnątrz bogato zdobiona złotem żelazna krata wykonana przez Maestro Bartoloméo de Jaén.
  • Kościół gotycki San Juan.
  • Ratusz z XVII wieku;
  • Baños Arabes – resztki XI-wiecznej[1] łaźni arabskiej znajdującej się pod Palacio de Villadompardo z XVI wieku.
  • Muzeum regionalne ze znaleziskami świadczącymi o wpływach sztuki greckiej na kulturę iberyjską w V w. p.n.e. oraz kamiennymi sarkofagami z czasów rzymskich.

Transport[edytuj | edytuj kod]

W mieście znajduje się stacja kolejowa Jaén oraz budowana jest linia tramwajowa.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Praca zbiorowa: Przewodniki Wiedzy i Życia – Sewilla i Andaluzja. Wyd. II. Warszawa: Hachette Livre Polska sp. z o.o., 2008, s. 148. ISBN 978-83-7448-633-0.
  2. Brigitte Hintzen-Bohlen: Sztuka i Architektura – Andaluzja. Warszawa: Wydawnictwo Philip Wilson, 2008, s. 367. ISBN 978-3-8331-5106-4.
  3. Brigitte Hintzen-Bohlen: Sztuka i Architektura – Andaluzja. Warszawa: Wydawnictwo Philip Wilson, 2008, s. 368. ISBN 978-3-8331-5106-4.