Johann Strauss (syn)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Johann Strauss (syn)
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

25 października 1825
Wiedeń

Data i miejsce śmierci

3 czerwca 1899
Wiedeń

Instrumenty

skrzypce

Gatunki

muzyka poważna

Zawód

muzyk

Współpracownicy
Eduard Strauss, Josef Strauss
Odznaczenia
Kawaler Orderu Franciszka Józefa (Austro-Węgry) Order Królewski Korony (Prusy) II Klasa Orderu Orła Czerwonego (Prusy) Kawaler Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja) Krzyż Komandorski Orderu Izabeli Katolickiej (Hiszpania) Krzyż Orderu Izabeli Katolickiej (Hiszpania) Kawaler Orderu Karola III (Hiszpania) Kawaler Orderu Świętych Maurycego i Łazarza (Królestwo Włoch) Oficer Orderu Korony Włoch Order Ernestyński (Saksonia) Order Lwa Zeryngeńskiego (Badenia) Order Zasługi Cywilnej (Bułgaria) Order Lwa i Słońca (Persja) dla obcokrajowców Order Medżydów (Turcja)
Faksymile
Pomnik Johanna Straussa II w Wiedniu, autorstwa secesyjnego rzeźbiarza Edmunda von Hellmera

Johann Strauss (syn) (ur. 25 października 1825 w Wiedniu, zm. 3 czerwca 1899 tamże)[1]austriacki kompozytor, dyrygent i skrzypek. Rozsławiony przez walce taneczne swojego autorstwa, m.in. Nad pięknym modrym Dunajem (An der schönen blauen Donau)[2]. Przedstawiciel tzw. dynastii Straussów[3].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Dzieciństwo i młodość[edytuj | edytuj kod]

Był synem znanego kompozytora – również Johanna[4] i Marii Ann Streim. Miał pięcioro młodszego rodzeństwa: Josefa (20.08.1827 – 22.07.1870), Annę (ur. 1829), Therese (ur. 1831), Ferdinanda (ur. 1834) i Eduarda (15.03.1835 – 28.12.1916)[5]. W wieku 6 lat skomponował pierwszego walca[6]. W tajemnicy przed ojcem uczył się gry na fortepianie u Plachy'ego, na skrzypcach u Franza Amona, a następnie u Johanna Antona Kolmanna[7]. Lekcje kompozycji pobierał u Josepha Drechslera[4]. W październiku 1844 debiutował Dommayera w Hietzingu[7] podczas koncertu w Cassino, dyrygując własną orkiestrą taneczną. Cztery lata później został muzykiem Gwardii Narodowej, komponując marsze i polki[8]. W Wiedniu zaczęła królować muzyka obydwu Straussów, konkurujących ze sobą[4]. Po śmierci ojca w 1849 Johann Strauss zadedytował mu skomponowanego walca Aeols-Töne op.88. Połączone zostały wtenczas obie orkiestry w jeden zespół. Międzynarodową popularność przyniosły mu trasy koncertowe po Niemczech, Rosji, Królestwie Polskim i Stanach Zjednoczonych[3][1].

Związki małżeńskie[edytuj | edytuj kod]

27 sierpnia 1862 poślubił o 7 lat starszą śpiewaczkę Jetty Treffz, matkę siedmiorga dzieci. Po jej śmierci w 1878 zawarł związek małżeński z młodszą o 25 lat Angeliką Dietrich, śpiewaczką pochodzącą z Wrocławia. Małżeństwo to szybko skończyło się rozwodem. Trzecią żoną Straussa była o 30 lat młodsza Adela Deutsch[4]. Zadedykował jej walca Adele[9].

Kariera muzyczna[edytuj | edytuj kod]

W 1863 roku Johann Strauss objął stanowisko cesarsko-królewskiego nadwornego koncertmistrza[6]. Przez kolejne 7 lat pełnił funkcję dyrektora balów na wiedeńskim dworze. W 1872 dostał zaproszenie do Stanów Zjednoczonych na serię koncertów z okazji setnej rocznicy uzyskania przez Amerykanów niepodległości. Z tej okazji skomponował walc jubileuszowy z wmontowanym hymnem USA[10]. Od 1863 orkiestrę prowadzili jako stali dyrygenci jego młodsi bracia – Josef i Eduard[4]. Prawdziwe uznanie zdobył wystawieniem Zemsty nietoperza[7] w Operze Dworskiej w Wiedniu (1895) z okazji swoich siedemdziesiątych urodzin[11]. Cztery lata później zmarł na zapalenie płuc. Nie zdążył ukończyć baletu Kopciuszek[9]. Pochowany na Cmentarzu Centralnym w Wiedniu[7].

Dorobek Johanna Straussa juniora obejmuje 20 operetek, 1 balet, 1 opera i ok. 500 walców, kadryli i polek[7].

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

26 czerwca 1921 roku miało miejsce odsłonięcie pomnika Johanna Straussa w Stadtpark w Wiedniu. Odsłonięcie uwieńczono muzyką orkiestry Filharmonii Wiedeńskiej. Autorem pomnika jest Edmund Hellmer[7].

Wybrane dzieła[edytuj | edytuj kod]

Opera
Operetki
Walce
Polki i marsze

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Otrzymał następujące odznaczenia[12]:

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Johann Strauss (syn) – biografia, granice.pl [dostęp 2022-05-09] (pol.).
  2. Monitor, “Nad pięknym, modrym Dunajem… “ – niezwykła historia niechcianego walca, www.monitorlocalnews.com [dostęp 2022-05-09] (pol.).
  3. a b Johann Strauss, prezi.com [dostęp 2022-05-09] (ang.).
  4. a b c d e Strauss Johann, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2022-05-09].
  5. Johann Strauss (ojciec), Filmweb [dostęp 2022-05-10] (pol.).
  6. a b Straussowie – Życiorys – Johann Strauss – ojciec i syn, [w:] Austria Atrakcje [online].
  7. a b c d e f Pasje Fascynacje Mola Książkowego, pasje i fascynacje mola książkowego...nie tylko literackie...: Johann Strauss syn – rocznica śmierci..., pasje i fascynacje mola książkowego...nie tylko literackie..., 3 czerwca 2013 [dostęp 2022-05-09].
  8. Pomnik Johanna Straussa – Wiedeń – Austria, tropter.com [dostęp 2022-05-09] (pol.).
  9. a b Walce Straussa: historia, ciekawostki, posłuchaj. Biografie, historie, fakty, fotografie Początek działalności zawodowej, gigafox.ru [dostęp 2022-05-10].
  10. YouTube, www.youtube.com [dostęp 2017-12-11] (ang.).
  11. Filmy DVD i muzyka na DVD – STRAUSS – DIE FLEDERMAUS (Zemsta Nietoperza) – The Royal Opera House, www.filmydvd.pl [dostęp 2022-05-10].
  12. Hanns Jäger-Sunstenau: Johann Strauss – Der Walzerkönig und seine Dynastie. Familiengeschichte, Urkunden. Wien-München: Verlag Jugend und Volk, 1965, s. 338.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]