Grenada (miasto w Hiszpanii)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy miasta w Hiszpanii. Zobacz też: inne znaczenia tej nazwy.
Grenada
ilustracja
Herb Flaga
Herb flaga Grenady
Państwo  Hiszpania
Wspólnota autonomiczna  Andaluzja
Prowincja Grenada (prowincja)
Data założenia 711
Burmistrz Francisco Cuenca Rodríguez
Powierzchnia 88,02 km²
Wysokość 738 m n.p.m.
Populacja (2016)
• liczba ludności
• gęstość

234 758[1]
2667 os./km²
Kod pocztowy 18001-18016
Tablice rejestracyjne GR
Położenie na mapie Hiszpanii
Mapa lokalizacyjna Hiszpanii
Grenada
Grenada
Położenie na mapie Andaluzji
Mapa lokalizacyjna Andaluzji
Grenada
Grenada
Położenie na mapie Europy
Mapa lokalizacyjna Europy
Grenada
Grenada
Ziemia37°13′N 3°41′W/37,216667 -3,683333
Strona internetowa
Portal Portal Hiszpania

Grenada (hiszp. Granada) – miasto w Andaluzji, w południowej Hiszpanii. W późnym średniowieczu centrum ostatniego państwa muzułmańskiego na Półwyspie Iberyjskim, obecnie stolica prowincji.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Położona w dolinie rzeki Genil (dopływ Gwadalkiwiru), w Górach Betyckich. W pobliżu najwyższe pasmo Półwyspu IberyjskiegoSierra Nevada, a za nim Morze Śródziemne z Costa del Sol.

Klimat[edytuj | edytuj kod]

Średnia temperatura i opady dla Grenady
Miesiąc Sty Lut Mar Kwi Maj Cze Lip Sie Wrz Paź Lis Gru Roczna
Średnie temperatury w dzień [°C] 12.6 14.6 18.0 19.5 24.0 30.2 34.2 33.5 28.7 22.6 16.5 13.1 22,3
Średnie dobowe temperatury [°C] 6.8 8.5 11.4 13.1 17.1 22.5 26.0 25.5 21.6 16.3 10.9 7.9 15,7
Średnie temperatury w nocy [°C] 1.1 2.4 4.8 6.8 10.2 14.7 17.7 17.6 14.4 10.1 5.3 2.7 9,0
Opady [mm] 41 33 35 37 30 11 2 3 23 38 50 50 352
Średnia liczba dni z opadami 5.8 5.6 5.1 6.3 4.7 1.7 0.3 0.6 2.7 5.1 6.7 7.2 51,9
Wilgotność [%] 72 68 60 57 51 43 37 41 51 62 71 75 57
Średnie usłonecznienie (w godzinach) 170 172 219 234 280 331 362 330 254 211 164 148 2881
Źródło: Agencia Estatal de Meteorología[2] (liczba dni z opadami dla wartości 1 mm), wysokość 687 m n.p.m., 1981-2010

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Rozwój demograficzny Grenady (1900-2010)

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Panorama miasta
Widok na Alhambrę
Pałac Karola V
Katedra w Granadzie widziana z Alhambry

Ośrodek handlowy, przemysłowy i kulturalny. Siedziba jednego z czołowych uniwersytetów w kraju[3]. Ważna miejscowość turystyczna, słynna z krajobrazów i zabytków. Znajduje się tutaj stacja kolejowa Granada.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Kto nie widział Grenady, ten niczego nie widział – przysłowie hiszpańskie.

