Piotr Gołębiowski
| Biskup tytularny Panium Sługa Boży | ||
| ||
| Kraj działania | ||
|---|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
10 czerwca 1902 | |
| Data i miejsce śmierci |
2 listopada 1980 | |
| Miejsce pochówku |
Bazylika Katedralna Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Sandomierzu | |
| Administrator apostolski diecezji sandomierskiej | ||
| Okres sprawowania |
1968–1980 | |
| Biskup pomocniczy sandomierski | ||
| Okres sprawowania |
1957–1968 | |
| Wyznanie | ||
| Kościół | ||
| Inkardynacja | ||
| Diakonat |
17 sierpnia 1924 | |
| Prezbiterat |
12 października 1924 | |
| Nominacja biskupia |
3 czerwca 1957 | |
| Sakra biskupia |
28 lipca 1957 | |
| Data konsekracji |
28 lipca 1957 | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| Miejscowość |
Sandomierz | ||||
| Miejsce | |||||
| Konsekrator | |||||
| Współkonsekratorzy | |||||
| |||||
Piotr Paweł Gołębiowski[1] (ur. 10 czerwca 1902 w Jedlińsku, zm. 2 listopada 1980 w Nałęczowie) – polski duchowny rzymskokatolicki, doktor filozofii i teologii, biskup pomocniczy sandomierski w latach 1957–1968, administrator apostolski diecezji sandomierskiej w latach 1968–1980. Sługa Boży Kościoła katolickiego.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Urodził się 10 czerwca 1902 w Jedlińsku[1] jako drugie dziecko[2] szewca Jana i Heleny z domu Piątek, prowadzących gospodarstwo rolne[1]. W latach 1913–1919[3] kształcił się w progimnazjum Wojciechowicza w Radomiu[1]. W 1919 rozpoczął studia w Wyższym Seminarium Duchownym w Sandomierzu, gdzie uchodził za zdolnego, obowiązkowego i rozmodlonego kleryka. W latach 1923–1928[1] kontynuował naukę na Uniwersytecie Gregoriańskim w Rzymie[4], uzyskując w 1925 doktorat z filozofii, a w 1928 z teologii[1]. Na drugim egzaminie doktorskim, zdawanym w obecności papieża Piusa XI[4], otrzymał najwyższą ocenę summa cum laude[5] oraz złoty medal uczelni[4]. 14 października 1923[3] biskup pomocniczy sandomierski[6] Paweł Kubicki udzielił mu święceń subdiakonatu, 17 sierpnia 1924 w katedrze sandomierskiej święceń diakonatu[3], a 12 października 1924 również w katedrze sandomierskiej wyświęcił go na prezbitera[1]. Inkardynowany został do diecezji sandomierskiej[7].
W latach 1928–1929 był wikariuszem parafii katedralnej w Sandomierzu i notariuszem kurii diecezjalnej. W latach 1930–1934 pracował jako katecheta w Żeńskiej Szkole Rolniczej w Mokoszynie[3]. W latach 1941–1945 był proboszczem parafii św. Mikołaja w Baćkowicach[8], gdzie na plebanii w czasie okupacji uczył młodzież w ramach tajnego nauczania. W latach 1945–1947 sprawował funkcję rektora kościoła św. Trójcy w Radomiu, prowadząc duszpasterstwo młodzieży szkolnej[1]. W latach 1947–1951 był proboszczem[3] parafii św. Floriana w Koprzywnicy[9] i miejscowym dziekanem[3]. W latach 1951–1957 zajmował stanowisko sędziego trybunału biskupiego, a w latach 1953–1957 był penitencjarzem katedralnym. W Wyższym Seminarium Duchownym w Sandomierzu w latach 1929–1930 i 1950–1962 był wykładowcą, a w latach 1930–1941 ojcem duchownym. W 1947 został kanonikiem honorowym, a w 1948 kanonikiem gremialnym Kapituły Katedralnej w Sandomierzu[3].
3 czerwca 1957 papież Pius XII mianował go biskupem pomocniczym diecezji sandomierskiej[1] ze stolicą tytularną Panium[10]. Święcenia biskupie przyjął 28 lipca 1957 w Katedrze Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Sandomierzu. Konsekrował go miejscowy biskup diecezjalny Jan Kanty Lorek w asyście biskupa Franciszka Jopa, delegata prymasa Polski z uprawnieniami biskupa rezydencjalnego w Opolu, i biskupa Tomasza Wilczyńskiego, delegata prymasa Polski z uprawnieniami biskupa rezydencjalnego w Olsztynie[11]. Jako zawołanie biskupie przyjął słowa „Maria spes nostra” (Maryja naszą nadzieją)[4]. Od 1957 sprawował urząd wikariusza generalnego[12]. Z czasem, w związku z pogarszającym się zdrowiem biskupa Jana Kantego Lorka, przejął faktyczne rządy w diecezji[13]. Po jego śmierci[14], 6 stycznia 1967[1], został wybrany na wikariusza kapitulnego diecezji[14]. 20 lutego 1968 papież Paweł VI mianował go administratorem apostolskim z prawami biskupa rezydencjalnego. Dekret nominacyjny przedstawił Kapitule Katedralnej w Sandomierzu 11 marca 1968[12]. Przyczynił się do koronacji trzech obrazów Matki Bożej: w Studziannie (1968), Wysokim Kole (1974) i Błotnicy (1977). W latach 1978–1979 przeprowadził w diecezji rekolekcje trzeźwościowe[14].
