Karabin maszynowy wz. 38FK

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Karabin maszynowy wz. 38FK
(model A)
Nkm wz38 FK.jpg
Karabin w wersji dla lekkiej piechoty
Dane podstawowe
Państwo  Polska
Producent „Zieleniewski i Fitzner-Gampner SA”
Rodzaj najcięższy karabin maszynowy
Obsługa kawaleria/piechota – 3 ludzi, plot – 6 ludzi
Historia
Prototypy IX.1937-V.1938
Produkcja seryjna IV-IX 1939
Wyprodukowano 59 szt.
Dane techniczne
Kaliber 20 mm
Nabój 20x138 mmB
Magazynek płaskie na 5 i 10 nabojów, bębnowe na 15 i 100 nabojów
Wymiary
Długość 2015 mm
Szerokość 202,5 mm
Długość lufy 1476 mm z hamulcem wylotowym
Masa
broni 72,6 kg
karabinu właściwego 57,6 kg
podstawy lekka: 15kg,
ciężka (piechoty): 400-500 kg
lufy 21,2 kg
Inne
Prędkość pocz. pocisku 856 m/s
Szybkostrzelność teoretyczna 320-350 strz./min
Zasięg max. 6000
Zasięg skuteczny 1800 m

Karabin maszynowy wz. 38FKnajcięższy karabin maszynowy produkowany w Polsce w latach 1938-1939, uzbrojenie części tankietek TKS w czasie kampanii wrześniowej.

Oznaczenie pochodzi od inicjałów firmy, która opracowała broń - Fabryka Karabinów (Państwowa Fabryka Karabinów w Warszawie)[1]. Występowały cztery odmiany tego karabinu (model A, B, C i D) z których tylko model A został wprowadzony do uzbrojenia[1].

Model A – najcięższy karabin maszynowy produkowany w Polsce. Polski najcięższy karabin maszynowy konstrukcji B. Jurka. Do uzbrojenia Wojska Polskiego został wprowadzony w 1939 roku. Zastosowany jako główne uzbrojenie czołgów rozpoznawczych TK-3 i TKS. Broń samoczynno-samopowtarzalna. Działająca na zasadzie krótkiego odrzutu lufy. Posiadał łatwo wymienną lufę z hamulcem wylotowym. Zasilany z magazynka pudełkowego o pojemności 5 lub 10 nabojów lub bębnowego o pojemności 15 nabojów. Mocowany w czołgu za pomocą jarzma kulistego z osłoną pancerną, które opracował Napiórkowski i Miniewski.

Model B – prototyp najcięższego karabinu maszynowego, który opracował W. Lewandowski. Działał na zasadzie odprowadzania gazów prochowych przez boczny otwór w lufie. Zasilanie z taśmy parcianej lub metalowej ogniwkowej lub też z magazynka z donośnikiem sprężynowym.

Model C – prototyp najcięższego karabinu maszynowego, który opracował S. Rytwiński i W. Lewandowski. Działanie jak najcięższy karabin maszynowy Model B. Zasilany z taśmy metalowej ogniwkowej albo parcianej na 200 nabojów, magazynka pudełkowego na 5–10 nabojów, bębnowego o pojemności 100 nabojów. Przewidziano podstawę trójnożną PL20A w zastosowaniu karabinu jako przeciwpancernej broni piechoty. Podstawa była wykonana według projektu Skrzypińskiego i opracowana przez Kowalewicza. W tej wersji najcięższy karabin maszynowy miał być wyposażony w lufę o mniejszej masie i magazynek na 5 nabojów. Natomiast w zastosowaniu jako broni przeciwpancernej i przeciwlotniczej na wyższych szczeblach taktycznych przewidziano ciężką podstawę kołową PC20A, która miała masę 400-500 kg i była opracowana przez L. Kowalewicza. Był również przystosowany do uzbrajania samolotów.

Model D – prototyp najcięższego karabinu maszynowego, który został opracowany przez B. Jurka. Działanie jak Model B. Zasilany z magazynka bębnowego o pojemności 100 nabojów. Przystosowany również do uzbrajania samolotów.

Dodatkowe dane techniczne dotyczące Modelu A:

  • długość lufy z hamulcem wylotowym: 1476 mm
  • szerokość z rączkami zamkowymi: 202,5 mm
  • amunicja typu Solothurn AG 20x138 mmB:
    • masa
    • długość naboju ćwiczebnego: 205 mm
    • długość łuski: 140 mm
    • pojemność łuski: 55 cm³
  • zasilanie:
    • magazynek pudełkowy na 5 lub 10 nabojów (masa pełnego magazynka, odpowiednio: 2,43 kg / 4,33 kg)
    • magazynek bębnowy na 15 lub 100 nabojów
  • zapas amunicji w czołgu TKS – 16 magazynków po 5 nabojów
  • zasadniczy sposób strzelania z czołgu TKS – ogień pojedynczy[2]
  • kąt ostrzału w czołgu TKS:
    • poziomy: 48°
    • pionowy: –7° do +25°
  • obsługa:
    • jako broni przeciwpancernej: 3 żołnierzy
    • jako broni przeciwlotniczej: 6 żołnierzy
    • w czołgu TKS: 1 żołnierz
  • przebijalność pancerza:
odległość (m) grubość (mm)
pancerz nawęglany
100 20
200 18
300 17
400 15
500 13
pancerz jednorodny
300 25
400 23
500 20

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Andrzej Ciepliński, Ryszard Woźniak: Encyklopedia współczesnej broni palnej (od połowy XIX wieku). s. 70.
  2. W warunkach bojowych to zalecenie regulaminowe nie zawsze było przestrzegane, na co wskazują relacje uczestników walk: pchr. Romana Orlika ([1]) oraz gen. Franciszka Skibińskiego („Żołnierze generała Maczka”, Muzeum Tradycji Niepodległościowych, folder wystawy Łódź 2010; przytoczona w artykule TKS).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Andrzej Ciepliński, Ryszard Woźniak: Encyklopedia współczesnej broni palnej (od połowy XIX wieku). Warszawa 1994: Wydawnictwo „WIS”, s. 70. ISBN 83-86028-01-7.