14 Pułk Piechoty Ziemi Kujawskiej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy 14 Pułku Piechoty Ziemi Kujawskiej. Zobacz też: 14 Pułk Piechoty – inne pułki piechoty z numerem 14.
14 Pułk Piechoty
Ilustracja
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 1919
Rozformowanie 1939
Tradycje
Święto 15 maja, 27 października
Rodowód c. i k. 90 Pułk Piechoty
1 pułk strzelców Ziemi Jarosławskiej
Kontynuacja 14 Pułk Zmechanizowany
14 Brygada OT
Dowódcy
Pierwszy kpt. Ignacy Misiąg
Ostatni mjr Jan Łobza
Działania zbrojne
wojna polsko-ukraińska
wojna polsko-bolszewicka
kampania wrześniowa
Organizacja
Dyslokacja Włocławek
Rodzaj sił zbrojnych wojsko
Rodzaj wojsk piechota
Podległość 4 Dywizja Piechoty
Tereny działań pułku w latach 1918-1920
4 DP w 1938
Wrzesień 1939 – pułk walczył w składzie 4 DP
3 kompania 14 pułku piechoty (11 czerwca 1923 r.) – w środku siedzi kpt. Stanisław Trojan.
Szkoła podoficerska 14pp – trzeci od prawej siedzi mjr Julian Czubryt, piąty od prawej siedzi mjr Mikołaj Świderski, siódmy od prawej siedzi ppłk Ignacy Misiąg, a ósmy od prawej siedzi ppłk Franciszek Sudoł.
Kadra oficerska 14 pułku piechoty w roku 1930 (płk Ignacy Misiąg siedzi piąty z prawej, czwarty z prawej siedzi ppłk Franciszek Sudoł).
Pluton łączności 14 pp (Włocławek - IX.1933). W środku siedzi dowódca pułku - ppłk Franciszek Sudoł, na prawo od niego siedzi dowódca plutonu łączności - por. Jan Herman.
Wypoczynek oficerów 14 pp i ich rodzin nad jeziorem Czarne k. Włocławka (lata 30-te XX w.). Pod pierwszym drzewem od prawej siedzi mjr Stanisław Pietrzyk, pod środkowym drzewem stoi lekarz pułku - kpt. Zygmunt Pukianiec.
Kadra oficerska 14 pułku piechoty (listopad 1933). W środku siedzi płk Ignacy Misiąg, pierwszy z prawej siedzi mjr Wilhelm Paszkiewicz, drugi z prawej siedzi mjr Stanisław Pietrzyk, czwarty z prawej siedzi ppłk Hugo Korneliusz Mijakowski, drugi z lewej siedzi mjr Aleksander Zabłocki, trzeci z lewej siedzi mjr Aleksander Fiszer, a czwarty z lewej siedzi ppłk Franciszek Sudoł. W I rzędzie stojących jako trzeci od prawej widoczny jest kpt. Jan Fleischmann, a piąty od prawej stoi kpt. Józef Rodzeń. W I rzędzie od góry, jako czwarty od lewej stoi kpt. dypl. Józef Olędzki.
Delegacja 14 pp u Prezydenta RP Ignacego Mościckiego – 1934 (ppłk Hugo Korneliusz Mijakowski stoi w środku, trzeci od lewej ppłk Franciszek Sudoł, trzeci od prawej kpt. Józef Rodzeń).
Julian Czubryt jako kapitan 14 pp (archiwum P. Elżbiety Zawadowskiej).
Jan Karol Musiałkiewicz – kapral 14 pp (lata 30-te XX w.)
Kurs działonowych ppanc przy 4DP (rok 1939) – siedzą od lewej: kpt. Józef Koziński, ppłk Władysław Dzióbek, płk Franciszek Sudoł, mjr Piotr Kunda, ppor. Józef Gumiński.
Obecny wygląd (styczeń 2017) budynku sztabowego – jednego z niewielu obiektów pozostałych po przedwojennych koszarach pułku przy ulicy Żytniej.
Pomnik poświęcony żołnierzom 14pp – usytuowany przy dawnym kasynie pułkowym (obecnie Sala Bankietowa CASINO przy ulicy Żytniej 83). Stan ze stycznia 2017.
W okresie międzywojennym w tym budynku mieścił się szpital garnizonowy, obecnie jest to siedziba Centrum Opieki nad Dzieckiem (ulica Żytnia 55 – stan ze stycznia 2017).
Tablica pamiątkowa poświęcona jednostkom stacjonującym na terenie garnizonu Włocławek, znajdująca się przy Pomniku Sapera na ulicy Żytniej we Włocławku (styczeń 2017).
Nagrobek chorążego 14pp Stanisława Stasiaczka – kawalera orderu Virtuti Militari i Krzyża Walecznych – znajdujący się na Cmentarzu Komunalnym we Włocławku. Nagrobek wystawiony przez korpus podoficerów zawodowych 14 pułku i odrestaurowany w roku 2016 staraniem wnuków i prawnuków.
Cmentarz Komunalny we Włocławku - grób ppłk. Juliana Czubryta, wieloletniego oficera 14 pp, we wrześniu 1939 r. dowódcy 3 pułku strzelców podhalańskich.
Uroczystość pułkowa, drugi z prawej stoi kpt. Józef Rodzeń, we wrześniu 1939 r. dowódca III batalionu 14 pp.
Żołnierze 14 pułku piechoty (I połowa lat 30-tych) - w środku siedzi ppłk. Franciszek Sudoł, na prawo od niego: ppłk Hugo Mijakowski, NN, mjr Stanisław Pietrzyk. Na lewo od płk. Sudoła siedzą: mjr Wilhelm Paszkiewicz i mjr Aleksander Fiszer.
Oflag II C Woldenberg – oficerowie 14 pp w niemieckiej niewoli (maj 1940 r.). Drugi od lewej siedzi kpt. Józef Koziński (we wrześniu 1939 r. I adiutant 14 pp), drugi z prawej siedzi mjr Emil Zawisza de Sulima (były oficer 14 pp, we wrześniu 1939 r. dowódca II bat. 135 pprez), a jako drugi od prawej stoi kpt. Dyonizy Puliński (wrześniowy dowódca 4 kompanii strzeleckiej 14 pp). W środku siedzi ppłk Ignacy Szpunar - były oficer 14 pp, we wrześniu 1939 r. dowódca 2 Morskiego Pułku Strzelców.
Kapitan Stanisław Trojan, wieloletni oficer 14 pp, ofiara zbrodni katyńskiej.
Kapitan Józef Tkaczyk - wieloletni oficer 14 pp oraz obwodowy komendant PW i WF. We wrześniu 1939 r. w Ośrodku Zapasowym 14 pp.
Porucznik Antoni Bogucki - oficer 14 pp oraz powiatowy komendant PW i WF. We wrześniu 1939 r., już w stopniu kapitana, znajdował się w Ośrodku Zapasowym 14 pp.
Kapitan Józef Bańczak, oficer 14 pp w latach 1923-1930 i 1933-1935, powiatowy komendant PW i WF na miasto Włocławek.
Major Aleksander Zabłocki, wieloletni oficer włocławskiego pułku, a w latach 1934 - 1938 jego kwatermistrz.
Porucznik art. Wirgiliusz Lemański, w kampanii wrześniowej dowódca plutonu artylerii piechoty 14 pp. Poległ dnia 10.09.1939 r. we dworze Ruszki.
Podporucznik Dyonizy Puliński - we wrześniu 1939 r., w stopniu kapitana, dowodził 4 kompanią strzelecką 14 pp.
Kapitan Wiktor Jarocki - dowódca kompanii i oficer służb kwatermistrzowskich w 14 pp. Powiatowy komendant PW i WF we Włocławku.
Podporucznik Antoni Krawczyk - w marcu 1939 r. zajmował stanowisko dowódcy oddziału zwiadu 14 pp.
Major Marian Dzierzbicki[a], wieloletni oficer 14 pułku piechoty.
Podporucznik Józef Karasiński, w marcu 1939 r. dowodził plutonem w 8 kompanii 14 pp.
Kapitan Piotr Wittman - kapelmistrz 14 pp.
Porucznik Kazimierz Łukomski - oficer 14 pp w latach 1924-1935.
Porucznik Franciszek Ptaszyński - długoletni zastępca oficera mobilizacyjnego 14 pp.
Podporucznik Jan Wiśniewski - oficer 14 pp w latach 1930-1934.
Podporucznik Feliks Matczyński - we wrześniu 1939 r. dowódca 2 kompanii strzeleckiej 14 pp.
Podporucznik Bolesław Meres, we wrześniu 1939 r. w Ośrodku Zapasowym 14 pp.
Podporucznik Mieczysław Nejman, we wrześniu 1939 r. w stopniu porucznika dowodził 6 kompanią 14 pp.
Podporucznik Ziemowit Kuniński, w marcu 1939 r. dowodził plutonem w 3 kompanii 14 pp.
ks. Józef Gołąb - w dniach od 1 do 3 września 1939 r. zajmował stanowisko kapelana 14 pp.

