Konstantin Ciołkowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Konstantin Ciołkowski
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 17 września 1857
Iżewskoje, Imperium Rosyjskie
Data i miejsce śmierci 19 września 1935
Kaługa, ZSRR
Zawód, zajęcie nauczyciel matematyki

Konstantin Eduardowicz Ciołkowski (Konstanty Ciołkowski, ros. Константин Эдуардович Циолковский; ur. 17 września 1857 w Iżewskoje w obwodzie riazańskim, zm. 19 września 1935 w Kałudze) – rosyjski uczony polskiego pochodzenia, jeden z pionierów kosmonautyki, twórca modelu teorii ruchu i budowy rakiety kosmicznej, przedstawiciel naukowego nurtu kosmizmu rosyjskiego[1][2].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Był synem polskiego urzędnika[3] Edwarda Ciołkowskiego wywodzącego się ze szlacheckiej rodziny herbu Jastrzębiec i wykształconej Rosjanki tatarskiego pochodzenia – Marii Jumaszewej. Z zawodu był nauczycielem matematyki i fizyki. Sam wspominał, że złączył w sobie krew rosyjską, polską, tatarską i jeszcze, zdaje się, ukraińską[3].

Dorobek naukowy[edytuj | edytuj kod]

Idee techniczne wysunięte przez Ciołkowskiego stanowią podstawę działania wszystkich, historycznych i współczesnych, silników rakietowych, rakiet i statków kosmicznych.

  • Opracował projekt metalowego sterowca (1887).
  • W 1894 roku wykonał projekt samolotu jednopłatu o konstrukcji praktycznie stosowanej 15 lat później.
  • W 1897 roku zbudował pierwszy w Rosji tunel aerodynamiczny (którego szefem mianował Polaka – Feliksa Rewieńskiego) i opracował technikę pomiarów aerodynamicznych.
  • W 1900 roku przeprowadził badania oporu aerodynamicznego różnych ciał.
  • W 1903 roku ogłosił w artykule „Issledowanije mirowych prostranstw rieaktiwnymi priborami” teorię lotu rakiety z uwzględnieniem zmiany masy (pierwsza poważna praca z dziedziny astronautyki). Opracowanie powstało zanim jeszcze bracia Wright wykonali pierwszy w świecie lot samolotem.
  • Podał wzór opisujący zależność między prędkością rakiety a jej masą i prędkością gazów wylotowych.
  • W 1929 roku Ciołkowski opracował teorię ruchu rakiet wielostopniowych w ziemskim polu grawitacyjnym. Zaproponował zastosowanie w rakietach stabilizatorów żyroskopowych, chłodzenie komory spalania silnika rakietowego składnikami paliwa. Po raz pierwszy w dziejach podał podstawy teorii silnika rakietowego na paliwo ciekłe.

Zaprojektował wiele rakietowych mieszanek paliwowych.

Jedną z ważniejszych inspiracji dla Ciołkowskiego były idee filozofa Nikołaja Fiodorowa[4]. Zainspirowany Fiodorowem, Ciołkowski wierzył, że kolonizacja kosmosu doprowadzi do perfekcji gatunku ludzkiego, nieśmiertelności i beztroskiej egzystencji.

Od 1920 roku był na emeryturze; w znacznym stopniu stracił słuch.

Upamiętnienia[edytuj | edytuj kod]

Nazwiskiem Ciołkowskiego został nazwany jeden z większych kraterów księżycowych, Ciołkowski o średnicy 185 km oraz planetoida (1590) Tsiolkovskaja i ulica na warszawskim Bemowie[5], w Łodzi (w dzielnicy Górna), w Legnicy (na osiedlu Mikołaja Kopernika II)[6], w Gdańsku (w dzielnicy Zaspa) oraz przebiegająca przez kilka dzielnic najdłuższa ulica w Białymstoku[7], stanowiąca południową część zewnętrznej obwodnicy tego miasta[8].

Ciołkowski w kulturze i sztuce[edytuj | edytuj kod]

  • Ferdynand Jarocha wykonał w 1973 roku rzeźbę – popiersie Konstantego Ciołkowskiego, które przekazał do Muzeum Kosmonautyki im. Ciołkowskiego w Kałudze.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Teresa Obolevitch. Między nauką a metafizyką: filozofia rosyjskiego kosmizmu. „Semina Scientiarum”. 6, s. 45, 2007. ISSN 1644-3365. 
  2. Leszek Sykulski: Rosja i postczłowiek. Rosyjski transhumanizm i idea nieśmiertelności. Geopolityka.net, 2013-06-10. [dostęp 2019-07-20].
  3. a b Konstantin Nikiforow, Konstanty Ciołkowski: Per aspera ad astra, Gazeta Uniwersytecka UŚ [dostęp 2019-06-06].
  4. Karol Jałochowski. 2 ojców Apollo + 1. „Polityka”. 29 (3219), s. 70-71, 2019. ISSN 0032-3500. 
  5. Uchwała nr 28 Rady Narodowej Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 24 listopada 1961 r. w sprawie nadania nazw ulicom, „Dziennik Urzędowy Rady Narodowej m.st. Warszawy, Warszawa, dnia 20 grudnia 1961 r., nr 22, poz. 96, s. 3.
  6. Ciołkowskiego Konstantego Legnica, Ulica, 59-220, mapa.targeo.pl [dostęp 2019-02-21] (pol.).
  7. Które ulice są najdłuższe w Białymstoku? Sprawdźcie! [ZESTAWIENIE] - bialystok.eskainfo.pl, „ESKA Info” [dostęp 2017-12-01].
  8. Trasa Niepodległości. Miasto Białystok 2017-03-22.