Mikołaj Herburt Odnowski

Mikołaj Herburt Odnowski
	; Mikolaj Herburt Odnowski. Drewniana figura 1550-1551 autorstwa Pancrazio Lyabenvolfa z Norybergi
	; Herburt
Rodzina	Herburtowie herbu Herburt
Data śmierci	1555
Ojciec	Piotr Herburt (1485–1532)
Żona	Anna z Bobrku Ligęzówna

Mikołaj Herburt Odnowski z Odnowa^[1] i Felsztyna, herbu Herburt (zm. w 1555^[2], pochowany we Lwowie) – wojewoda krakowski i sandomierski, kasztelan przemyski^[2].

Rodzina

Syn Piotra, wnuk Jana z Odnowa, prawnuk Frydrusza z Chlipel. Miał cztery siostry: Katarzynę, Annę, Elżbietę i Barbarę – żonę Stanisława Reya^[3] z Nagłowic, matkę Mikołaja Reja^[4]. Jego siostrzeńcem był Piotr Barzy, starosta lwowski^[5].

Żonaty z Anną, córką burgrabiego krakowskiego Stanisława Feliksa Ligęzy^[6]. Właściciel zamku w Zboiskach 1529, który rozbudował i umocnił istniejące założenie. Także właściciel kompleksu dóbr na Pogórzu Bukowskim, Tokarni, Osławicy, Zahoczewia, zamku i folwarku w Zboiskach, sołectwo we wsi Prusiek, Bukowska z folwarkiem, Wolicy, Woli Piotrowej, Karlikowa, Przybyszowa, Płonnej wraz z folwarkiem, Wysoczan, Kamiennego, Mchawy, Żernicy, Roztoki Dolne, Kalnica, Graniczna, Radoszyc, które otrzymał za zasługi w roku 1539, oraz wsi Osławica, Dołżyca, Czystohorb, Jawornik, Wisłok Wielki. Dzierżawami dożywotnimi były wsie Artasów, Koszelów, Stroniatyn i Zachorzyce. Dobra dziedziczne Odnów i Sulinów. Z braku męskiego potomka dobra te miały przypaść stryjowi Janowi Herburtowi z Felsztyna. Mikołaj Herburt był fundatorem (1538) gotycko-renesansowego kościoła pw. św. Mikołaja w Kulikowie na ziemi lwowskiej.

Pełnione urzędy

Wojewoda sandomierski (1553), wojewoda krakowski (1554–1555), kasztelan przemyski (1535–1552)^[2]. Podkomorzy lwowski (1530–1555)^[2]. Starosta generalny ruski w latach 1537–1555^[7], starosta lwowski (1537–1555)^[2], krasnostawski (1549)^[2], sądecki i kasztelan biecki. Dworzanin królewski^[2], doradca królowej Bony.

Poseł na sejm piotrkowski 1533 roku z ziemi lwowskiej^[8].

Przypisy

↑ Obecnie ukr. Уднів, pl. Udnów - parafia Kulikowo, 18 km od Żółkwi
↑ ^a ^b ^c ^d ^e ^f ^g Antoni Gąsiorowski (red.): Urzędnicy dawnej Rzeczypospolitej XII-XVIII wieku. Spisy. T. IV zesz. 2: Małopolska. Urzędnicy województwa krakowskiego XVI-XVIII wieku. Spisy. Kórnik: Biblioteka Kórnicka PAN, 1990, s. 227. ISBN 83-85213-01-5.
↑ „A ten to Mikołaj Odnowski był mu bratem bliskim i dał mu był swe prawo jeszcze za żywota swego, a był kasztelanem przemyskim i starostą lwowskim. Potym tu, w krakowskiej ziemi, nad Nidą, założył był miasto przy Nagłowicach, przezwiskiem herbu swego Okszą, i niemało był imienia tam potym przykupił.” [w:] Andrzej Trzecieski. Żywota...
↑ „Która gdy mu umarła, pojął był drugą żonę tamże w Rusi, z imieniem niemałym, Barbarę Herburtównę, z domu z dawna sławnego Fulsztyńskiego, siostrę rodzoną Herburta Odnowskiego, kasztelana bieckiego i starosty sądeckiego, herbu trzech mieczów w jabłku, która była została wdową po zacnym człowieku, po Żórawińskim, którego byli pojmali Turcy na Bukowinie za Aleksandra króla, który potym tamże w tym więzieniu w kilka lat umarł. Tamże w Rusi potym mieszkał. Tamże się mu z tej Herburtówny urodził syn, ten to Mikołaj, w miasteczku w Żórawnie, które dzierżał nad Niestrem, niedaleko Żydaczowa, w mięsopustny wtorek roku bożego 1505”. [w:] Andrzej Trzecieski. Żywota i spraw poczciwego szlachcica polskiego
↑ Adam Boniecki: Herbarz polski: wiadomości historyczno-genealogiczne o rodach szlacheckich. Cz. 1. T. 1. Warszawa : Warszawskie Towarzystwo Akcyjne S. Orgelbranda S[yn]ów), 1899, s. 127.
↑ Zbigniew Anusik, Kasztelana sandomierskiego Mikołaja Spytka Ligęzy (ok. 1563–1637) sprawy rodzinne i majątkowe. Przyczynek do genealogii i dziejów gorzyckiej linii rodziny Ligęzów herbu Półkozic, w: Przegląd Nauk Historycznych, R. XXI, nr 1 (2022), s. 98.
↑ Urzędnicy województwa ruskiego XIV-XVIII wieku. (Ziemie halicka, lwowska, przemyska, sanocka). Spisy. Oprac. Kazimierz Przyboś. 1987, s. 152.
↑ Rafał Jaworski, Posłowie ziemscy na sejm walny piotrkowski 1533 roku, w: Zapiski Historyczne tom LXXXIV, rok 2019, Zeszyt 2, s. 158.

