Przejdź do zawartości

Piotr Gołębiowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Piotr Gołębiowski
Biskup tytularny Panium
Sługa Boży
Maria spes nostra
Maryja naszą nadzieją
Kraj działania

Polska

Data i miejsce urodzenia

10 czerwca 1902
Jedlińsk

Data i miejsce śmierci

2 listopada 1980
Nałęczów

Miejsce pochówku

Bazylika Katedralna Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Sandomierzu

Administrator apostolski diecezji sandomierskiej
Okres sprawowania

1968–1980

Biskup pomocniczy sandomierski
Okres sprawowania

1957–1968

Wyznanie

katolicyzm

Kościół

rzymskokatolicki

Inkardynacja

diecezja sandomierska

Diakonat

17 sierpnia 1924

Prezbiterat

12 października 1924

Nominacja biskupia

3 czerwca 1957

Sakra biskupia

28 lipca 1957

Sukcesja apostolska
Data konsekracji

28 lipca 1957

Miejscowość

Sandomierz

Miejsce

Katedra Narodzenia Najświętszej Maryi Panny

Konsekrator

Jan Kanty Lorek

Współkonsekratorzy

Franciszek Jop
Tomasz Wilczyński

Piotr Paweł Gołębiowski[1] (ur. 10 czerwca 1902 w Jedlińsku, zm. 2 listopada 1980 w Nałęczowie) – polski duchowny rzymskokatolicki, doktor filozofii i teologii, biskup pomocniczy sandomierski w latach 1957–1968, administrator apostolski diecezji sandomierskiej w latach 1968–1980. Sługa Boży Kościoła katolickiego.

Życiorys

[edytuj | edytuj kod]

Urodził się 10 czerwca 1902 w Jedlińsku[1] jako drugie dziecko[2] szewca Jana i Heleny z domu Piątek, prowadzących gospodarstwo rolne[1]. W latach 1913–1919[3] kształcił się w progimnazjum Wojciechowicza w Radomiu[1]. W 1919 rozpoczął studia w Wyższym Seminarium Duchownym w Sandomierzu, gdzie uchodził za zdolnego, obowiązkowego i rozmodlonego kleryka. W latach 1923–1928[1] kontynuował naukę na Uniwersytecie Gregoriańskim w Rzymie[4], uzyskując w 1925 doktorat z filozofii, a w 1928 z teologii[1]. Na drugim egzaminie doktorskim, zdawanym w obecności papieża Piusa XI[4], otrzymał najwyższą ocenę summa cum laude[5] oraz złoty medal uczelni[4]. 14 października 1923[3] biskup pomocniczy sandomierski[6] Paweł Kubicki udzielił mu święceń subdiakonatu, 17 sierpnia 1924 w katedrze sandomierskiej święceń diakonatu[3], a 12 października 1924 również w katedrze sandomierskiej wyświęcił go na prezbitera[1]. Inkardynowany został do diecezji sandomierskiej[7].

W latach 1928–1929 był wikariuszem parafii katedralnej w Sandomierzu i notariuszem kurii diecezjalnej. W latach 1930–1934 pracował jako katecheta w Żeńskiej Szkole Rolniczej w Mokoszynie[3]. W latach 1941–1945 był proboszczem parafii św. Mikołaja w Baćkowicach[8], gdzie na plebanii w czasie okupacji uczył młodzież w ramach tajnego nauczania. W latach 1945–1947 sprawował funkcję rektora kościoła św. Trójcy w Radomiu, prowadząc duszpasterstwo młodzieży szkolnej[1]. W latach 1947–1951 był proboszczem[3] parafii św. Floriana w Koprzywnicy[9] i miejscowym dziekanem[3]. W latach 1951–1957 zajmował stanowisko sędziego trybunału biskupiego, a w latach 1953–1957 był penitencjarzem katedralnym. W Wyższym Seminarium Duchownym w Sandomierzu w latach 1929–1930 i 1950–1962 był wykładowcą, a w latach 1930–1941 ojcem duchownym. W 1947 został kanonikiem honorowym, a w 1948 kanonikiem gremialnym Kapituły Katedralnej w Sandomierzu[3].

3 czerwca 1957 papież Pius XII mianował go biskupem pomocniczym diecezji sandomierskiej[1] ze stolicą tytularną Panium[10]. Święcenia biskupie przyjął 28 lipca 1957 w Katedrze Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Sandomierzu. Konsekrował go miejscowy biskup diecezjalny Jan Kanty Lorek w asyście biskupa Franciszka Jopa, delegata prymasa Polski z uprawnieniami biskupa rezydencjalnego w Opolu, i biskupa Tomasza Wilczyńskiego, delegata prymasa Polski z uprawnieniami biskupa rezydencjalnego w Olsztynie[11]. Jako zawołanie biskupie przyjął słowa „Maria spes nostra” (Maryja naszą nadzieją)[4]. Od 1957 sprawował urząd wikariusza generalnego[12]. Z czasem, w związku z pogarszającym się zdrowiem biskupa Jana Kantego Lorka, przejął faktyczne rządy w diecezji[13]. Po jego śmierci[14], 6 stycznia 1967[1], został wybrany na wikariusza kapitulnego diecezji[14]. 20 lutego 1968 papież Paweł VI mianował go administratorem apostolskim z prawami biskupa rezydencjalnego. Dekret nominacyjny przedstawił Kapitule Katedralnej w Sandomierzu 11 marca 1968[12]. Przyczynił się do koronacji trzech obrazów Matki Bożej: w Studziannie (1968), Wysokim Kole (1974) i Błotnicy (1977). W latach 1978–1979 przeprowadził w diecezji rekolekcje trzeźwościowe[14].