14 Pułk Piechoty (14 pp) – oddział piechoty Wojska Polskiego II RP.

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

26 października 1918 roku, w garnizonie Jiczyn, Polacy-żołnierze Batalionu Zapasowego c. i k. 90 pułku piechoty na czele z porucznikiem Pieniążkiem wypowiedzieli posłuszeństwo władzom zwierzchnim i przejęli komendę nad oddziałem.

27 października 1918 roku, w Krzywym Rogu, Polacy-żołnierze c. i k. 90 pułku piechoty na czele z porucznikiem Sternem przejęli dowództwo nad jednostką z zamiarem powrotu z frontu do macierzystego garnizonu Jarosław. W nocy z 10 na 11 listopada 1918 roku na stacji kolejowej w Chodorowie Polacy stoczyli zwycięską potyczkę z Ukraińcami. W czasie walki poległo trzynastu żołnierzy. Kilkunastu zostało rannych.

6 listopada 1918 roku batalion zapasowy 90 pp powrócił do Jarosławia, gdzie połączył się z oddziałem, który powrócił z frontu. Dowództwo nad polskim 90 pułkiem piechoty objął por. Ignacy Misiąg.

W tym samym czasie w garnizonie Jarosław stacjonowała Kadra c. i k. 34 pułku piechoty. Dowództwo tego oddziału przejął por. Cieśliński. W listopadzie 1918 roku komendant garnizonu Jarosław, ppłk Wiktor Jarosz-Kamionka przystąpił, na bazie kadry 34 pp, do organizacji 1 pułku piechoty Ziemi Jarosławskiej.

