Michał Lipcsey-Steiner

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Michał Lipcsey-Steiner
Mihály Steiner
Ilustracja
mjr Michał Lipcsey-Steiner (przed 1939)
major piechoty major piechoty
Data i miejsce urodzenia 8 kwietnia 1897
Léva
Data i miejsce śmierci 9 sierpnia 1943
Fayed
Przebieg służby
Lata służby 1914–1943
Siły zbrojne Orzełek legionowy.svg Legiony Polskie,
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie,
Poland badge.jpg Polskie Siły Zbrojne
Jednostki 3 Pułk Piechoty,
4 Pułk Piechoty,
2 Pułk Piechoty,
2 Pułk Piechoty Legionów,
3 Dywizja Piechoty Legionów,
77 Pułk Piechoty,
86 Pułk Piechoty,
71 Pułk Piechoty,
60 Pułk Piechoty,
80 Pułk Piechoty,
GISZ,
14 Pułk Piechoty Ziemi Kujawskiej
Stanowiska dowódca batalionu piechoty,
dowódca pułku piechoty,
oficer wywiadu
Główne wojny i bitwy I wojna światowa,
wojna polsko-bolszewicka,
II wojna światowa
Odznaczenia
Odznaka honorowa za Rany i Kontuzje - dwukrotnie ranny
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Niepodległości Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (1920-1941, czterokrotnie) Złoty Krzyż Zasługi Srebrny Krzyż Zasługi Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Srebrny Wawrzyn Akademicki Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Medal Złoty za Długoletnią Służbę Medal Srebrny za Długoletnią Służbę Brązowy Węgierski Krzyż Zasługi (wojskowy) Medal Zwycięstwa Defence Medal (Wielka Brytania) War Medal 1939–1945 (Wielka Brytania)

Michał Mieczysław Lipcsey-Steiner, właśc. Mihály Steiner (ur. 8 kwietnia 1897 w Léva, zm. 9 sierpnia 1943 w Fayed) – major piechoty Wojska Polskiego II RP i Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, z pochodzenia Węgier, pisarz i działacz społeczny.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się jako Mihály Steiner w dniu 8 kwietnia 1897 w Léva[1][2][3]. Z pochodzenia był Węgrem[4]. Był synem Aleksandra i Alicji z domu Spiz, wyznania ewangelicko-augbsurskiego[2].

Podczas I wojny światowej od 1914 służył w szeregach Legionach Polskich[4][5]. Był żołnierzem 3 pułku piechoty, 4 pułku piechoty, 2 pułku piechoty[3]. W 1917 kształcił się w szkole oficerskiej, a następnie był internowany w Maramarossziget[2]. Później wcielony do armii austriackiej i wysłany na front włoski, służąc w 5 pułku inżynierii od sierpnia 1917 do kresu wojny w listopadzie 1918[2].

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości został przyjęty do Wojska Polskiego[4]. Od końca 1918 służył w 2 pułku piechoty Legionów w stopniu podporucznika[2]. W lutym 1919 został awansowany na stopień porucznika piechoty ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919[6][7][2]. Na przełomie 1919/1920 uczestniczył w wojnie polsko-bolszewickiej, pełnił funkcję dowódcy oddziału zwiadowczego 3 Dywizji Piechoty Legionów[3]. Po wojnie pozostał zawodowym oficerem armii polskiej, będąc jedynym Węgrem w tej służbie[3]. Do lipca 1920 był oficerem 2 pułku piechoty Legionów[2]. Od lipca 1922 do kwietnia 1925 służył w 77 pułku piechoty w Lidzie[8][9][2]. Od kwietnia do grudnia 1925 był żołnierzem 86 pułku piechoty[2][3]. Od grudnia 1925 do maja 1926 służył w 71 pułku piechoty[2]. W maju 1926 został awansowany na stopień kapitana piechoty ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1927[10][2]. Od maja 1926 do grudnia 1927 służył w Naczelnym Dowództwie[2]. Od grudnia 1927 do lutego 1930 był oficerem 60 pułku piechoty w Ostrowie Poznańskim[11][2]. Od lutego 1930 do listopada 1938 był oficerem 80 pułku piechoty w Słonimiu[12][2][3]. Ponadto służył w Generalnym Inspektoracie Sił Zbrojnych[3]. W marcu 1935 został awansowany na stopień majora[2][3].