W listopadzie 1962, jako wikariusz generalny zajmujący się sprawami personalnymi, został uprowadzony z siedziby kurii przez grupę mieszkańców parafii Wierzbica, domagających się nominacji proboszczowskiej dla miejscowego wikariusza. Hierarcha został uwolniony przez funkcjonariuszy milicji w Ostrowcu Świętokrzyskim. Władze komunistyczne podsycały konflikt w parafii. Zarejestrowały alternatywny związek wyznaniowy, który zajął kościół parafialny. W prasie publikowano oszczercze artykuły na temat zachowania biskupa podczas wydarzeń poprzedzających jego uprowadzenie. W Niedzielę Palmową 1968 hierarcha przybył do parafii, gdzie w kolejnych dniach, pomimo zakłóceń i ataków, odprawiał nabożeństwa na zewnątrz kościoła, wzywając wiernych do spokoju i jedności. W Wielki Piątek przeciwnicy ustąpili z kościoła. W następstwie nieprzejednanej postawy biskupa wobec konfliktu w Wierzbicy władze świeckie szykanowały go i lokalny Kościół[5]. Kleryków diecezjalnych wcielano do wojska, zawyżano podatki, ograniczano przydział papieru dla kurii. Hierarsze odmawiano wydania paszportu na wyjazd do Rzymu na sesje soboru watykańskiego II, a także nie wyrażono zgody na mianowanie go biskupem diecezjalnym[5] – był wówczas jedynym administratorem apostolskim w centralnej części Polski[12].
W 1976 konsekrował biskupa pomocniczego sandomierskiego Stanisława Sygneta[7].
Po ukończeniu 75 roku życia i w związku z osłabieniem zdrowia dwukrotnie składał rezygnację ze sprawowanego urzędu, jednakże nie została ona przyjęta ani przez Pawła VI w 1978, ani przez Jana Pawła II w 1980[12]. Zmarł 2 listopada 1980 podczas mszy świętej[12] sprawowanej w Kaplicy Sióstr Służek Najświętszej Maryi Panny Niepokalanej w Nałęczowie[1], gdzie przebywał w celu nabrania sił przed podróżą do Rzymu, podczas której miał ponownie zwrócić się do papieża z prośbą o przyjęcie jego rezygnacji[12]. 5 listopada 1980 został pochowany w podziemiach katedry sandomierskiej. W latach 1994–1997 przeprowadzono diecezjalny etap jego procesu beatyfikacyjnego[9].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c d e f g h i j k S. Piekielnik: Sługa Boży Bp Piotr Gołębiowski – biogram. diecezja.radom.pl. [dostęp 2025-11-01].
- ↑ A. Wąsik: Wspomnienie o Słudze Bożym Biskupie Piotrze Gołębiowskim w 25 rocznicę śmierci. diecezja.radom.pl. [dostęp 2025-11-01].
- ↑ a b c d e f g Sł. B. Bp Piotr Gołębiowski – Kalendarium. diecezja.radom.pl, 2017-07-16. [dostęp 2025-11-01].
- ↑ a b c d Odszedł przed błogosławieństwem. „Niedziela”. Nr 44/2010. s. 20–21. ISSN 0208-872X. [dostęp 2025-11-01].
- ↑ a b c S. Kowalik: Księża niezłomni. radiomaryja.pl (arch.), 2007-01-14. [dostęp 2025-11-01].
- ↑ Paweł Kubicki. catholic-hierarchy.org. [dostęp 2025-11-01]. (ang.).
- ↑ a b Piotr Gołębiowski. catholic-hierarchy.org. [dostęp 2025-11-01]. (ang.).
- ↑ Duszpasterze. backowice.wikidot.com. [dostęp 2025-11-01].
- ↑ a b M. Szawan. Łaska śmierci przy ołtarzu. „Gość Niedzielny”. Nr 26/818 („Gość Sandomierski”), s. IV–V, 2010-07-04. ISSN 0137-7604. [dostęp 2025-11-01].
- ↑ P. Nitecki: Biskupi Kościoła w Polsce w latach 965–1999. Słownik biograficzny. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 2000, kol. 124. ISBN 83-211-1311-7.
- ↑ K.R. Prokop: Sakry i sukcesja święceń biskupich episkopatu Kościoła katolickiego w Polsce w XIX i XX wieku (na tle wcześniejszych okresów dziejowych). Lublin: Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II, 2012, s. 386. ISBN 978-83-7306-593-2.
- ↑ a b c d e f A. Warso. Kwestia przejścia na emeryturę bp. Piotra Gołębiowskiego, administratora apostolskiego diecezji sandomierskiej. „Rocznik Kolbuszowski”. Nr 13 (2013). s. 149–170. [dostęp 2025-11-01].
- ↑ Nota biograficzna Piotra Gołębiowskiego na stronie diecezji sandomierskiej. sandomierz.opoka.org.pl (arch.). [dostęp 2025-11-01].
- ↑ a b c Nota biograficzna Piotra Gołębiowskiego na stronie diecezji sandomierskiej. sandomierz.opoka.org.pl (arch.). [dostęp 2025-11-01].
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Nota biograficzna Piotra Gołębiowskiego (jako rządcy diecezji) na stronie diecezji sandomierskiej (arch.). [dostęp 2015-03-02].
- Nota biograficzna Piotra Gołębiowskiego (jako biskupa pomocniczego) na stronie diecezji sandomierskiej (arch.). [dostęp 2015-03-02].
- Piotr Gołębiowski [online], catholic-hierarchy.org [dostęp 2010-12-26] (ang.).