Ograniczony napływ ochotników do dwóch tworzących się oddziałów piechoty oraz rozpoczęta wojna z Ukraińcami zmusiła ppłk. Jarosza-Kaminkę do połączenia wysiłków organizacyjnych. W miejsce dotychczasowych dwóch jednostek został sformowany jeden oddział, któremu została nadana nazwa i numer – „9 Pułk Piechoty”[1]. I batalion został zorganizowany z żołnierzy 1 pułku piechoty Ziemi Jarosławskiej, III batalion z żołnierzy 90 pułku piechoty, natomiast II batalion został sformowany z ochotników[1]. W lutym 1919 roku jednostka została przemianowana na 14 pułk piechoty, a wiosną tego roku włączona w skład VII Brygady Piechoty[2].

Pułk na wojnie polsko-ukraińskiej[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Wojna polsko-ukraińska.

14 maja 1919 roku dowództwo pułku oraz I i III batalion piechoty stacjonowało w Mościskach, a II batalion w Trzcieńcu. Ofensywa armii polskich pod dowództwem marszałka Józefa Piłsudskiego prowadziła pułk zwycięsko przez Sambor, Drohobycz, Stryj, Stanisławów do Niżniowa. Pod Niżniowem pułk stoczył walkę ze wzmocnionym artylerią ciężką i pociągiem pancernym batalionem ukraińskim. Po zwycięstwie pułk pozostał w Niżniowie i likwidował w okolicy niedobitki oddziałów ukraińskich[3].

Załamanie się ofensywy majowej spowodowało odwrót oddziałów polskich. Pułk wycofując się kolejno obsadził linię rzeki Złota Lipa na odcinku Baranów-Holeszów do Kamiennej Góry. Dalej, prowadząc działania opóźniające, przeszedł nad Gniłą Lipę. Tam obsadził odcinek Bursztyn-Kominki. 18 czerwca 1919 roku pułk wziął udział w przeciwnatarciu i wyszedł na linię rzeki Narajówka. Po krótkotrwałym sukcesie pułk cofał się dalej. Obsadził ponownie obronę nad Gniłą Lipą, a następnie za rzeką Świrz[3].

28 czerwca 1919 roku, w ramach ogólnej kontrofensywy Armii Polskiej, pułk maszerował w straży przedniej 4 Dywizji Piechoty na Buczacz, zdobył miejscowość, a po minięciu Strypy pododdziały pułku obsadziły linię dawnych okopów austriackich z I wojny światowej w rejonie Dżuryna. Tam pozostawały do 12 lipca 1919 roku[3].

W sierpniu 1919 roku pułk uczestniczył w jeszcze jednej ofensywie na froncie wołyńskim. Atakując z rejonu Brodów, zdobył Ostróg i obsadził odcinek Ostróg–Międzyrzecz. Potem przemaszerował do Łucka, a następnie do Sarn i zajął rubież obrony nad Uborcią. Tam pozostawał aż do ofensywy kwietniowej 1920 roku. Z rubieży tej organizował wypady na Łuhiny, Kremno, Bolerkę, Kołocko, Zamysłowice[4].

25 kwietnia armie polskie rozpoczęły ofensywę kwietniową. W jej ramach pułk, wraz z 10 pp stosując oskrzydlenie zdobył Korosteń. Tu zakończył swój szlak bojowy w ofensywnej części wyprawy kijowskiej. Będąc w odwodzie operacyjnym dowództwa frontu przebywał w rejonie Korostenia do 18 maja[4].

Pułk na wojnie z bolszewikami[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Wojna polsko-bolszewicka.

14 maja 1920 roku nastąpiła ofensywa Frontu Zachodniego Armii Czerwonej. 14 pułk piechoty bez III baonu z 3/4 pac skierowano 23 maja na Zamostocze i Wołodutę. Pułk Wołodutę zdobył. 25 maja zaatakował Niechonicze, a 27 maja doszedł bez walki do Berezyny. III batalion przerzucony został do Mińska i włączony do grupy dowódcy 10 pułku piechoty mjr. Kazimierza Topolińskiego. 25 czerwca dołączył do pułku. 4 lipca rozpoczęła się ofensywa radziecka. 14 pp znalazł się w odwrocie. 9 lipca, współdziałając z 4 pułkiem ułanów, walczył w bitwie pod Hrebionką[4]. Następnie pułk wycofał się na Baranowicze i dalej na Słonim – Wołkowysk – Świsłocz. Podczas przeprawy przez Bug w rejonie Drohiczyna doszło do zwycięskiej bitwy z oddziałami sowieckimi. Pozostający w ciągłym kontakcie z nieprzyjacielem pułk dotarł do Góry Kalwarii i przeprawił się na lewy brzeg Wisły. Tam pułk obsadził odcinek od Holendrów do ujścia Radomki. 16 sierpnia pułk został przesunięty do Jabłonny i dalej do Modlina. 19 sierpnia dotarł do Zakroczymia, gdzie przebywał do 28 sierpnia[5].

29 sierpnia pułk przewieziono transportem kolejowym do Lwowa z zadaniem osłony miasta z kierunku Bełza i Krystynopola. Pododdziały pułku na froncie lwowskim, w Reklińcu, rozbiły 215 pułk strzelecki ACz. We wrześniu 1920 roku pułk obsadził rejon Przemyślan, a następnie przesunięty został pod Rohatyn. 13 września przeszedł do natarcia kierunku na Dunajowce, Sborów, Zbaraż, Aleksiniec, Wiśniowiec. Szlak bojowy zakończył w Łanowcach[5].

Z Łanowiec pułk transportami kolejowymi przewieziony został do Sokółki i Kuźnicy, skąd marszem pieszym przeszedł do Grodna. Z Grodna pułk odmaszerował na odcinek Rondomańce – Druskienniki, zabezpieczając tyły wojsk polskich i uczestnicząc w utarczkach z patrolami litewskimi[1].