Dokonał ewidencji węgierskich żołnierzy Legionów Polskich w I wojnie światowej[4]. Pod koniec lat 20. podjął się przekładu na język węgierski publikacji pt. Rok 1920 autorstwa Marszałka Józefa Piłsudskiego, wydanego w 1934[4]. Pełnił rolę pośrednika w kontaktach pomiędzy Związkiem Legionistów Polskich a Węgrami[13]. Udzielał się w działalności Towarzystwa Polsko-Węgierskiego[3]. W 1934 wydał na Węgrzech własną publikację zatytułowaną Wielki Marszałek Polski Józef Piłsudski oraz dokonał przekładu dzieł Marszałka pt. Moje pierwsze boje[3]. W 1937 wydał pracę pt. Marszałek Śmigły-Rydz[3]. Ponadto wygłaszał w ojczyźnie odczyty na temat obu polskich marszałków[3]. W 1935 otrzymał tytuł członka honorowego Koła Pisarzy Akademii Węgierskiej[3]. Był żonaty z Polką, Zofią Tokarczyk[2].

Od listopada 1938 był dowódcą I batalionu 67 pułku piechoty z Brodnicy[2][14][15]. Na tym stanowisku brał udział w kampanii wrześniowej po wybuchu II wojny światowej[2]. 17 września 1939 mianowany dowódcą 14 pułku piechoty Ziemi Kujawskiej, po którego rozbiciu przedostał się dwa dni później do stolicy[2]. Do końca września 1939 brał udział w obronie Warszawy[2]. Następnie krótkotrwale w niewoli, wydostał się na wolność i 6 października zgłosił do Specjalnej Jednostki Operacyjnej[2].

Pod koniec listopada 1939 przedostał się do Węgier, a w grudniu na obszar Francji[2]. W marcu 1940 przybył na Węgry do służby w polskim ataszacie wojskim jako oficer wywiadu[2]. Tam w lipcu 1940 został aresztowany przez faszystów węgierskich, po czym we wrześniu uciekł z niewoli[2]. W październiku 1940 przedostał się do Palestyny i został oficerem Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie[1][2][16]. Od października 1940 służył w ośrodku szkoleniowym, od kwietnia 1941 w centrum zbiorczym[2]. W późniejszym czasie był leczony[2]. Zmarł 9 sierpnia 1943 w Fayed na ziemi egipskiej[1][4][2]. Został pochowany na cmentarzu wojskowym w Geneifa (miejsce: 5-G-1); później administracyjnie położony w Fajid[1][2].

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d Wykaz poległych i zmarłych żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych na obczyźnie w latach 1939-1945. Londyn: Instytut Historyczny im. Gen. Sikorskiego, 1952, s. 196.
  2. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab ac ad ae af ag ah ai aj ak al am an ao ap aq ar as Jerzy Wultański. Michał Lipcsey-Steiner. „Ziemia Michałowska. Gazeta Brodnicka”. Nr 16 (147), s. 16, 8 września 1996. 
  3. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u Jacek Woyno: Węgrzy w Legionach Polskich. Michał Lipcsey-Steiner. caw.wp.mil.pl. s. 19-20. [dostęp 2018-08-29].
  4. a b c d e f Endre László Varga. Źródła i dokumenty do dziejów legionistów węgierskich służących w Legionach Polskich w latach 1914−1918. „Niepodległość i Pamięć”. Nr 2 (50), s. 1, 2015. 
  5. Endre László Varga: Bratanki w Legionach. naszdziennik.pl, 2013-11-08. [dostęp 2018-08-29].
  6. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 424.
  7. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 373.
  8. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 346.
  9. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 303.
  10. Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 74.
  11. Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 220.
  12. Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 61, 608.
  13. Endre László Varga. Źródła i dokumenty do dziejów legionistów węgierskich służących w Legionach Polskich w latach 1914-1918 (cz. 3). „Niepodległość i Pamięć”. Nr 3 (51), s. 267, 2015. 
  14. 67 p.p.. polishinstitute.com. [dostęp 2018-08-29].
  15. Radosław Stawski: Schron z historią na tablicy. czasbrodnicy.pl, 2017-11-21. [dostęp 2018-08-29].
  16. Żołnierze PZS na Zachodzie. caw.wp.mil.pl. [dostęp 2018-08-29].
  17. Jerzy Wultański podał, że Michał Lipcsey-Steiner otrzymał Oficerski Krzyż Zasługi i KOmandorski Krzyż Zasługi.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]