Kara Mustafa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kara Mustafa
Kara Mustafa Pasha.jpg
Kara Mustafa jako wielki wezyr
Data i miejsce urodzenia 1620 lub 1635
Merzifon
Data i miejsce śmierci 25 grudnia 1683
Belgrad
Wielki wezyr Imperium Osmańskiego
Okres od 1676
do 1683
Poprzednik Ahmed Köprülü
Następca Kara İbrahim Pasza
Śmierć Kary Mustafy

Merzifonlu Kara Mustafa Paşa (ur. 1620 lub 1635 w Merzifon, zm. 25 grudnia 1683 w Belgradzie) – turecki wódz i wielki wezyr sułtana Mehmeda IV, przyczynił się do ekspansji Imperium Osmańskiego w kierunku Europy Środkowo-Wschodniej[1].

Był synem oficera spahisów Uraca Hasan Beja, szybko awansował na tureckiego dowódcę. Źródła chrześcijańskie przedstawiają Kara Mustafę jako człowieka okrutnego i niehonorowego. Twierdzono, że nawet w jego rodzinnym kraju uważano go za takiego, nadając mu przydomek Kara (czarny). Adoptowany przez potężną rodzinę Köprülü, w młodym wieku został gońcem swojego szwagra, wielkiego wezyra Ahmeda Köprülü.

Niedługo potem Mustafa został wezyrem, w 1662 Kapudan paszą (admirałem) a w roku 1663 generałem tureckiego oddziału nad Morzem Egejskim. Służył sułtanowi jako generał wojsk w wojnie przeciwko Polsce w roku 1672, negocjował pokój w Buczaczu po zdobyciu Podola.

W roku 1676, gdy zmarł wielki wezyr Ahmed Köprülü, jego obowiązki i tytuł przejął Mustafa. Osiągał słabe sukcesy w wojnie z rebelią kozacką w roku 1678. Po kilku walkach, gdy do wojny dołączyła Rosja, Turcy przyjęli pokój w Bakczysaraju w roku 1681, Kozacy zaś wycofali się za Dniepr. W roku 1683 Kara Mustafa rozpoczął kampanię austriacką popierając antyhabsburskie powstanie Thökölyego. Zebrał armię 200 000 ludzi i oblegał Wiedeń broniony przez 18 000 żołnierzy habsburskich (13 000 żołnierzy i 5 000 członków straży miejskiej).

Jednak 12 września 1683 wojska polsko-austriacko-niemieckie pod wodzą króla Jana III Sobieskiego odniosły zwycięstwo w bitwie pod Wiedniem, w której główną rolę odegrał potężny atak polskiej husarii na flankę sił tureckich.

Turcy zostali odepchnięci poza granicę Węgier. Klęska wiedeńska wielkiego wezyra ostatecznie pogrzebała szanse Imperium Osmańskiego na podbój Europy Środkowo-Wschodniej. Przegrana kosztowała też Kara Mustafę utratę pozycji i życia. 25 grudnia 1683 został on w Belgradzie skazany na śmierć z rozkazu dowódcy janczarów. Zdołał jednak uciec. Sprawą zainteresował się sułtan Mehmed IV, który kazał go udusić zielonym jedwabnym sznurem.

Zobacz też[edytuj]

Przypisy