67 Pułk Piechoty (II RP)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy 67 Pułku Piechoty okresu II RP. Zobacz też: 67 Pułk Piechoty – inne pułki piechoty z numerem 67.
67 Pułk Piechoty
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 1919
Rozformowanie 1939
Tradycje
Święto 2 maja[1]
20 maja[2]
Rodowód 9 Pułk Strzelców Wielkopolskich
Dowódcy
Pierwszy ppłk Juliusz Skorupka-Padlewski
Ostatni ppłk Karol Kumuniecki
Działania zbrojne
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
kampania wrześniowa
Organizacja
Dyslokacja Brodnica
Rodzaj sił zbrojnych wojsko
Rodzaj wojsk piechota
Podległość 3 Dywizja Strzelców Wielkopolskich
17 Dywizja Piechoty
4 Dywizja Piechoty

67 Pułk Piechoty (67 pp) – oddział piechoty Armii Wielkopolskiej i Wojska Polskiego II RP.

Okres międzywojenny[edytuj | edytuj kod]

Pułk stacjonował w garnizonie Brodnica[3] na terenie Okręgu Korpusu Nr VIII[4]. (w Toruniu stacjonował 2 batalion piechoty[5] i batalion zapasowy). Wchodził w skład 4 Dywizji Piechoty[5]. W czasie trwania przewrotu majowego żołnierze 67 pp pozostali wierni prezydentowi Wojciechowskiemu i stanęli po stronie sił rządowych.Z powodu strajków polskich kolejarzy, którzy opowiedzieli się po stronie Józefa Piłsudskiego brodnicki pułk nie dotarł na miejsce walk do Warszawy.

Na podstawie rozkazu wykonawczego Ministerstwa Spraw Wojskowych do Departamentu Piechoty o wprowadzeniu organizacji piechoty na stopie pokojowej PS 10-50 z 1930 roku, w Wojsku Polskim wprowadzono trzy typy pułków piechoty. 67 pułk piechoty zaliczony został do typu I pułków piechoty (tzw. „normalnych”). W każdym roku otrzymywał około 610 rekrutów. Stan osobowy pułku wynosił 56 oficerów oraz 1500 podoficerów i szeregowców. W okresie zimowym posiadał batalion starszego rocznika, batalion szkolny i skadrowany, w okresie letnim zaś batalion starszego rocznika i dwa bataliony poborowych[6].

Marsze i boje[edytuj | edytuj kod]

W czasie wojny obronnej 1939 był w składzie macierzystej dywizji walczącej w Armii Pomorze[5].

Tereny działań pułku w latach 1918-1920
Pułk w składzie 4 DP

Żołnierze pułku[edytuj | edytuj kod]

Dowódcy pułku
  • kpt. / ppłk piech. Juliusz Skorupka–Padlewski (27 IV 1919 – 29 VI 1920)
  • ppłk Florian Marciszewicz (30 VI – 9 VII 1920)
  • kpt. piech. Jan Klejn (od 10 VII 1920)
  • ppłk piech. Jan Sandecki (1920)
  • kpt. piech. Jan Klejn (1920–1921)
  • płk piech. Władysław Mielnik (1921 – 21 VIII 1926 → oficer sztabowy PW 3 DP Leg.[7])
  • ppłk piech. Stanisław Tarczyński (21 VIII 1926[8] – 28 I 1929 → stan spoczynku z dniem 31 V 1929[9])
  • ppłk piech. inż. January Grzędziński (14 II 1929 – 23 III 1932 → dowódca 30 pp)
  • ppłk piech. Jan Stefan Kotowicz (23 III 1932 – 1 VI 1935 → dowódca 6 pspodh)
  • ppłk / płk dypl. piech. Mieczysław Rawicz-Mysłowski (1 VI 1935 – 27 II 1937 → dowódca Brygady KOP „Polesie”)
  • ppłk piech. Karol Wojciech Kumuniecki vel Karol Adalbert Komuniecki[10] (27 II 1937 – 19 IX 1939 ciężko ranny)
Zastępcy dowódcy pułku (od 1938 roku – I zastępca dowódcy)
Oficerowie pułku

Obsada etatowa we wrześniu 1939[edytuj | edytuj kod]

Organizacja wojenna i obsada personalna pułku we wrześniu 1939 roku[11]

