Lubsza (rzeka)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy rzeki. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Lubsza
Ilustracja
Lubsza
Kontynent Europa
Państwo  Polska
Lokalizacja woj. lubuskie
Rzeka
Długość 68,26 km
Powierzchnia zlewni 914,1 km²
Źródło
Miejsce Olbrachtów
Wysokość 180 n.p.m.
Ujście
Recypient Nysa Łużycka
Miejsce Gubin
Wysokość ok. 42 n.p.m.[1]
Współrzędne 51°57′22″N 14°43′06″E/51,956111 14,718333
Położenie na mapie województwa lubuskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubuskiego
ujście
ujście
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
ujście
ujście

Lubsza (Lubica[2]) – rzeka, prawy dopływ Nysy Łużyckiej[3] o długości 68,26 km i powierzchni dorzecza 914,1 km².

Rzeka płynie w województwie lubuskim. Jej źródła znajdują się we wsi Olbrachtów na skraju Wzniesień Żarskich. Płynie przez rozległe łużyckie lasy sosnowe i bagniste doliny. Początkowo płynie dość wartko w kierunku północnym. Między Jasieniem a Lubskiem skręca na zachód[4]. Przepływa przez Olbrachtów, Miłowice, Suchleb, Lipinki Łużyckie, Brzostową, Lipsk Żarski, Jasień, Lubsko, Mierków, Ziębikowo, Jałowice, Starosiedle, Gębice, Stargard Gubiński, Czarnowice, Pleśno, Żenichów i Gubin, gdzie uchodzi do Nysy Łużyckiej.

Prawobrzeżne dopływy Lubszy stanowią Golec, Kanał Młyński (Ług), Kurka, Sienica, Uklejna i Żeleźnik, a lewobrzeżne Jeziorna (Pstrąg), Makówka, Rzeczyca (Tymnica) i Śmiernica.

Po raz pierwszy wzmiankowana w 1435 jako Lobischa od łużyckiego wyrazu "luby" – miły. Później nazwa ewoluowała: Lubost, Lubist, Lubst. Do dziś w Gubinie rzekę nazywa się Lubicą. W przeszłości niepozorna Lubsza powodowała wielokrotnie groźne powodzie, m.in. w latach: 1595, 1609, 1613, 1625, 1654, 1675, 1713, 1749, 1785, 1894, 1926, 1930, a później także w latach 1948, 1957, 1974, 1981. Mechanizmem powodującym stosunkowo częste rozlewanie się wód Lubszy u jej ujścia jest próg wodny rzeki głównej - Nysy Łużyckiej[4]. Spływ jej jest wolniejszy, co przyczynia się do spiętrzania wód w jej dopływach[5]. Uregulowania biegu doczekała się dopiero w latach 40. XIX wieku przy okazji budowy jednej z pierwszych linii kolejowych w Niemczech łączących ówczesną stolicę PrusBerlin ze stolicą Dolnego ŚląskaWrocławiem.

Obecnie mocno zanieczyszczona; sytuacji nie poprawiło nawet wybudowanie oczyszczalni w Lubsku, jako że jedynie część ścieków miejskich do niej trafia. Pozostała część kanalizacji odprowadza je bezpośrednio do rzeki bez jakiegokolwiek oczyszczenia.[potrzebny przypis]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Lubsza na mapie Geoportalu Polskiej Infrastruktury Informacji Przestrzennej. Główny Geodeta Kraju. [dostęp 2017-07-16].
  2. Lubsza na mapie Geoportalu Polskiej Infrastruktury Informacji Przestrzennej (wynik wyszukiwania), Główny Geodeta Kraju, za: Nazwy geograficzne Rzeczypospolitej Polskiej (gazeter) PPWK - Warszawa 1991; Mapa topograficzna w skali 1:10 000; Protokół z posiedzenia KNMiOF w dniach 24 - 25 stycznia 2005; Rozporządzenie Ministra Administracji Publicznej z dnia 11 lutego 1949 r., M.P. [dostęp 2017-07-16].
  3. Nazewnictwo geograficzne Polski. Tom 1. Hydronimy. Część 1. Wody płynące, źródła, wodospady. Główny Urząd Geodezji i Kartografii. s. 144. [dostęp 2017-07-16].
  4. a b Traczyk 1998 ↓, s. 44.
  5. Traczyk 1998 ↓, s. 46.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]