Kwas oleinowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kwas oleinowy
numeracja atomów węgla według nomenklatury systematycznej (niebieski) i nazewnictwa typu omega (zielony)
numeracja atomów węgla według nomenklatury systematycznej (niebieski) i nazewnictwa typu omega (zielony)
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C18H34O2
Inne wzory C
17
H
33
COOH
Masa molowa 282,46 g/mol
Wygląd przezroczysta, bezbarwna[2], oleista ciecz[1]
Identyfikacja
Numer CAS 112-80-1
PubChem 445639[3]
Podobne związki
Podobne związki kwas stearynowy, kwas palmitynowy
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Kwas oleinowy (łac. acidum oleicum, od oleumolej) – organiczny związek chemiczny z grupy jednonienasyconych kwasów tłuszczowych typu omega-9. Jest cis-izomerem kwasu elaidynowego.

Naturalnie kwas ten występuje w tłuszczach (jest głównym składnikiem oliwy z oliwek i tranu), z których jest ekstrahowany i wykorzystywany w przemyśle tekstylnym (zapewnia on śliskość włókien)[6].

Poprzez katalityczne uwodornienie (przyłączenie dwóch atomów wodoru do wiązania podwójnego) kwas oleinowy przechodzi w kwas stearynowy. Reakcja ta nazywana jest „utwardzaniem tłuszczu[6].

Właściwości:

  • ciemnieje w powietrzu (utlenianie),
  • odbarwia wodę bromową i KMnO
    4
    , co świadczy o jego nienasyconym charakterze chemicznym,
  • reaguje z wodorotlenkami,

Jest używany do produkcji m.in. smarów i środków piorących. Kwas oleinowy jest także stosowany w produkcji napalmu, ponieważ wiąże się on z zawartym w tej substancji wodorotlenkiem sodu.

Przypisy[edytuj]

  1. a b c Farmakopea Polska IX. Polskie Towarzystwo Farmaceutyczne. Warszawa: Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, 2011, s. 4574. ISBN 9788388157776.
  2. a b Farmakopea Polska X. Polskie Towarzystwo Farmaceutyczne. Warszawa: Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, 2014, s. 4276. ISBN 9788363724477.
  3. Kwas oleinowy – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  4. a b c d e f g h i CRC Handbook of Chemistry and Physics. William M. Haynes (red.). Wyd. 95. Boca Raton: CRC Press, 2014, s. 3-428, 5-200, 16-32. ISBN 9781482208689.
  5. Kwas oleinowy. Karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck KGaA) dla Polski.
  6. a b Podręczny słownik chemiczny. Romuald Hassa, Janusz Mrzigod, Janusz Nowakowski (redaktorzy). Wyd. I. Katowice: Videograf II, 2004, s. 213. ISBN 8371832400.