We Włocławku stacjonował Batalion Zapasowy 14 pp. W sierpniu 1920 roku żołnierze batalionu odznaczyli się w obronie miasta[1]. 15 sierpnia 1921 roku we Włocławku został wmurowany kamień węgielny, a 15 grudnia 1923 roku odsłonięty pomnik Poległym obrońcom Wisły w roku 1920.

Pułk w okresie pokoju[edytuj | edytuj kod]

Po zawieszeniu broni pułk przybył do Zambrowa, a w 1921 roku do Włocławka.

W okresie międzywojennym 14 pułk piechoty stacjonował na terenie Okręgu Korpusu Nr VIII[6] w garnizonie Włocławek[7]. Wchodził w skład 4 Dywizji Piechoty[6].

Do Włocławka pułk przybył w dniu 1 maja 1921 roku. Zajął porosyjskie koszary przy ul. Żytniej 83. W tym też roku założono w pułku spółdzielnię. Wybudowano kasyno oficerskie przy koszarach na ul. Żytniej. W 1926 roku oddano do użytku letnie kasyno nad Wisłą. Przy ul. Żytniej 49 zamieszkali podoficerowie zawodowi. W roku 1928 jednostka otrzymała oświetlenie elektryczne. W 1929 roku wybudowano magazyny przy ul. Toruńskiej. Tam też stacjonował I batalion piechoty. W następnym roku żołnierze wybudowali strzelnicę bojową i rzutnię granatów. Powstała też strzelnica przykoszarowa. Strzelnica szkolna oddana została do użytku w 1932 roku. W tym też roku przeprowadzono kapitalny remont koszar. W 1934 roku zorganizowano przystań na Wiśle i basen kąpielowy na jeziorze Czarnym[8].

Na podstawie rozkazu wykonawczego Ministerstwa Spraw Wojskowych do Departamentu Piechoty o wprowadzeniu organizacji piechoty na stopie pokojowej PS 10-50 z 1930 roku, w Wojsku Polskim wprowadzono trzy typy pułków piechoty. 14 pułk piechoty zaliczony został do typu I pułków piechoty (tzw. „normalnych”). W każdym roku otrzymywał około 610 rekrutów. Stan osobowy pułku wynosił 56 oficerów oraz 1500 podoficerów i szeregowców. W okresie zimowym posiadał batalion starszego rocznika, batalion szkolny i skadrowany, w okresie letnim zaś batalion starszego rocznika i dwa bataliony poborowych[9].

Kadra oficerska pułku wywodziła się głównie z armii austriackiej. W większości byli to oficerowie i podchorążowie rezerwy[10]. Zdecydowaną większość kadry podoficerskiej stanowili żołnierze o długim stażu, pamiętający jeszcze pierwszą wojnę światową[11].

W 1928 roku na terenie koszar wybudowano pomnik „Poległym żołnierzom 14 pp”, a w 1930 roku ufundowano tablicę upamiętniającą walki 14 pułku piechoty liniowej w powstaniu listopadowym[12].

 Osobny artykuł: Święta wojskowe w Polsce.

Początkowo dzień święta pułkowego wyznaczono na 27 października – na pamiątkę dnia, w którym c. i k. 90 pułk piechoty ogłosił się oddziałem polskim[13]. 19 maja 1927 roku Minister Spraw Wojskowych marszałek Polski Józef Piłsudski ustalił i zatwierdził dzień 15 maja, jako datę święta pułkowego[14]. Od tego roku pułk obchodził swoje święto w rocznicę walk stoczonych w czasie ofensywy majowej spod Lwowa w 1919 roku[15]. 24 kwietnia 1934 roku Minister Spraw Wojskowych marszałek Polski Józef Piłsudski zmienił datę święta pułkowego 14 pp z dnia 15 maja na dzień 27 października[16]. Święto pułkowe obchodzono bardzo uroczyście – zarówno w koszarach, jak i w mieście[17].

Kapelanem pułku, w okresie od czerwca 1934 roku do sierpnia 1939 r., był ks. mjr / ppłk Franciszek Juszczyk.

Pułk w kampanii wrześniowej[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Kampania wrześniowa.

Stan pułku na dzień 31 sierpnia 1939 roku wynosił: 108 oficerów, 370 podoficerów i 3700 strzelców[18]. W kampanii wrześniowej 1939 pułk walczył w składzie macierzystej dywizji (GO „Wschód”, Armia „Pomorze"”). 14 sierpnia 1939 roku rozpoczęto mobilizację pułku. W dniu 26 sierpnia zmobilizowani żołnierze złożyli przysięgę i pułk wyruszył do miejsca koncentracji. Maszerował przez Włocławek, Lipno, Kikół, Golub-Dobrzyń i do 29 sierpnia miał osiągnąć Dębową Łąkę, którą wyznaczono jako miejsce koncentracji[19]. Na podstawie rozkazu dowódcy GO „Wschód” 14 pp pozostawał w jego dyspozycji. 31 sierpnia kompania pułku ubezpieczała 4 pal., a dowódca pułku we Włocławku dokonał przeglądu obiektów koszarowych. 1 września pułk załadował się na transport kolejowy i został przetransportowany w dwóch rzutach do st. Mełno[20]. Walczył tam z Niemcami i osłaniał wycofującą się 16 DP, a następnie przeprowadził kontratak na dwór Mełno i m. Gruta, organizując jej obronę. Po ataku nieprzyjaciela wycofał się w rejon stacji kolejowej i cukrowni. Wobec trudnej sytuacji na froncie, pułk przegrupował się nad Drwęcę koło Golubia, a następnie w rejon przystanku kolejowego Brzoza–las Stawki. W Toruniu przeszedł przez most kolejowy i zatrzymał się na odpoczynek w m. Brzoza[21].

