Jan Kanty Lorek

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jan Kanty Lorek
Ilustracja
Kraj działania Polska
Data i miejsce urodzenia 20 października 1886
Błażejowice
Data i miejsce śmierci 4 stycznia 1967
Sandomierz
Biskup diecezjalny sandomierski
Okres sprawowania 1946–1967
Administrator apostolski diecezji sandomierskiej
Okres sprawowania 1936–1946
Wyznanie katolicyzm
Kościół rzymskokatolicki
Inkardynacja lazaryści
Śluby zakonne 27 września 1907
Prezbiterat 2 lipca 1911
Nominacja biskupia 26 kwietnia 1936
Sakra biskupia 7 czerwca 1936
Odznaczenia
Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski
Sukcesja apostolska
Data konsekracji 7 czerwca 1936
Miejscowość Warszawa
Miejsce kościół Świętego Krzyża
Konsekrator Aleksander Kakowski
Współkonsekratorzy Stanisław Gall
Józef Gawlina

Jan Kanty Lorek (ur. 20 października 1886 w Błażejowicach, zm. 4 stycznia 1967 w Sandomierzu) – polski duchowny rzymskokatolicki, Zgromadzenia Księży Misjonarzy, administrator apostolski diecezji sandomierskiej w latach 1936–1946, biskup diecezjalny sandomierski w latach 1946–1967.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się 20 października 1886 w Błażejowicach. Kształcił się w Małym Seminarium, a następnie w Instytucie Teologicznym Zgromadzenia Księży Misjonarzy w Krakowie[1]. 27 września 1907 złożył śluby zakonne[1], a 2 lipca 1911 w katedrze na Wawelu został wyświęcony na prezbitera przez biskupa Anatola Nowaka[2].

W latach 1912–1916 pełnił funkcję dyrektora zakładu dla sierot w Czernej, a następnie zarządzał Domem Wychowawczym im. Ks. Siemaszki w Krakowie[2]. W latach 1915–1917 był żołnierzem armii niemieckiej, a w latach 1917–1918 duszpasterzem polskich robotników w Niemczech[3]. W 1920 uczestniczył w przygotowaniach do plebiscytu na Śląsku[2]. W 1930 został superiorem i proboszczem parafii Świętego Krzyża w Warszawie[1].

W związku z brakiem zgody władz państwowych na objęcie diecezji sandomierskiej przez biskupa Czesława Sokołowskiego 26 kwietnia 1936 został mianowany administratorem apostolskim tej diecezji i biskupem tytularnym Modry[1]. Święcenia biskupie otrzymał 7 czerwca 1936 w kościele Świętego Krzyża w Warszawie[2]. Konsekrował go kardynał Aleksander Kakowski, arcybiskup metropolita warszawski, w asyście arcybiskupa Stanisława Galla[4], biskupa pomocniczego warszawskiego[5], i Józefa Gawliny, biskupa polowego Wojska Polskiego[4]. Ingres do katedry w Sandomierzu odbył 9 czerwca 1936[1], a rządy w diecezji objął dzień później[2]. Założył Instytut Wyższej Kultury Religijnej w Sandomierzu i Radomiu, Dom Katolicki w Sandomierzu i Katolicki Uniwersytet Ludowy w Wąchocku. Zapoczątkował renowację katedry sandomierskiej[1]. Był członkiem rady wyższej Towarzystwa św. Wincentego à Paulo w Warszawie[6]. W czasie okupacji niemieckiej pozostał w diecezji, interweniując u władz niemieckich w sprawie aresztowanych (we wrześniu 1939 wykupił 600 zatrzymanych w Opatowie-Zochcinie, u gubernatora Hansa Franka zabiegał o uwolnienie biskupów lubelskich) i organizując pomoc dla osadzonych w obozach koncentracyjnych. W czerwcu 1940, motywowany zapewnieniem okupanta o rezygnacji z przymusowego werbunku na roboty do Niemiec pod warunkiem zebrania się wystarczającej liczby ochotników, wezwał wiernych do zgłaszania się. Został za to upomniany przez polskie władze konspiracyjne, w ocenie których odezwa biskupa służyła niemieckim interesom i wprowadzała Polaków w błąd[1]. 12 marca 1946 został prekonizowany biskupem diecezjalnym diecezji sandomierskiej. Rządy w diecezji objął 19 maja 1946[3]. W okresie kierowania diecezją ustanowił 46 parafii, w tym czasie zostało wzniesionych 58 kościołów[1].

W Episkopacie Polski zasiadał w Komisji Szkolnej, Komisji ds. Dobroczynnych, Komisji Duszpasterskiej, należał także do Caritasu[1]. Konsekrował biskupów pomocniczych sandomierskich: Franciszka Jopa (1946), Piotra Gołębiowskiego (1957) i Walentego Wójcika (1961). Był współkonsekratorem podczas sakry biskupa pomocniczego gnieźnieńskiego Henryka Grzondziela (1959)[4].

Zmarł 4 stycznia 1967 w Sandomierzu. Został pochowany w podziemiach katedry sandomierskiej[1].

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Został odznaczony Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski[1].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h i j k K. Krasowski: Biskupi katoliccy II Rzeczypospolitej. Słownik biograficzny. Poznań: Bene Nati, 1996, s. 147–149. ISBN 83-86675-03-9.
  2. a b c d e Nota biograficzna Jana Kantego Lorka na dawnej stronie diecezji sandomierskiej. sandomierz.opoka.org.pl (arch.). [dostęp 2015-10-27].
  3. a b P. Nitecki: Biskupi Kościoła w Polsce w latach 965–1999. Słownik biograficzny. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 2000, kol. 255. ISBN 83-211-1311-7.
  4. a b c Jan Kanty Lorek (ang.). catholic-hierarchy.org. [dostęp 2015-10-27].
  5. P. Nitecki: Biskupi Kościoła w Polsce w latach 965–1999. Słownik biograficzny. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 2000, s. 34*. ISBN 83-211-1311-7.
  6. Pod egidą św. Wincentego à Paulo. „Kurier Warszawski”. R. 117, nr 9, s. 7, 9 stycznia 1937. [dostęp 2017-05-24]. 

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]