Kösem

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kösem Sultan
Vera Effigies Turcorvm Imperatoris Ibrahim Filii, Et Sultanæ, Eiusdem Matris (1707).jpg
Valide Sultan
Okres panowania od 10 września 1623
do 2 września 1651
Poprzedniczka Halime
Następczyni Turhan Hatice
Dane biograficzne
Dynastia Osmanowie
Urodzona ok. 1590
Zmarła 2 września 1651
Stambuł
Pochowana Błękitny Meczet
Mąż Ahmed I
Dzieci Mehmed
Ayse
Fatma
Gevher
Hanzade
Orhan
Selim
Murad IV
Kasim
Burnaz Atike
Sulejman
Ibrahim I

Mahpeyker Kösem (ok. 15893 września 1651) – niewolnica greckiego pochodzenia, żona sułtana Ahmeda I. Matka sułtanów Murada IV i Ibrahima I.

Mahpeyker Kösem Valide Sultan Aliyyetü'ş-San Hazretleri, znana również jako Mahpeyker Sultan lub Kösem. Była jedną z najbardziej wpływowych kobiet w historii ottomańskiej / osmańskiej.

Ulubiona nałożnica, a później żona osmańskiego sułtana Ahmeda I.

Urodziła mu 12 dzieci:

  • Księcia Mehmeda
  • Sułtankę Ayşe
  • Sułtankę Fatmę
  • Sułtankę Gevherhan
  • Księcia Orhana
  • Sułtankę Hanzade
  • Księcia Selima
  • Księcia Sulejmana
  • Księcia Murada
  • Sułtankę Atike
  • Księcia Kasima
  • Księcia Ibrahima

Zdobyła władzę i wpływ na politykę państwa osmańskiego. Dwa razy została regentką. Najpierw swojego syna, a później wnuka. Była bardzo wybitną postacią podczas sułtanatu kobiet.

Kösem była Greczynką o imieniu Anastazja. Została ona kupiona i wysłana do Stambułu w wieku 15 lat do haremu sułtana Ahmeda I. Po przejściu na islam jej imię zostało zmienione na Mahpeyker, a później przez sułtana na Kösem.

Po jego śmierci w 1617 roku została odesłana do starego pałacu, ale powróciła jako Valide Sultan (Sułtanka Matka) gdy jej syn, Murad IV, zasiadł na tronie w 1623 roku.

W 1622 roku doprowadziła do buntu janczarów, w wyniku tego Osman II został zamordowany w wieku 19 lat, a Mustafa I Szalony ponownie został sułtanem. Po jego zdetronizowaniu rok później władzę przejął jej syn, Murad IV.

Jej rządy były czasem chaosu i spustoszenia skarbu państwa tureckiego. Kösem została pozbawiona życia na rozkaz własnej synowej Turhan Sultan. Wydarzenia z okresu panowania kobiet (tzw. sułtanat kobiet) spowodowały niechęć wielu przedstawicielek płci pięknej do angażowania się w sprawy państwowe.

Po śmierci została pochowana w mauzoleum męża Ahmeda I. Znana była ze swej działalności charytatywnej.

W kulturze[edytuj]

Od 12 listopada 2015 w tureckiej telewizji emitowany jest serial Wspaniałe stulecie: Sułtanka Kösem. Sułtankę Kösem zagrały Anastasia Tsilimpiou i Beren Saat.

Bibliografia[edytuj]

  • Philip Mansel: ''Constantinople: City of the World's Desire, 1453-1924. 1995.
  • John Freely: ''Inside the Seraglio: Private Lives of the Sultans in Istanbul. 1999.