Szczepan Hołowczyc

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Szczepan Hołowczyc
Prymas Królestwa Polskiego
Szczepan Hołowczyc
Herb Szczepan Hołowczyc
Data urodzenia 19 sierpnia 1741
Data śmierci 27 sierpnia 1823
Arcybiskup metropolita warszawski
Okres sprawowania 1819–1823
Biskup diecezjalny sandomierski
Okres sprawowania 1819
Wyznanie katolicyzm
Kościół rzymskokatolicki
Prezbiterat 1772
Nominacja biskupia 29 marca 1819
Sakra biskupia 6 lipca 1819

Szczepan Hołowczyc, właśc. Szczepan Hołłowczyc herbu Pierzchała (ur. przed 19 sierpnia 1741 w Orszy, zm. 27 sierpnia 1823 w Warszawie) – polski biskup rzymskokatolicki, polityk, biskup diecezjalny sandomierski w 1819, arcybiskup metropolita warszawski i prymas Królestwa Polskiego w latach 1819–1823.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Pochodził z polskiej rodziny szlacheckiej. Kształcił się w wileńskich szkołach, od 1771 studiował w warszawskim seminarium jezuitów i misjonarzy. W 1772 po przyjęciu święceń kapłańskich kontynuował studia w Rzymie.

W 1773 został proboszczem w Kutnie. Był współpracownikiem Komisji Edukacji Narodowej. W 1774 i ponownie w 1776 w zastępstwie przewodniczącego Komisji Edukacji Narodowej Michała Jerzego Poniatowskiego przeprowadził wizytację szkół pojezuickich. W 1775 został członkiem nowo powstałego Towarzystwa do Ksiąg Elementarnych, gdzie brał czynny udział w jego pracach, m.in. nad nowymi programami i podręcznikami. W 1776 został sekretarzem i współpracownikiem arcybiskupa [Michała Jerzego Poniatowskiego. W 1782 był wizytatorem generalnym Komisji Edukacji Narodowej i przeprowadził wizytację szkół, sporządzając następnie staranny raport. W 1781 został kanonikiem warszawskim, a w 1785 krakowskim. Następnie został prałatem kieleckim. Od 1788 był współpracownikiem Stanisława Kostki Potockiego. W 1792 jako członek konfederacji targowickiej został przez nią delegowany do Towarzystwa do Ksiąg Elementarnych[1]. W 1812 przystąpił do Konfederacji Generalnej Królestwa Polskiego[2]. Od 1818 był senatorem Królestwa Polskiego.

29 marca 1819 został mianowany pierwszym biskupem nowo powstałej diecezji sandomierskiej. Sakrę biskupią otrzymał w Warszawie 6 lipca 1819. Natomiast władzę w diecezji objął przez swojego pełnomocnika biskupa Aleksandra Dobrzańskiego 8 września 1819, gdyż sam 24 kwietnia 1819 został wybrany wikariuszem kapitulnym archidiecezji warszawskiej. 17 grudnia 1819 został mianowany arcybiskupem metropolitą warszawskim i 19 grudnia 1819 objął rządy. Od 1819 był jednocześnie prymasem Królestwa Polskiego. Na mocy uprawnień, jakie nadał mu papież Pius VII, podjął pracę nad reorganizacją administracji kościelnej w Królestwie Polskim. Przeprowadził kasatę wielu klasztorów. Wymusił na umierającym prymasie Franciszku Malczewskim większą liczbę skasowanych klasztorów niż przewidywała bulla papieska, co spowodowało kontrakcję papieża[3]. W 1820 był członkiem Komisji Rządowej Oświecenia Publicznego i Wyznań. W latach 1821–1823 był członkiem rzeczywistym Towarzystwa Warszawskiego Przyjaciół Nauk[4].

Pochowany został w podziemiach katedry św. Jana w Warszawie.

Szczepan Hołowczyc był właścicielem pałacu przy Nowym Świecie w Warszawie.

Przypisy

  1. S. Korwin [Kossakowski], Trzeci Maj i Targowica, Kraków 1890, s. 123.
  2. Dziennik Konfederacyi Jeneralnej Królestwa Polskiego, 1812, nr 2, s. 13.
  3. M. Deszczyńska, Biskup Wojciech Skarszewski a dymisja Stanisława Kostki Potockiego, [w:] „Kwartalnik Historyczny”, rocznik CVI nr 1, Warszawa 1999, s. 53.
  4. A. Jraushar, Towarzystwo Warszawskie Przyjaciół Nauk 1800-1832 : monografia historyczna osnuta na źródłach archiwalnych. Ks. 4, Czasy polistopadowe : epilog : 1831-1836, 1906, s. 483.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Nitecki P., Biskupi Kościoła w Polsce w latach 965–1999, Warszawa 2000.
  • Leksykon Historii Polski, Warszawa 1995.
  • Encyklopedia Warszawy, 1994.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]