W listopadzie 1962, jako wikariusz generalny zajmujący się sprawami personalnymi, został uprowadzony z siedziby kurii przez grupę mieszkańców parafii Wierzbica, domagających się nominacji proboszczowskiej dla miejscowego wikariusza. Hierarcha został uwolniony przez funkcjonariuszy milicji w Ostrowcu Świętokrzyskim. Władze komunistyczne podsycały konflikt w parafii. Zarejestrowały alternatywny związek wyznaniowy, który zajął kościół parafialny. W prasie publikowano oszczercze artykuły na temat zachowania biskupa podczas wydarzeń poprzedzających jego uprowadzenie. W Niedzielę Palmową 1968 hierarcha przybył do parafii, gdzie w kolejnych dniach, pomimo zakłóceń i ataków, odprawiał nabożeństwa na zewnątrz kościoła, wzywając wiernych do spokoju i jedności. W Wielki Piątek przeciwnicy ustąpili z kościoła. W następstwie nieprzejednanej postawy biskupa wobec konfliktu w Wierzbicy władze świeckie szykanowały go i lokalny Kościół[5]. Kleryków diecezjalnych wcielano do wojska, zawyżano podatki, ograniczano przydział papieru dla kurii. Hierarsze odmawiano wydania paszportu na wyjazd do Rzymu na sesje soboru watykańskiego II, a także nie wyrażono zgody na mianowanie go biskupem diecezjalnym[5] – był wówczas jedynym administratorem apostolskim w centralnej części Polski[12].

W 1976 konsekrował biskupa pomocniczego sandomierskiego Stanisława Sygneta[7].

Po ukończeniu 75 roku życia i w związku z osłabieniem zdrowia dwukrotnie składał rezygnację ze sprawowanego urzędu, jednakże nie została ona przyjęta ani przez Pawła VI w 1978, ani przez Jana Pawła II w 1980[12]. Zmarł 2 listopada 1980 podczas mszy świętej[12] sprawowanej w Kaplicy Sióstr Służek Najświętszej Maryi Panny Niepokalanej w Nałęczowie[1], gdzie przebywał w celu nabrania sił przed podróżą do Rzymu, podczas której miał ponownie zwrócić się do papieża z prośbą o przyjęcie jego rezygnacji[12]. 5 listopada 1980 został pochowany w podziemiach katedry sandomierskiej. W latach 1994–1997 przeprowadzono diecezjalny etap jego procesu beatyfikacyjnego[9].

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. a b c d e f g h i j k S. Piekielnik: Sługa Boży Bp Piotr Gołębiowski – biogram. diecezja.radom.pl. [dostęp 2025-11-01].
  2. A. Wąsik: Wspomnienie o Słudze Bożym Biskupie Piotrze Gołębiowskim w 25 rocznicę śmierci. diecezja.radom.pl. [dostęp 2025-11-01].
  3. a b c d e f g Sł. B. Bp Piotr Gołębiowski – Kalendarium. diecezja.radom.pl, 2017-07-16. [dostęp 2025-11-01].
  4. a b c d Odszedł przed błogosławieństwem. „Niedziela”. Nr 44/2010. s. 20–21. ISSN 0208-872X. [dostęp 2025-11-01]. 
  5. a b c S. Kowalik: Księża niezłomni. radiomaryja.pl (arch.), 2007-01-14. [dostęp 2025-11-01].
  6. Paweł Kubicki. catholic-hierarchy.org. [dostęp 2025-11-01]. (ang.).
  7. a b Piotr Gołębiowski. catholic-hierarchy.org. [dostęp 2025-11-01]. (ang.).
  8. Duszpasterze. backowice.wikidot.com. [dostęp 2025-11-01].
  9. a b M. Szawan. Łaska śmierci przy ołtarzu. „Gość Niedzielny”. Nr 26/818 („Gość Sandomierski”), s. IV–V, 2010-07-04. ISSN 0137-7604. [dostęp 2025-11-01]. 
  10. P. Nitecki: Biskupi Kościoła w Polsce w latach 965–1999. Słownik biograficzny. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 2000, kol. 124. ISBN 83-211-1311-7.
  11. K.R. Prokop: Sakry i sukcesja święceń biskupich episkopatu Kościoła katolickiego w Polsce w XIX i XX wieku (na tle wcześniejszych okresów dziejowych). Lublin: Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II, 2012, s. 386. ISBN 978-83-7306-593-2.
  12. a b c d e f A. Warso. Kwestia przejścia na emeryturę bp. Piotra Gołębiowskiego, administratora apostolskiego diecezji sandomierskiej. „Rocznik Kolbuszowski”. Nr 13 (2013). s. 149–170. [dostęp 2025-11-01]. 
  13. Nota biograficzna Piotra Gołębiowskiego na stronie diecezji sandomierskiej. sandomierz.opoka.org.pl (arch.). [dostęp 2025-11-01].
  14. a b c Nota biograficzna Piotra Gołębiowskiego na stronie diecezji sandomierskiej. sandomierz.opoka.org.pl (arch.). [dostęp 2025-11-01].

Linki zewnętrzne

[edytuj | edytuj kod]