Kąty Bystrzyckie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kąty Bystrzyckie
Kościół św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Kątach Bystrzyckich
Kościół św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Kątach Bystrzyckich
Rodzaj miejscowości wieś
Państwo  Polska
Województwo dolnośląskie
Powiat kłodzki
Gmina Lądek-Zdrój
Wysokość 490-610[1] m n.p.m.
Liczba ludności (III 2011) 62[2]
Strefa numeracyjna 74
Kod pocztowy 57-540
Tablice rejestracyjne DKL
SIMC 0853139
Położenie na mapie gminy Lądek-Zdrój
Mapa lokalizacyjna gminy Lądek-Zdrój
Kąty Bystrzyckie
Kąty Bystrzyckie
Położenie na mapie powiatu kłodzkiego
Mapa lokalizacyjna powiatu kłodzkiego
Kąty Bystrzyckie
Kąty Bystrzyckie
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Kąty Bystrzyckie
Kąty Bystrzyckie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kąty Bystrzyckie
Kąty Bystrzyckie
Ziemia50°18′47″N 16°50′05″E/50,313056 16,834722
„Kuźnia Alchemiczna” w Kątach Bystrzyckich
Skansen Gottwaldówka w Kątach Bystrzyckich

Kąty Bystrzyckie (niem. Winkeldorf) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, w gminie Lądek-Zdrój, w dolinie wśród pasma Krowiarek.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Kąty Bystrzyckie to mała wieś leżąca we wschodniej części Krowiarek, na wysokości około 490-610 m n.p.m.[1]

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wałbrzyskiego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wieś jest wzmiankowana jako Winkeldorf w dokumencie króla Jana Luksemburskiego z roku 1346[3]. Była to wtedy duża osada z własnym kościołem i parafią[3]. W roku 1417 było tu wolne sędziostwo, a na przełomie XV i XVI wieku w okolicy funkcjonowała kopalnia, w której eksploatowano złoża rudy żelaza[3]. Po wybuchu wojny trzydziestoletniej we wsi, w której mieszkali w większości protestanci, wybuchły rozruchy związane z przymusowym wprowadzeniem katolicyzmu[3]. Zamieszki te zostały krwawo stłumione przez armię cesarską[3]. W XVI i XVII wieku Kąty Bystrzyckie były małą, rolniczą wsią liczącą od 11 do 21 kmieci[4]. W drugiej połowie XVII wieku i w pierwszej połowie następnego stulecia wieś zachowała charakter rolniczy, a rzemiosło reprezentowane było bardzo skromnie[3]. Przed rokiem 1789 utworzono tu szkołę katolicką[4]. Do połowy XIX wieku wieś podzielona była na dwie części: większą, położoną wyżej, dominialną z kościołem filialnym i szkołą, oraz mniejszą, położoną u wylotu doliny, z sędziostwem, młynem i gorzelnią, zwaną Kłodno (niem. Neustift[5]). W drugiej połowie XIX wieku obie części zostały scalone[4]. Największą liczbę ludności, 350 osób, odnotowano w Kątach w 1857 roku[4].

Kultura i edukacja[edytuj | edytuj kod]

Od 1997 roku we wsi działa Mała Akademia Sztuki „Kąty Siedem i Pół”, założona przez malarkę Ewę Konikowską[3]. Jest to prywatna szkoła artystyczna dla dzieci, stawiająca sobie za cel uwrażliwienie młodych mieszkańców okolic na piękno i wartości kulturowe ziemi kłodzkiej[3].
Od 2003 roku w XIX-wiecznych zabudowaniach gospodarczych rozpoczął działalność skansen „Gottwaldówka”, w którym wyeksponowano kolekcję dawnych koronek, oraz grafiki niemieckiego malarza Ericha Fuchsa przedstawiające kulturę ludową i rzemiosło Sudetów[6].
W Kątach Bystrzyckich prowadzi też działalność „Kuźnia Alchemiczna”[7]. Placówka zajmuje się działalnością edukacyjną i wystawienniczą z zakresu geologii, organizuje warsztaty (nauka płukania złota i samodzielnego poszukiwania minerałów)[7]. Można tam też kupić okazy minerałów obrabiane we własnej szlifierni[7].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisany jest[8]:

Szlaki turystyczne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Słownik geografii turystycznej Sudetów. redakcja Marek Staffa. T. 16: Masyw Śnieżnika i Góry Bialskie. Warszawa: Wydawnictwo PTTK „Kraj”, 1993, s. 136-138. ISBN 83-7005-341-6.
  2. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
  3. a b c d e f g h i Waldemar Brygier, Tomasz Dudziak: Ziemia Kłodzka. Pruszków: Oficyna Wydawnicza "Rewasz", 2010, s. 342. ISBN 978-83-89188-95-3.
  4. a b c d Roman Kaczmarczyk: Kąty Bystrzyckie. 06.08.2007. [dostęp 2016-10-04].
  5. M. Choroś, Ł. Jarczak, Słownik nazw miejscowych Dolnego Śląska, Opole 1995, s. 56.
  6. Roman Kaczmarczyk: Skansen Gotwaldówka. 05.07.2006. [dostęp 2016-10-04].
  7. a b c Kuźnia Alchemiczna. [dostęp 2016-10-04].
  8. Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 29 sierpnia 2012]. s. 73.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]