Karabin maszynowy wz. 38FK

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Karabin maszynowy wz. 38FK
(model A)
Nkm wz38 FK.jpg
Karabin w wersji dla lekkiej piechoty
Dane podstawowe
Państwo  Polska
Producent „Zieleniewski i Fitzner-Gampner SA”
Rodzaj najcięższy karabin maszynowy
Obsługa kawaleria/piechota – 3 ludzi, plot – 6 ludzi
Historia
Prototypy IX.1937-V.1938
Produkcja seryjna IV-IX 1939
Wyprodukowano 59 szt.
Dane techniczne
Kaliber 20 mm
Nabój 20x138 mmB
Magazynek płaskie na 5 i 10 nabojów, bębnowe na 15 i 100 nabojów
Wymiary
Długość 2015 mm
Szerokość 202,5 mm
Długość lufy 1476 mm z hamulcem wylotowym
Masa
broni 72,6 kg
karabinu właściwego 57,6 kg
podstawy lekka: 15kg,
ciężka (piechoty): 400-500 kg
lufy 21,2 kg
Inne
Prędkość pocz. pocisku 856 m/s
Szybkostrzelność teoretyczna 320-350 strz./min
Zasięg maks. 6000
Zasięg skuteczny 1800 m

Karabin maszynowy wz. 38FKnajcięższy karabin maszynowy produkowany w Polsce w latach 1938–1939, uzbrojenie części tankietek TKS w czasie kampanii wrześniowej.

Oznaczenie pochodzi od inicjałów firmy, która opracowała broń - Fabryka Karabinów (Państwowa Fabryka Karabinów w Warszawie)[1]. Występowały cztery odmiany tego karabinu (model A, B, C i D) z których tylko model A został wprowadzony do uzbrojenia[1].

Model A – najcięższy karabin maszynowy produkowany w Polsce. Polski najcięższy karabin maszynowy konstrukcji Bolesława Jurka. Do uzbrojenia Wojska Polskiego został wprowadzony w 1939. Zastosowany jako główne uzbrojenie czołgów rozpoznawczych TK-3 i TKS. Broń samoczynno-samopowtarzalna. Działająca na zasadzie krótkiego odrzutu lufy. Posiadał łatwo wymienną lufę z hamulcem wylotowym. Zasilany z magazynka pudełkowego o pojemności 5 lub 10 nabojów lub bębnowego o pojemności 15 nabojów. Mocowany w czołgu za pomocą jarzma kulistego z osłoną pancerną, które opracował Napiórkowski i Miniewski.

Model B – prototyp najcięższego karabinu maszynowego, który opracował W. Lewandowski. Działał na zasadzie odprowadzania gazów prochowych przez boczny otwór w lufie. Zasilanie z taśmy parcianej lub metalowej ogniwkowej lub też z magazynka z donośnikiem sprężynowym.

Model C – prototyp najcięższego karabinu maszynowego, który opracował S. Rytwiński i W. Lewandowski. Działanie jak najcięższy karabin maszynowy Model B. Zasilany z taśmy metalowej ogniwkowej albo parcianej na 200 nabojów, magazynka pudełkowego na 5–10 nabojów, bębnowego o pojemności 100 nabojów. Przewidziano podstawę trójnożną PL20A w zastosowaniu karabinu jako przeciwpancernej broni piechoty. Podstawa była wykonana według projektu Skrzypińskiego i opracowana przez Kowalewicza. W tej wersji najcięższy karabin maszynowy miał być wyposażony w lufę o mniejszej masie i magazynek na 5 nabojów. Natomiast w zastosowaniu jako broni przeciwpancernej i przeciwlotniczej na wyższych szczeblach taktycznych przewidziano ciężką podstawę kołową PC20A, która miała masę 400-500 kg i była opracowana przez L. Kowalewicza. Był również przystosowany do uzbrajania samolotów.

Model D – prototyp najcięższego karabinu maszynowego, który został opracowany przez Bolesława Jurka. Działanie jak Model B. Zasilany z magazynka bębnowego o pojemności 100 nabojów. Przystosowany również do uzbrajania samolotów.

Dodatkowe dane techniczne dotyczące Modelu A:

  • długość lufy z hamulcem wylotowym: 1476 mm
  • szerokość z rączkami zamkowymi: 202,5 mm
  • amunicja typu Solothurn AG 20x138 mmB:
    • masa
    • długość naboju ćwiczebnego: 205 mm
    • długość łuski: 140 mm
    • pojemność łuski: 55 cm³
  • zasilanie:
    • magazynek pudełkowy na 5 lub 10 nabojów (masa pełnego magazynka, odpowiednio: 2,43 kg / 4,33 kg)
    • magazynek bębnowy na 15 lub 100 nabojów
  • zapas amunicji w czołgu TKS – 16 magazynków po 5 nabojów
  • zasadniczy sposób strzelania z czołgu TKS – ogień pojedynczy[2]
  • kąt ostrzału w czołgu TKS:
    • poziomy: 48°
    • pionowy: –7° do +25°
  • obsługa:
    • jako broni przeciwpancernej: 3 żołnierzy
    • jako broni przeciwlotniczej: 6 żołnierzy
    • w czołgu TKS: 1 żołnierz
  • przebijalność pancerza:
odległość (m) grubość (mm)
pancerz nawęglany
100 20
200 18
300 17
400 15
500 13
pancerz jednorodny
300 25
400 23
500 20

Przypisy

  1. a b Andrzej Ciepliński, Ryszard Woźniak: Encyklopedia współczesnej broni palnej (od połowy XIX wieku). s. 70.
  2. W warunkach bojowych to zalecenie regulaminowe nie zawsze było przestrzegane, na co wskazują relacje uczestników walk: pchr. Romana Orlika ([1]) oraz gen. Franciszka Skibińskiego („Żołnierze generała Maczka”, Muzeum Tradycji Niepodległościowych, folder wystawy Łódź 2010; przytoczona w artykule TKS).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Andrzej Ciepliński, Ryszard Woźniak: Encyklopedia współczesnej broni palnej (od połowy XIX wieku). Warszawa 1994: Wydawnictwo „WIS”, s. 70. ISBN 83-86028-01-7.