Maszerował do Józefowa jako miejsca postoju, gdzie organizował obronę. Po otrzymaniu kolejnych rozkazów maszerował do m. Czaple i na linię obrony dwór Ruszki-Wieszczyce-Wyrów. W godzinach wieczornych miejsce koncentracji pułku było atakowane przez lotnictwo nieprzyjaciela. GO „Wschód” miała wejść do akcji, więc pułk otrzymał rozkaz do nocnego wymarszu w rejon m. Sobota[22]. 11 września kompania zwiadu i pododdziały pułku walczyły z Niemcami w rejonie dworu Walewice i m. Sobota. Podczas bitwy ranny został dowódca pułku. Po ewakuacji ppłk. Brayczewskiego do szpitala na etatowego dowódcę pułku wyznaczony został rozkazem dowódcy dywizji ppłk Bohdan Sołtys, który został ranny podczas natarcia pułku na Głowno i następnie zastrzelony przez niemieckiego dywersanta[23]. Po objęciu obowiązków dowódcy pułku przez mjr. Łobzę, pułk pomaszerował do zajęcia obrony na Bzurze. Zgodnie z rozkazem dowódcy 4 DP miał dojść do rejonu Zduny Parcele-Bogoryja Dolna i obsadzić pozycje obronne.

16 września podczas walk z nieprzyjacielem został zmuszony do wycofania się do Złakowa Kościelnego w którym znalazł się przed północą, a następnie po odpoczynku wycofał się ku przeprawie przez Bzurę. 17 września dotarł do Wituszy gdzie nastąpił odpoczynek. Tam otrzymał kolejny rozkaz, który nakazywał przegrupować pułk do lasu Brzeziny gdzie miała nastąpić reorganizacja armii „Pomorze"[24]. Jako straż przednia dywizji maszerował przez wieś Brzeziny, Jamno, Iłów, Miękinki, Łaziska, Budy Stare, Gajówka Radziwiłka w rejonie której walczył z Niemcami. Ze względu na niemożliwość utrzymania zajętych pozycji na zachód od szosy Sochaczew-Wyszogród musiał się wycofać. Po wycofaniu się pułk zebrał się w lasach Stare Budy, gdzie dotarł do nich rozkaz gen. Bortnowskiego nakazujący małymi grupkami przedzierać się do walczącej jeszcze Warszawy. Udało się to jednakże tylko nielicznym. Według Jerzego Wultańskiego, 17 września 1939 r. dowódcą pułku został mianowany mjr Michał Lipcsey-Steiner[25].

Ośrodek zapasowy pułku w kampanii wrześniowej[edytuj | edytuj kod]

Zgodnie z planem mobilizacyjnym dowódcą Ośrodka Zapasowego 14 pp został mjr Ludwik Wlazełko, pokojowy kwatermistrz (II zastępca dowódcy) pułku. Po wybuchu wojny nadwyżki 14 pp (liczące wówczas 17 oficerów i 868 szeregowców) pozostały początkowo w koszarach. Było to wynikiem decyzji gen. bryg. Mikołaja Bołtucia, popartej przez Sztab Główny WP (zgodnie z planem mobilizacyjnym nadwyżki te miały być bowiem odesłane do Ośrodka Zapasowego 4 DP w Rzeszowie). W dniu 6 września 1939 r. na czele OZ 14 pp liczącego 2000 ludzi[b] mjr Wlazełko wyruszył do Warszawy (wymarsz nastąpił o godzinie 21:00). Maszerujący oddział podzielony został na dwa bataliony – dowódcą pierwszego został kpt. Józef Tkaczyk, a dowódcą drugiego kpt. Antoni Bogucki (obydwaj byli komendantami Przysposobienia Wojskowego). Do stolicy zgrupowanie dotarło w dniu 15 września. Na miejscu z grupy tej zorganizowano oddział pozostałości 14 pp, którego dowódcą został mjr Wlazełko. Oddział ten wszedł w skład Armii „Warszawa” i brał udział w obronie stolicy aż do jej kapitulacji (stacjonował między innymi w Cytadeli oraz w Szkole Żeńskiej przy ul. Nowolipki). Wielu żołnierzy z tego oddziału zostało przydzielonych do innych jednostek (między innymi w dniu 20 września przydzielono do 79 pułku piechoty ppor. rez. Apolinarego Jędrzejewskiego i ppor. rez. Zygmunta Kopczyńskiego)[27][28].

