Kwas oleinowy
| |||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||
| Ogólne informacje | |||||||||||||||||||||||||||||
| Wzór sumaryczny |
C18H34O2 | ||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Inne wzory |
C17H33COOH | ||||||||||||||||||||||||||||
| Masa molowa |
282,46 g/mol | ||||||||||||||||||||||||||||
| Wygląd | |||||||||||||||||||||||||||||
| Identyfikacja | |||||||||||||||||||||||||||||
| Numer CAS | |||||||||||||||||||||||||||||
| PubChem | |||||||||||||||||||||||||||||
| DrugBank | |||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||
| Podobne związki | |||||||||||||||||||||||||||||
| Podobne związki | |||||||||||||||||||||||||||||
| Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa) | |||||||||||||||||||||||||||||
Kwas oleinowy (łac. acidum oleicum, od oleum – olej) – organiczny związek chemiczny z grupy jednonienasyconych kwasów tłuszczowych typu omega-9. Jest cis-izomerem kwasu elaidynowego.
Naturalnie kwas ten występuje w tłuszczach (jest głównym składnikiem oliwy z oliwek i tranu), z których jest ekstrahowany i wykorzystywany w przemyśle tekstylnym (zapewnia on śliskość włókien)[6].
Poprzez katalityczne uwodornienie (przyłączenie dwóch atomów wodoru do wiązania podwójnego) kwas oleinowy przechodzi w kwas stearynowy. Reakcja ta nazywana jest „utwardzaniem tłuszczu”[6].
Właściwości:
- ciemnieje w powietrzu (utlenianie),
- odbarwia wodę bromową i KMnO4, co świadczy o jego nienasyconym charakterze chemicznym,
- reaguje z wodorotlenkami,
Jest używany do produkcji m.in. smarów i środków piorących[potrzebny przypis]. Jego sól glinowa, oleinian glinu, był stosowany jako składnik zagęstników w napalmie[7].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- 1 2 3 Farmakopea Polska IX, Polskie Towarzystwo Farmaceutyczne, Warszawa: Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, 2011, s. 4574, ISBN 978-83-88157-77-6.
- 1 2 Farmakopea Polska X, Polskie Towarzystwo Farmaceutyczne, Warszawa: Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, 2014, s. 4276, ISBN 978-83-63724-47-4, OCLC 903979769.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 CRC Handbook of Chemistry and Physics, William M. Haynes (red.), wyd. 95, Boca Raton: CRC Press, 2014, s. 3-428, 5-200, 16-32, ISBN 978-1-4822-0867-2, OCLC 911557441 (ang.).
- ↑ Kwas oleinowy [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, 7 października 2022, numer katalogowy: O1008 [dostęp 2022-09-05].
- ↑ Oleic acid, [w:] ChemIDplus [online], United States National Library of Medicine [dostęp 2022-06-16] (ang.).
- 1 2 Podręczny słownik chemiczny, Romuald Hassa (red.), Janusz Mrzigod (red.), Janusz Nowakowski (red.), Katowice: Videograf II, 2004, s. 213, ISBN 83-7183-240-0, OCLC 749698778.
- ↑ Zagęszczone ciekłe mieszaniny zapalające, [w:] Ireneusz Nowak, Broń zapalająca, Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1986, s. 95–96, ISBN 83-11-07322-8.