Mchawa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Mchawa
Kaplica grobowa w Mchawie z I połowy XIX wieku (na pierwszym planie) oraz kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego
Kaplica grobowa w Mchawie z I połowy XIX wieku (na pierwszym planie) oraz kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego
Państwo  Polska
Województwo podkarpackie
Powiat leski
Gmina Baligród
Liczba ludności (2011) 512[1][2]
Strefa numeracyjna 13
Kod pocztowy 38-606
Tablice rejestracyjne RLS
SIMC 0344461
Położenie na mapie gminy Baligród
Mapa lokalizacyjna gminy Baligród
Mchawa
Mchawa
Położenie na mapie powiatu leskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu leskiego
Mchawa
Mchawa
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Mchawa
Mchawa
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Mchawa
Mchawa
Ziemia49°21′23″N 22°16′56″E/49,356389 22,282222

Mchawawieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie leskim, w gminie Baligród[3][4]. Leży w dolinie niewielkiej rzeki Hoczewki, dopływu Sanu, jednak wzdłuż tej rzeki rozlokowała się tylko część gospodarstw. Większość zabudowań wraz z kościołem skupiona jest wzdłuż niewysokiego działu, podnoszącego się ku południowemu zachodowi ku szczytowi Krywiańskiej (686 m n.p.m.)[5] i ograniczonego od północnego zachodu doliną potoku Mchawa, dopływu Hoczewki, zaś od południowego wschodu dolinką bezimiennego potoku, będącego również dopływem Hoczewki. W samej dolinie potoku Mchawa leżą zabudowania części wsi zwanej Mchawką.

Mchawa sąsiaduje z miejscowościami: Roztoki Dolne, Cisowiec, Kielczawa, Zahoczewie, Baligród. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego.

W roku 1511 Piotr Herburt, dziadek poety Mikołaja Reja, przeprowadził rozgraniczenie swoich dóbr pomiędzy wsiami Mchawa i Stężnica, należącą do Mikołaja Bala. W miejscu rozgraniczenia powstała na nowo miejscowość Baligród.

Do roku 1532 wieś była własnością Piotra Herburta, podkomorzego lwowskiego. Od roku 1539 była własnością Mikołaja Herburta Odnowskiego. Według Słownika geograficznego Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich (t. VI, wyd. 1885) liczyła 467 mieszkańców, z czego 290 wyznania greckokatolickiego, 170 rzymskokatolickiego i 7 mojżeszowego. Posiadała również własną parafię greckokatolicką i drewnianą cerkiew, zniszczoną krótko po II wojnie światowej.

W połowie XIX wieku właścicielami posiadłości tybularnej w Mchawie byli Józef Papara i Jerzy Trzemeski[6].

Na miejscu dawnej cerkwi (rozebranej ostatecznie w 1953 r.) stoi obecnie rzymskokatolicki kościół parafialny pw. Podwyższenia Krzyża Świętego, zbudowany w latach 1981-1983. Obok zachowała się murowana kaplica grobowa z I połowy XIX w., w której spoczywają przedstawiciele rodzin Ścibor-Rylskich, Poparów i Grodzickich - byłych właścicieli wsi. Przed kościołem zachowana dawna, murowana dzwonnica parawanowa, wyposażona w dwa dzwony (starszy pochodzi z 1821 r., a młodszy, noszący imię Jana Pawła II - z 1998 r.)[7].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]