30 sierpnia 1939 r. wyjechał z Włocławka do Rzeszowa por. rez. Dominik Radecki z zadaniem przyjmowania oficerów rezerwy i przygotowania kwater dla III rzutu 14 pułku piechoty. Był on najstarszym rangą oficerem włocławskiego pułku, który znalazł się w tym zapasowym (rzeszowskim) garnizonie 14 pp. W Rzeszowie zebrało się wkrótce około 55 oficerów, podchorążych, podoficerów i strzelców mających przydział mobilizacyjny do 14 pułku piechoty (w tym podporucznicy rezerwy: Bogusław Ojrzyński, Roman Paradowski i Czesław Trybulski). Zajęli oni opuszczone koszary przy dworcu. Żołnierze byli nieuzbrojeni i nieumundurowani albowiem, w myśl wydanych we Włocławku wytycznych, wyposażenie miała zapewnić komenda garnizonu Rzeszów. Z kolei w Rzeszowie twierdzono, że wyposażenie nadejdzie wraz z batalionem marszowym z Włocławka (III rzut pułku), który nigdy jednakże do miasta nad Wisłokiem nie dotarł. Przez ten czas wyżywienie „czternastakom” zapewniał Ośrodek Zapasowy 67 pułku piechoty pod dowództwem mjr Wrony (jego zastępcą był major Krajewski). Zgromadzone w Rzeszowie grupy żołnierzy z 14 pp i 63 pułku piechoty złączone zostały, przez ppor. Kowalczyka działającego z rozkazu dywizji jako kwatermistrz, w ramach Ośrodka Zapasowego 4 Dywizji Piechoty. W dniu 10 września nastąpił załadunek i oddziały skierowane zostały transportem kolejowym przez Jarosław, w kierunku na Przemyśl. Po dotarciu do Przemyśla oddział żołnierzy z 14 pp (około 50 osób) został uzbrojony i umundurowany, a po trzydniowym odpoczynku otrzymał rozkaz wymarszu przez Lwów do Nadwórnej. Poprzez Janów dotarł w dniu 16 września do wsi Rzęsna Ruska, którą zdobyto po ataku znajdujących się w tej okolicy wojsk polskich, zorganizowanych doraźnie w bataliony. Udział w tym natarciu wziął również oddział z 14 pułku piechoty pod dowództwem por. rez. Dominika Radeckiego. 18 września zgrupowanie 14 pp osiągnęło Brzuchowice, gdzie napotkano gen. broni Kazimierza Sosnkowskiego, który wydał oficerom rozkaz prowadzenia regulacji ruchu (wykonali go por. rez. Radecki, ppor. rez. Ojrzyński oraz ppor. rez. Warych). Tutaj też otrzymano nakaz zaprzestania dalszych zorganizowanych działań (od tej pory należało podejmować próby przebicia się do Lwowa na własną rękę). Sześcioosobowa grupa żołnierzy (por. rez. Radecki, ppor. Kowalczyk, ppor. rez. Ojrzyński, ppor. rez. Warych i dwóch strzelców) skierowała się zatem na Lwów, jednakże wobec nasycenia terenu wojskami nieprzyjaciela zmuszona została do zmiany obranego kierunku. Zdecydowano się wówczas na próbę przekroczenia południowej granicy Polski, lecz w dniu 23 września 1939 r. w okolicach Janowa, ta grupka żołnierzy 14 pułku piechoty dostała się do niemieckiej niewoli[29].

Kampania wrześniowa 1939 roku położyła kres istnienia pułku, ponieważ ani w Polskich Siłach Zbrojnych i Armii Krajowej pułku nie odtworzono[30].

Żołnierze pułku[edytuj | edytuj kod]

Dowódcy pułku[edytuj | edytuj kod]

Dowódca pułku kierował osobiście szkoleniem oficerów i był odpowiedzialny za gotowość bojową, całokształt wyszkolenia, służbę gospodarczą i wewnętrzną pułku[31].

Zastępcy dowódcy pułku[edytuj | edytuj kod]

13 czerwca 1922 roku Minister Spraw Wojskowych zniósł dotychczasowe stanowisko referenta wyszkolenia pułku piechoty i ustanowił etatowe stanowisko zastępcy dowódcy pułku zaszeregowanego do stopnia podpułkownika, wyznaczanego przez Ministra Spraw Wojskowych. Zakres działania zastępcy dowódcy określał dowódca pułku, przed którym był on całkowicie odpowiedzialny[35]. W 1938 roku zmieniona została nazwa stanowiska na „I zastępca dowódcy”. W organizacji wojennej pułku nie było stanowiska zastępcy dowódcy.

Kwatermistrzowie[edytuj | edytuj kod]

W latach 1921-1923 zastępcą dowódcy pułku i jego pomocnikiem w zakresie służby administracyjno-gospodarczej był dowódca batalionu sztabowego[31]. W 1924 roku, w nowej organizacji pokojowej pułku piechoty, utworzono stanowisko kwatermistrza, a zlikwidowano batalion sztabowy i stanowisko dowódcy tego pododdziału. 1 kwietnia 1938 roku stanowisko kwatermistrza zostało zamienione na stanowisko II zastępcy dowódcy (zastępcy dowódcy do spraw gospodarczych)[40]. W 1939 roku, w organizacji wojennej pułku było ponownie stanowiskiem kwatermistrza.

Oficerowie i żołnierze[edytuj | edytuj kod]

Obsada stanowisk dowódczych pułku w maju 1925 roku[edytuj | edytuj kod]

Obsada najważniejszych stanowisk w pułku w maju 1925 roku[c][51].

