Jerzy Broszkiewicz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy pisarza. Zobacz też: Jerzy Broszkiewicz – podpułkownik, działacz kombatancki.
Jerzy Broszkiewicz
Ilustracja
Zdjęcie około 1948
Data i miejsce urodzenia 6 czerwca 1922
Lwów
Data i miejsce śmierci 4 października 1993
Kraków
Narodowość polska
Język polski
Dziedzina sztuki powieść, dramat, fantastyka naukowa
Ważne dzieła
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Warszawski Krzyż Powstańczy Medal 10-lecia Polski Ludowej Medal 40-lecia Polski Ludowej Order Uśmiechu

Jerzy Broszkiewicz (ur. 6 czerwca 1922 we Lwowie, zm. 4 października 1993 w Krakowie[1]) – polski prozaik, dramatopisarz, eseista i publicysta oraz autor fantastyki naukowej.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

W roku 1940, po ukończeniu szkoły średniej i szkoły muzycznej, wstąpił do Akademii Muzycznej we Lwowie. W czasie okupacji niemieckiej Lwowa (1941–1944) był karmicielem wszy w Instytucie Badań nad Tyfusem Plamistym i Wirusami prof. Rudolfa Weigla. W 1944 roku przeniósł się do Krakowa. W roku 1945 rzucił studia muzyczne i zajął się wyłącznie pracą literacką.

W latach 1945–1947 współpracował z redakcją tygodnika „Odrodzenie” i czasopisma „Teatr”. W latach 1947–1948 współredagował czasopismo „Ruch Muzyczny”, później w latach 1948-51 był redaktorem miesięcznika „Muzyka”[2]. Był długoletnim kierownikiem literackim Teatru Ludowego w Nowej Hucie. W 1953 wstąpił do PZPR, w tym samym roku został członkiem redakcji „Przeglądu Kulturalnego”.

W 1955 odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski[3] i Medalem 10-lecia Polski Ludowej[4].

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Jego twórczość literacka była bardzo różnorodna.

Debiutował w 1945 r. w tygodniku „Odrodzenie” opowiadaniem „Monika”. Jego debiutem książkowym była powieść o getcie „Oczekiwanie”, za którą otrzymał Nagrodę Ziemi Krakowskiej.

Kolejną książką była powieść o Fryderyku Chopinie „Kształt miłości”, za którą otrzymał Nagrodę Państwową II stopnia, zaś w 1971 powieść „Długo i szczęśliwie” została laureatką nagrody CRZZ. W 1982 otrzymał Nagrodę Państwową I stopnia za całokształt twórczości literackiej.

Autor powieści dla młodzieży pisanych w latach 60. i 70., z których wiele zalicza się do powieści fantastycznonaukowych.

Oprócz tego pisał również dramaty (spod jego pióra wyszło ponad 20 sztuk teatralnych, telewizyjnych i radiowych), zbiory felietonów, scenariusze telewizyjne i filmowe oraz publikacje o muzyce. Niektóre z jego sztuk realizowano w Europie, Meksyku, Nowej Zelandii i USA.

Ogółem utwory Broszkiewicza przełożono na dziewiętnaście języków, a łączny nakład jego powieści przekroczył liczbę miliona egzemplarzy.

Pochowany w Alei Zasłużonych (lokalizacja: LXIX pas B - 2 - 2) Cmentarza Rakowickiego w Krakowie[5].

Grób Jerzego Broszkiewicza na Cmentarzu Rakowickim

Powieści dla młodzieży[edytuj | edytuj kod]

Inne powieści[edytuj | edytuj kod]

  • Oczekiwanie (1948)
  • Kształt miłości (1950 albo 1951; na jej podstawie powstał film fabularny Młodość Chopina)
  • Imiona władzy (1957)
  • Długo i szczęśliwie (1970)
  • Dziesięć rozdziałów (1971–1974)
  • Doktor Twardowski (1977–1979)

Dramaty[edytuj | edytuj kod]

  • Imiona władzy (1957),
  • Jonasz i błazen (1958)
  • Dwie przygody Lemuela Gulliwera
  • Dziejowa rola Pigwy (1960)
  • Skandal w Hellbergu (1961)
  • Głupiec i inni
  • Koniec księgi VI

Publicystyka[edytuj | edytuj kod]

  • Pożegnanie z katechizmem. Biblioteka Postępowego Wychowania t. III, Warszawa: Iskry 1958.

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

W Krakowie mieszkał w dzielnicy Krowodrza. Żona – Ewa, doktor habilitowany, lekarz psychiatra[6][7][8] (nie żyje), córka – Irena, matematyk, związana z dyrektorem Piwnicy pod Baranami Piotrem Fersterem.

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Marek Oramus, Jerzy Broszkiewicz, „Nowa Fantastyka”, 12 (135), grudzień 1993, s. 75, ISSN 0867-132X.
  2. Broszkiewicz Jerzy Stefan, [w:] Małgorzata Chmielewska, Leksykon polskich pisarzy muzycznych XX wieku, Wołomin: Wydawnictwo Polskie, 2008, ISBN 978-83-922684-2-0.
  3. a b 11 lipca 1955 „za zasługi w dziedzinie kultury i sztuki” M.P. z 1955 r. nr 91, poz. 1144.
  4. a b 15 stycznia 1955 M.P. z 1955 r. nr 101, poz. 1400, s. 1630.
  5. Zarząd Cmentarzy Komunalnych w Krakowie. Internetowy lokalizator grobów. Jerzy Broszkiewicz. rakowice.eu. [dostęp 2018-08-16].
  6. Dr hab. Ewa Broszkiewicz, [w:] baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI) [online] [dostęp 2011-04-07].
  7. Fragment książki Prekursorzy medycyny polskiej.
  8. Informacja o książce w katalogu Biblioteki Narodowej.
  9. Nekrolog, Zarząd Główny Związku Powstańców Warszawskich. nekrologi.wyborcza.pl
  10. Uznanie dla twórców kultury/w/Trybuna Robotnicza, nr 170, 19 lipca 1984, s. 1–2.
  11. Broszkiewicz Jerzy, www.orderusmiechu.pl [dostęp 2021-10-10] (pol.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]