  • Alhambra, warowny zespół pałacowy zbudowany w XIII w. przez Nasrydów i rozbudowany w XIV w., arcydzieło architektury arabskiej w Hiszpanii, którą cechuje niezwykłe bogactwo dekoracji wnętrz, m.in. arkadowe galerie kolumnowe, stalaktytowe sklepienia, ściany wykładane płytkami azulejos i barwnymi stiukami z ornamentem oraz malowidła ścienne.
    • Alcazaba (zamek), najstarsza część Alhambry, stoi wysoko na górskiej ostrodze nad rzeką Darro.
    • Mexuar, miejsce pracy urzędników dworskich i państwowych,
      • Sala de Mexuar, gdzie odbywały się posiedzenia rządu i królewskiego sądu;
      • Patio de Mexuar (dawny seraj), piękny dziedziniec z fontanną,
      • Cuarto Dorado, imponujące dzieło nasrydzkiej sztuki, (służąca do audiencji prywatnych);
    • Dziedziniec Mirtów, centralny punkt Alhambry;
      • Sala de la Barca (dawna poczekalnia), z sufitem w kształcie łodzi;
      • Sala Ambasadorów, jedna z najpiękniejszych;
        z kopułą – arcydziełem intarsji, wzorem zdobienia reprezentacyjnych sal; (centrum polityczne i dyplomatyczne arabskiej Grenady);
    • Dziedziniec Lwów, najdoskonalszy przykład zdobnictwa mauretańskiego; z fontanną wspartą na 12 lwach;
      • Sala Mozarabów;
      • Sala Królów, z polichromowanymi malowidłami na suficie;
      • Sala Dwóch Sióstr, z gipsowym sklepieniem stalaktytowym,
      • Sala Abencerragów, z kopułą w kształcie gwiazdy.
    • Pałac Karola V, największy obiekt w kompleksie Alhambry, uważany za najpiękniejsze dzieło renesansu poza Włochami[przez kogo?]. Zbudowany w XVI w. na podstawie projektu hiszpańskiego architekta Pedra Machuca[4], jako „znak zwycięstwa” chrześcijaństwa, finansowany ze specjalnie utworzonego podatku płaconego przez Arabów. Jest to monumentalna budowla z galeriami i dwukondygnacyjną kolumnadą wokół okrągłego dziedzińca wewnętrznego. Fasada zewnętrzna jest utrzymana w stylu renesansu toskańskiego. W pałacu znajduje się Muzeum Archeologiczne, gdzie przechowywane są znaleziska z Alhambry, oraz Muzeum Sztuk Pięknych, które oferuje przegląd malarstwa szkół związanych z Grenadą oraz gromadzi dzieła pochodzące z rozwiązanych klasztorów Grenady.
  • Generalife, na górnym zboczu Alhambry rozpościera się zespół ogrodowy z pawilonami, który był letnią rezydencją emirów mauretańskich. Obecnie jest wspaniałym przykładem islamskiej sztuki ogrodowej.
  • Katedra Santa María de la Encarnación, gotycko-renesansowa z XVI–XVIII w.; wnętrze o długości 116 i szerokości 67 metrów, pięcionawowe, bogato zdobione rzeźbami, obrazami i wyposażone w dzieła sztuki.
  • Klasztor kartuzów z kościołem, XVI-XVII wiek, z zakrystią w stylu churrigueryzmu z XVIII wieku; zaliczany do arcydzieł architektury barokowej.
  • Klasztor San Jerónimo, budowa rozpoczęta na polecenie Królów Katolickich w 1496[5]. Karol V wydał rozporządzenie żeby klasztor został poświęcony pamięci dowódcy wojsk hiszpańskich, wicekrólowi Neapolu Gonzalo Fernándezowi de Córdoba. Zwłoki księcia zostały złożone w tym klasztorze. Klasztorowi nadał ostateczny kształt Diego de Siloé, główny architekt budowy od 1528 roku.
  • Kościoły: San Pedro y San Pablo i Santa Ana.
  • Pałace: Casa del Cabildo Antiquo (dawna szkoła wyższa z czasów Maurów) i arcybiskupi z XVII wieku.
  • Kamienice z XVI wieku: Corral de Carbon, Casa de los Tiros, Casa del Castri.
  • Albaicin, stara zabytkowa dzielnica z klimatem mauretańskiej Grenady.

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Nowa encyklopedia powszechna, PWN, Warszawa 1995-1996.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Population statistics
  2. Valores climatológicos normales. Granada Base Aérea – Agencia Estatal de Meteorología.
  3. ARWU World University Rankings 2017
  4. Henri Stierlin: Perły architektury pałacowej. Warszawa: Wydawnictwo G+J RBA Sp. z o.o. & Co. Spółka Komandytowa. ISBN 978-83-60006-52-8.
  5. Brigitte Hintzen-Bohlen: Sztuka i Architektura – Andaluzja. Warszawa: Wydawnictwo Philip Wilson, 2008, s. 344-345. ISBN 978-3-8331-5106-4.