Księstwo Saksonii-Lauenburga

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Herzogtum Sachsen-Lauenburg
Księstwo Saksonii-Lauenburga
Księstwo Saksonii 1296–1803
1814–1876
Królestwo Prus
Flaga Księstwa Saksonii-Lauenburga
Godło Księstwa Saksonii-Lauenburga
Flaga Księstwa Saksonii-Lauenburga Godło Księstwa Saksonii-Lauenburga
Położenie Księstwa Saksonii-Lauenburga
Stolica Lauenburg/Elbe (do 1619)
Ratzeburg (od 1619)
Ustrój polityczny Monarchia absolutna
Typ państwa księstwo Cesarstwa
kraj Związku Niemieckiego
Pierwszy władca Jan I
Data powstania 1296
Włączone do Prus 1 lipca 1876
Mapa Księstwa Saksonii-Lauenburga

     Granice księstwa Saksonii-Lauenburga ok. 1300 roku

Herb książąt Sachsen-Lauenburg w herbarzu J. Siebmachera, 1605 – pierwszy z prawej, górny rząd

Księstwo Saksonii-Lauenburga – księstwo Świętego Cesarstwa Rzymskiego powstałe w wyniku podziału ziem dynastii askańskiej. W latach 1814–1866 kraj Związku Niemieckiego. Od 1866 państwo Związku Północnoniemieckiego, a po zjednoczeniu Niemiec w 1871 jedno z krajów Cesarstwa Niemieckiego. Stolicą do 1619 był gród Lauenburg/Elbe; później Ratzeburg. Jego terytorium zawiera się w południowej części kraju związkowego Szlezwik-Holsztyn.

Historia[edytuj]

Po śmierci księcia saskiego Albrechta I Askańczyka jego państwo podzielili między siebie jego dwaj synowie: Jan I (Saksonia-Lauenburg) i Albrecht II (Saksonia-Wittenberg). Dali początek dwóm liniom saskim dynastii askańskiej. Księstwo Saksonii mimo podziału nadal pozostało formalne jednym krajem, a ostatecznie rozdzielono je w 1296 r. Powstały wówczas: Księstwo Saksonii-Wittenbergi oraz Księstwo Saksonii-Lauenburga.

Po wojnach napoleońskich, Saksonia-Lauenburg została przywrócona w 1813 r. Kongres wiedeński włączył księstwo do Związku Niemieckiego Na mocy traktatu wiedeńskiego w 1864, kończącego tzw. wojnę duńską, król Danii i książę Saksonii-Lauenburga Christian IX oddał księstwo Prusom i Austrii. W zamian za rekompensatę finansową w wysokości 2,5 mln koron duńskich, Austria zrzekła się roszczeń do Saksonii-Lauenburga na mocy konwencji z Gastein z sierpnia 1865. Księciem Lauenburga we wrześniu 1865 został król Prus Wilhelm I Hohenzollern. Król mianował następnie premiera Prus Otto von Bismarcka ministrem Saksonii-Lauenburga. W 1866 r. Saksonia-Lauenburg dołączyła do Związku Północnoniemieckiego.

W 1871 r. Saksonia-Lauenburg stała się jednym z krajów zjednoczonych Niemiec. Jednakże w 1876 rząd księstwa postanowił zlikwidować suwerenność kraju. Akt zjednoczenia z Królestwem Pruskim wszedł w życie 1 lipca 1876. Jego terytorium włączono do pruskiej prowincji Szlezwik-Holsztyn jako powiat Herzogtum Lauenburg, czyli Księstwo Lauenburg.

Władcy[edytuj]

 Osobny artykuł: Władcy Saksonii.

Dynastia askańska[edytuj]

linia z Möllnu-Bergedorfu[edytuj]

linia z Ratzeburga[edytuj]

  • 1305–1308 Albrecht III
  • 1305–1361 Eryk I
  • 1361–1368 Eryk II
  • 1368–1412 Eryk IV (od 1401 także w Mölln i Bergedorf)
  • 1412–1436 Eryk V
  • 1436–1463 Bernard IV
  • 1463–1507 Jan IV
  • 1507–1543 Magnus I
  • 1543–1571 Franciszek I
  • 1571–1574 Magnus II
  • 1574–1581 Franciszek I (ponownie)
  • 1581–1588 Magnus II (ponownie, zm. 1603)
  • 1581–1612 Maurycy
  • 1581–1619 Franciszek II
  • 1619–1656 August
  • 1656–1665 Juliusz Henryk
  • 1665–1666 Franciszek Erdmann
  • 1666–1689 Juliusz Franciszek (ostatni z linii von Sachsen-Lauenberg)

Ziemie księstwa włączono do księstwa Brunszwik-Celle

Welfowie[edytuj]

  • 1689–1705 Jerzy Wilhelm (także książę Brunszwiku-Lüneburga)
  • 1705–1727 Jerzy I (także Król Wielkiej Brytanii od 1714, elektor Hanoweru)
  • 1727–1760 Jerzy II (także Król Wielkiej Brytanii, elektor Hanoweru)
  • 1760–1814 Jerzy III (także Król Wielkiej Brytanii, elektor Hanoweru, w latach 1803–1805 i 1805–1814 księstwo pod okupacją innych państw)

W 1814 księstwo połączono unią personalną z Danią

Oldenburgowie[edytuj]

  • 1814–1839 Fryderyk I (także król Danii 1808–39, jako Fryderyk VI)
  • 1839–1848 Chrystian I (także król Danii 1839–1848, jako Chrystian VIII)
  • 1848–1863 Fryderyk II (także król Danii 1848–1863, jako Fryderyk VII)

Oldenburgowie – linia Glücksburg[edytuj]

  • 1863–1864 Chrystian II (także król Danii 1808–39, jako Chrystian IX)

Hohenzollernowie[edytuj]

  • 1865–1876 Wilhelm I (także król Prus i od 1871 cesarz niemiecki)

1876 – włączenie Księstwa Saksonii-Lauenburga do Królestwa Prus