Bibliografia

Adam Boniecki: Herbarz polski: wiadomości historyczno-genealogiczne o rodach szlacheckich. Cz. 1. T. 7. Warszawa : Warszawskie Towarzystwo Akcyjne Artystyczno-Wydawnicze, 1904, s. 257.

[1] Obecnie ukr. Уднів, pl. Udnów - parafia Kulikowo, 18 km od Żółkwi

[PAN-2] ↑ ^a ^b ^c ^d ^e ^f ^g Antoni Gąsiorowski (red.): Urzędnicy dawnej Rzeczypospolitej XII-XVIII wieku. Spisy. T. IV zesz. 2: Małopolska. Urzędnicy województwa krakowskiego XVI-XVIII wieku. Spisy. Kórnik: Biblioteka Kórnicka PAN, 1990, s. 227. ISBN 83-85213-01-5.

[3] „A ten to Mikołaj Odnowski był mu bratem bliskim i dał mu był swe prawo jeszcze za żywota swego, a był kasztelanem przemyskim i starostą lwowskim. Potym tu, w krakowskiej ziemi, nad Nidą, założył był miasto przy Nagłowicach, przezwiskiem herbu swego Okszą, i niemało był imienia tam potym przykupił.” [w:] Andrzej Trzecieski. Żywota...

[4] „Która gdy mu umarła, pojął był drugą żonę tamże w Rusi, z imieniem niemałym, Barbarę Herburtównę, z domu z dawna sławnego Fulsztyńskiego, siostrę rodzoną Herburta Odnowskiego, kasztelana bieckiego i starosty sądeckiego, herbu trzech mieczów w jabłku, która była została wdową po zacnym człowieku, po Żórawińskim, którego byli pojmali Turcy na Bukowinie za Aleksandra króla, który potym tamże w tym więzieniu w kilka lat umarł. Tamże w Rusi potym mieszkał. Tamże się mu z tej Herburtówny urodził syn, ten to Mikołaj, w miasteczku w Żórawnie, które dzierżał nad Niestrem, niedaleko Żydaczowa, w mięsopustny wtorek roku bożego 1505”. [w:] Andrzej Trzecieski. Żywota i spraw poczciwego szlachcica polskiego

[5] Adam Boniecki: Herbarz polski: wiadomości historyczno-genealogiczne o rodach szlacheckich. Cz. 1. T. 1. Warszawa : Warszawskie Towarzystwo Akcyjne S. Orgelbranda S[yn]ów), 1899, s. 127.

[6] Zbigniew Anusik, Kasztelana sandomierskiego Mikołaja Spytka Ligęzy (ok. 1563–1637) sprawy rodzinne i majątkowe. Przyczynek do genealogii i dziejów gorzyckiej linii rodziny Ligęzów herbu Półkozic, w: Przegląd Nauk Historycznych, R. XXI, nr 1 (2022), s. 98.

[7] Urzędnicy województwa ruskiego XIV-XVIII wieku. (Ziemie halicka, lwowska, przemyska, sanocka). Spisy. Oprac. Kazimierz Przyboś. 1987, s. 152.

[8] Rafał Jaworski, Posłowie ziemscy na sejm walny piotrkowski 1533 roku, w: Zapiski Historyczne tom LXXXIV, rok 2019, Zeszyt 2, s. 158.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]