Dowództwo
  • dowódca pułku – ppłk piech. Karol Wojciech Kumuniecki
  • I adiutant – kpt. Mieczysław Bloch
  • II adiutant – ppor. rez. Jerzy Łapkiewicz
  • oficer informacyjny – kpt. Adam Marceli Sobkiewicz
  • oficer łączności – por. Franciszek Olszewski
  • kwatermistrz – kpt. Jan Baumgart
  • oficer płatnik – ppor. rez. Czesław Kuczkowski
  • oficer żywnościowy – ppor. rez. Adam Jurkiewicz
  • naczelny lekarz –.por. lek. Konrad Grobelny
  • kapelan – kap. rez. ks. Kazimierz Krzyżanowski
  • dowódca kompanii gospodarczej – ppor. rez. Antoni Daranowski
I batalion
  • dowódca batalionu – mjr Michał Lipcsey–Steiner
  • adiutant batalionu – ppor. Mieczysław Urbanik
  • dowódca 1 kompanii strzeleckiej – por. Stanisław Fronczak
  • dowódca 2 kompanii strzeleckiej – por. Tadeusz Szymczak
  • dowódca 3 kompanii strzeleckiej – por. Arkadiusz Marciszewski
  • dowódca 1 kompanii ckm – kpt. Eugeniusz Ludwik Mieszkowski
II batalion
  • dowódca batalionu – mjr Marian Tyborowski
  • adiutant batalionu – por. rez. Kazimierz Zajączkowski
  • dowódca 4 kompanii strzeleckiej – por. Józef Rafał Radomski
  • dowódca 5 kompanii strzeleckiej – kpt. Sawa Bunata
  • dowódca 6 kompanii strzeleckiej – por. Bogusław Ryszard Zboiński
  • dowódca 2 kompanii ckm – kpt. Tadeusz Łabsz
III batalion
  • dowódca batalionu – mjr Jan Wątorek
  • adiutant batalionu – por. rez. Henryk Rybacki
  • dowódca 7 kompanii strzeleckiej – kpt. Stefan Subocz
  • dowódca 8 kompanii strzeleckiej – por. Antoni Mikulski
  • dowódca 9 kompanii strzeleckiej – por. Alfons Grochowski
  • dowódca 3 kompanii ckm – por. Julian Kuczyński
Pododdziały specjalne
  • dowódca kompanii zwiadowczej – por. Tadeusz Hałuszka
  • dowódca kompanii przeciwpancernej – por. Adam Lis
  • dowódca plutonu artylerii piechoty – kpt. Stanisław Tkaczuk
  • dowódca plutonu pionierów – por. Witold Lisiński
  • dowódca plutonu przeciwgazowego – ppor. Stanisław Wawrzyńczak

Kawalerowie Virtuti Militari[edytuj | edytuj kod]

Żołnierze pułku odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari za wojnę 1918–1920
Spis utworzony na podstawie "Zarys historji wojennej 67–go pułku piechoty" s. 27

Order Virtuti Militari
ppor. Franciszek Borzych
plut. Stanisław Borys
sierż. Władysław Fornowski
kpt. Jan Klein
sierż. Leon Kmiotek
pchor. Władysław Klucz
sierż. Stanisław Masłew
por. Felicjan Maryński
ppor. Edmund Rogalski
kpr. Walerian Robaczewski
ppor. Sylwester Trojanowski
plut. Jan Wietrzykowski
sierż. Nikodem Witkowski
ppor. Władysław Wlekliński

Symbole pułku[edytuj | edytuj kod]

Sztandar
Nadanie sztandaru i zatwierdzenie jego wzoru ujęte zostało w Dzienniku Rozkazów MSWojsk. z 1924, nr 23, poz. 339. Sztandar ufundowało społeczeństwo miasta i powiatu Brodnica. Wręczył go pułkowi 22 czerwca 1924 w Brodnicy prezydent RP Stanisław Wojciechowski[5]. Odrestaurowany sztandar znajduje się obecnie w Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie[12].

Odznaka
Zatwierdzona Dz. Rozk. MSWojsk. nr 13, poz. 129 z 23 kwietnia 1929 roku. Odznaka ma kształt krzyża maltańskiego, którego ramiona pokryte są granatową emalią z żółtym obrzeżem. W środku tarcza barwy granatowej z numerem 67. Między ramionami krzyża pęki promieni srebrnych, oksydowanych. Jednoczęściowa – oficerska, wykonana w srebrze, emaliowana, na rewersie próba srebra i imiennik grawera WG. Wymiary: 41x41 mm. Wykonanie: Wiktor Gontarczyk – Warszawa[3].

Przypisy

  1. Dziennik Rozkazów MSWojsk. nr 16 z 19 maja 1927 roku
  2. Dziennik Rozkazów Ministerstwa Spraw Wojskowych nr 36 z 13 listopada 1930 r.
  3. a b Sawicki i Wielechowski 2007 ↓, s. 112.
  4. Almanach Oficerski 1923/24 ↓, s. 52.
  5. a b c d Satora 1990 ↓, s. 129.
  6. Jagiełło 2007 ↓, s. 63-65.
  7. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 33 z 21 sierpnia 1926 roku, s. 272.
  8. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 33 z 21 sierpnia 1926 roku, s. 269.
  9. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 4 z 14 lutego 1929 roku, s. 72.
  10. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 1 czerwca 1935 roku, s. 60, sprostowano z „Komuniecki Karol Adalbert ur. 28 października 1894 r.” na „Kumuniecki Karol Wojciech ur. 23 października 1894 r.”.
  11. Wojewoda 2016 ↓, s. 92.
  12. Satora 1990 ↓, s. 130.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]