Jan Kanty Skrochowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jan Kanty Maria Wojciech Skrochowski
Ostroga, Kotwica
rotmistrz rotmistrz
Data i miejsce urodzenia 28 grudnia 1914
Kraków
Data i miejsce śmierci 21 sierpnia 1944
Surkonty
Przebieg służby
Lata służby 1936–1944
Siły zbrojne Wojsko Polskie (II RP), Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie, Armia Krajowa
Jednostki 8 Pułk Ułanów Księcia Józefa Poniatowskiego, 1 Dywizja Grenadierów, 1 Oddział Rozpoznawczy im. Księcia Józefa Poniatowskiego, 26 Pułk Piechoty AK
Stanowiska dowódca plutonu, dowódca szwadronu
Główne wojny i bitwy II wojna światowa
kampania wrześniowa
kampania francuska 1940
bitwa o Surkonty
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Walecznych (1920-1941, czterokrotnie) Krzyż Wojenny 1939–1945 (Francja)
Tablica w kościele św. Jacka w Warszawie, upamiętniająca poległych cichociemnych, w tym Jana Kantego Skrochowskiego

Jan Kanty Maria Wojciech Skrochowski pseud.: „Ostroga”, „Kotwica” (ur. 28 grudnia 1914 w Krakowie, zm. 21 sierpnia 1944 w Surkontach) – oficer Wojska Polskiego II RP, Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie i Armii Krajowej, rotmistrz kawalerii służby stałej, cichociemny.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Po ukończeniu IV Państwowego Gimnazjum im. H. Sienkiewicza w Krakowie i zdaniu matury w 1933 roku kontynuował naukę w Szkole Podchorążych Rezerwy Kawalerii w Grudziądzu i w Szkole Podchorążych Kawalerii, po ukończeniu której został skierowany do 8 Pułku Ułanów Księcia Józefa Poniatowskiego, gdzie dowodził plutonem cekaemów.

We wrześniu 1939 roku służył w macierzystej jednostce jako dowódca plutonu przeciwpancernego. Brał udział w wielu walkach. 29 września 1939 roku przekroczył granicę polsko-węgierską. Został internowany na Węgrzech. W październiku dotarł do Francji, gdzie został skierowany do 1 dywizjonu kawalerii 1 Dywizji Grenadierów na stanowisko dowódcy plutonu (od 29 lutego 1940 roku – dowódcą plutonu przeciwpancernego w 1 Oddziale Rozpoznawczym im. Księcia Józefa Poniatowskiego tej dywizji). Brał udział w kampanii francuskiej, uczestnicząc w bitwach w rejonie Linii Maginota.

Po rozwiązaniu dywizji przedostał się do Camp de Carpiagne w nieokupowanej Francji, gdzie był adiutantem polskiego komendanta obozu i dowódcą grupy żołnierzy. 15 lipca 1940 roku przedostał się do Wielkiej Brytanii, gdzie dostał przydział do 1 Oddziału Rozpoznawczego 1 Brygady Strzelców, w którym służył jako dowódca plutonu.

Zgłosił się do służby w kraju. Po konspiracyjnym przeszkoleniu w dywersji został zaprzysiężony 23 września 1943 roku w Oddziale VI Sztabu Naczelnego Wodza i przeniesiony do Głównej Bazy Przerzutowej w Brindisi we Włoszech. Zrzutu dokonano w nocy z 30 kwietnia na 1 maja 1944 roku w ramach operacji dowodzonej przez kpt. naw. Kazimierza Wünschego (zrzut na placówkę odbiorczą „Klosz” w pobliżu wsi Przybyszew). Po aklimatyzacji w Warszawie dostał przydział do Okręgu Nowogródek AK na stanowisko dowódcy szwadronu 26 Pułku Piechoty AK w Zgrupowaniu Nadniemeńskim Macieja Kalenkiewicza. Brał udział w wielu akcjach, m.in.:

  • wyprawa wołożyńska w składzie oddziału „Bagatelka” (jego szwadron był oddziałem rozpoznawczym) – szereg potyczek z oddziałami niemieckimi i partyzantką radziecką
  • bitwa pod Iwiem (24 czerwca) z oddziałami radzieckimi i niemieckimi (w bitwie tej był ranny Maciej Kalenkiewicz)

W lipcu 1944 roku jego oddział liczył ok. 50 jezdnych. 19 sierpnia został zaatakowany przez oddziały radzieckie. Zginął 21 sierpnia pod Surkontami. Został pochowany w zbiorowej mogile na polu walki.

Awanse[edytuj | edytuj kod]

  • podporucznik – 15 października 1936 roku
  • porucznik – ze starszeństwem od 3 maja 1940 roku
  • rotmistrz – 1 marca 1944 roku.

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Życie rodzinne[edytuj | edytuj kod]

Był synem Kazimierza, inspektora przemysłowego, i Marii Eleonory z domu Łubieńskiej. Miał siedmioro rodzeństwa: Kazimierza (1911–1940), Stanisławę (1912–1976), Marię (1912–1976), Różę (1917–1982, późniejszą żonę Zbigniewa Gertycha), Franiszka (1920–1947), Feliksa (1923–1992), i Celinę (ur. w 1925 roku, późniejszą Meres).

Nie założył rodziny.

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

W lewej nawie kościoła św. Jacka przy ul. Freta w Warszawie odsłonięto w 1980 roku tablicę Pamięci żołnierzy Armii Krajowej, cichociemnych – spadochroniarzy z Anglii i Włoch, poległych za niepodległość Polski. Wśród wymienionych 110 poległych cichociemnych jest Jan Kanty Skrochowski.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Tucholski 1984b ↓, s. 213.
  2. a b Tochman 1994 ↓, s. 166.
  3. Tochman 1994 ↓, s. 167.
  4. Tochman 1998 ↓, s. 395.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]