Obsada personalna w 1930 roku[edytuj | edytuj kod]

Obsada personalna i struktura organizacyjna na dzień 16 września 1930 roku[53]:

Dowództwo
Kwatermistrzostwo
  • kwatermistrz – mjr Stanisław Pietrzyk
  • oficer materiałowy – kpt. Józef Tkaczyk
  • zastępca oficera materiałowego – chor. Jan Zarębski
  • oficer ewidencyjny – por. Ignacy Alejski
  • oficer płatnik – por. Kazimierz Łukomski[d]
  • oficer żywnościowy – por. Czesław Majewski
Batalion szkolny
  • dowódca – mjr dypl. Leon Bączkiewicz
  • dowódca kompanii szkolnej i strzeleckiej - kpt. Stanisław Trojan (na szkoleniu), p.o. - por. Walenty Węgrzyn
  • młodszy oficer - ppor. Stefan Wójcik
  • młodszy oficer - ppor. Józef Stawicki
  • młodszy oficer - ppor. Dyonizy Puliński
  • dowódca kompanii szkolnej k.m. - kpt. Mieczysław Sanak
  • młodszy oficer - por. Wacław Fabijanowski
  • młodszy oficer - ppor. Józef Minkina
  • dowódca 1 kompanii KOP - por. Konstanty Biesiekierski[e]
  • młodszy oficer - ppor. Teodor Laskowski
  • młodszy oficer - ppor. Jan Wiśniewski[f]
  • dowódca 2 kompanii KOP - por. Władysław Stefanowicz
  • młodszy oficer - ppor. Władysław Szelepin
  • młodszy oficer - ppor. Kazimierz Jaklewicz[g]
  • młodszy oficer - chor. Józef Motyka
I batalion
  • dowódca batalionu – mjr Aleksander Fiszer
  • adiutant – por. Czesław Majewski (niezależnie od dotychczasowych funkcji)
  • dowódca 1 kompanii strzeleckiej – kpt. Jan Wilczak
  • dowódca 2 kompanii strzeleckiej – por. Wiktor Jarocki
  • dowódca 3 kompanii strzeleckiej – por. Józef Bańczak[h]
  • młodszy oficer - por. Franciszek Ptaszyński
  • dowódca 1 kompanii ckm – kpt. Emil Zawisza
  • młodszy oficer - por. Stefan Pawłowicz
II batalion
  • dowódca batalionu – mjr Stanisław Brzeziński
  • adiutant – por. Wacław Fabijanowski (niezależnie od dotychczasowych funkcji)
  • dowódca 4 kompanii strzeleckiej – por. Bazyli Iwanuszka
  • dowódca 5 kompanii strzeleckiej – por. Franciszek Kretkowski
  • dowódca 6 kompanii strzeleckiej – kpt. Walenty Węgrzyn[i]
  • dowódca 2 kompanii ckm – kpt. Mieczysław Sanak (niezależnie od dowództwa kompanii szkolnej k.m.)
Pododdziały specjalne
Drużyna dowódcy pułku
  • dowódca drużyny – kpt. Jan Kowalczuk (jednocześnie oficer taborowy pułku)
Przysposobienie Wojskowe
  • komendant obwodowy PW przy 14 pp – mjr Aleksander Zabłocki
  • komendant miejski PW na miasto Włocławek – por. Zygmunt Beliczyński[j]
  • komendant powiatowy PW na powiat Lipno – por. Artur Lamecki
  • komendant powiatowy PW na powiat Nieszawa - kpt. Mikołaj Pietrasz
Na kursie

Obsada personalna w 1934 roku[edytuj | edytuj kod]

Obsada personalna i struktura organizacyjna na dzień 17 września 1934 roku[55]:

Dowództwo
Kwatermistrzostwo
  • kwatermistrz – mjr Aleksander Zabłocki
  • oficer mobilizacyjny – kpt. Jan Fleischmann
  • oficer materiałowy – kpt. Wiktor Jarocki
  • płatnik – por. Stefan Spychalski
  • zastępca oficera materiałowego – por. Franciszek Ptaszyński
  • oficer żywnościowy – chor. Stanisław Pytel
  • zastępca oficera mobilizacyjnego – chor. Jan Zarębski
Pododdziały specjalne
I batalion
  • dowódca batalionu – mjr dypl. Wilhelm Paszkiewicz
  • dowódca 1 kompanii strzeleckiej – kpt. Ignacy Alejski
  • dowódca 2 kompanii strzeleckiej – por. Karol Holly
  • młodszy oficer - por. Władysław Stepokura
  • młodszy oficer - ppor. Zygmunt Buczyński
  • dowódca 3 kompanii strzeleckiej – kpt. Michał Naziembło
  • młodszy oficer - ppor. Stanisław Domagalski
  • dowódca 1 kompanii km – por. Władysław Szelepin
  • młodszy oficer - ppor. Czesław Omielanowicz
II batalion
III batalion
  • dowódca batalionu – mjr Stanisław Pietrzyk
  • dowódca 7 kompanii strzeleckiej – kpt. Mieczysław Teodorczyk
  • młodszy oficer - ppor. Kazimierz Szmelcer
  • młodszy oficer - ppor. Kazimierz Bączkowski
  • młodszy oficer - ppor. Jan Kowalczyk
  • młodszy oficer - ppor. Stanisław Straub
  • dowódca 8 kompanii strzeleckiej – kpt. kontr. Bazyli Budzyłło
  • młodszy oficer - por. Jan Grabiński[k]
  • młodszy oficer - ppor. Franciszek Iwański
  • młodszy oficer - ppor. Edward Dorszewski
  • młodszy oficer - ppor. Czesław Rolecki
  • dowódca 9 kompanii strzeleckiej – por. Artur Lamecki
  • dowódca 3 kompanii km – por. Józef Minkina
Na kursie

Obsada personalna w 1938 roku[edytuj | edytuj kod]

Obsada personalna i struktura organizacyjna na dzień 16 marca 1938 roku[57]:

Dowództwo
Kwatermistrzostwo
  • kwatermistrz – mjr Aleksander Zabłocki[m]
  • oficer mobilizacyjny – kpt. Jan Fleischmann
  • oficer administracyjno-materiałowy – kpt. Ignacy Alejski
  • zastępca oficera mobilizacyjnego – kpt. Franciszek Ptaszyński
  • płatnik – por. int. Stefan Spychalski
  • oficer żywnościowy – chor. Stanisław Pytel
Pododdziały specjalne
  • dowódca kompanii gospodarczej – por. Franciszek Niesiołowski
  • dowódca plutonu artylerii – kpt. Wacław Fabijanowski
  • dowódca plutonu pionierów – kpt. Stefan Wójcik[n] (na kursie), p.o. - por. Lucjan Smolarczyk
  • dowódca plutonu łączności – kpt. Karol Holly[o]
  • dowódca oddziału zwiadu – ppor. Antoni Krawczyk
I batalion
  • dowódca batalionu – mjr Piotr Kunda
  • dowódca 1 kompanii – por. Władysław Szelepin
  • dowódca plutonu – ppor. Edward Dorszewski
  • dowódca plutonu – ppor. Kazimierz Załęski
  • dowódca 2 kompanii – kpt. Mieczysław Teodorczyk
  • dowódca plutonu – ppor. Wojciech Balcerkiewicz
  • dowódca plutonu – chor. Dymitr Lek
  • dowódca 3 kompanii – por. Franciszek Iwański
  • dowódca plutonu – ppor. Marian Bartosiński (na kursie)
  • dowódca plutonu – ppor. Józef Gumiński
  • dowódca 1 kompanii ckm – por. Stanisław Domagalski[p]
  • dowódca plutonu – por. Kazimierz Baczkowski (na kursie)
  • dowódca plutonu – ppor. Franciszek Walewski
II batalion
  • dowódca batalionu – kpt. Józef Rodzeń
  • dowódca 4 kompanii – por. Dyonizy Puliński
  • dowódca plutonu – ppor. Mieczysław Nejman
  • dowódca plutonu – ppor. Wiktor Grotowski
  • dowódca 5 kompanii – ppor. Feliks Stawicki (w zastępstwie od 25.01.1938 r.)
  • dowódca plutonu – ppor. Feliks Matczyński
  • dowódca 6 kompanii – kpt. Michał Naziembło
  • dowódca plutonu – ppor. Stanisław Straub[q]
  • dowódca plutonu – ppor. Bolesław Meres
  • dowódca 2 kompanii ckm – por. Władysław Wyczółkowski
  • dowódca plutonu – por. Kazimierz Szmelcer (na kursie)
  • dowódca plutonu – ppor. Czesław Rolecki
III batalion
  • dowódca batalionu – kpt. Juliusz Ulatowski (p.o.)
  • dowódca 7 kompanii – por. Mieczysław Zimnal
  • dowódca plutonu – ppor. Jan Serafin
  • dowódca plutonu – chor. Józef Motyka
  • dowódca 8 kompanii – kpt. Bazyli Budzyłło[r]
  • dowódca plutonu – ppor. Henryk Karasiewicz
  • dowódca plutonu – ppor. Józef Karasiński
  • dowódca 9 kompanii – kpt. Gerard Nowicki[s] (na kursie), p.o. - por. Zygmunt Buczyński
  • dowódca plutonu – por. Jan Kowalczyk[t]
  • dowódca 3 kompanii ckm – kpt. Józef Koziński
  • dowódca plutonu – por. Czesław Omielanowicz[u] (na kursie)
  • dowódca plutonu – ppor. Jan Przedlacki
Przysposobienie Wojskowe
  • obwodowy komendant PW – kpt. Józef Tkaczyk
  • powiatowy komendant PW Włocławek – kpt. Wiktor Jarocki
  • powiatowy komendant PW Lipno – kpt. Antoni Bogucki
  • powiatowy komendant PW Nieszawa - kpt. Artur Lamecki

Obsada personalna w 1939 roku[edytuj | edytuj kod]

Obsada personalna i struktura organizacyjna na dzień 23 marca 1939 roku[58][v]:
Stanowisko
Stopień, imię i nazwisko
Przydział we wrześniu 1939
Dowództwo i kwatermistrzostwo
dowódca pułku płk Franciszek Sudoł dowódca Kaliskiej Brygady ON
I zastępca dowódcy ppłk Władysław Dzióbek dowódca 144 pułku piechoty
adiutant kpt. Antoni Berger dowódca kppanc 14 pp
starszy lekarz mjr dr Zygmunt Pukianiec naczelny lekarz 14 pp
młodszy lekarz vacat
II zastępca dowódcy mjr Ludwik Wlazełko dowódca OZ 14 pp
oficer mobilizacyjny Jan Alfred Fleischmann oficer OZ 14 pp
zastępca oficera mobilizacyjnego kpt. Franciszek Ptaszyński[w]
oficer administracyjno-materiałowy kpt. Ignacy Alejski kwatermistrz 14 pp
oficer gospodarczy kpt. int. Stefan Spychalski oficer płatnik 14 pp
oficer żywnościowy chor. Stanisław Pytel
Bataliony piechoty
dowódca I batalionu mjr Piotr Kunda dowódca I/14 pp
dowódca 1 kompanii por. Władysław Teofil Szelepin oficer OZ 14 pp
dowódca plutonu por. Edward Dorszewski oficer II/1 pp KOP „Karpaty”
dowódca plutonu ppor. Kazimierz Załęski dowódca 1 kompanii 14 pp
dowódca 2 kompanii kpt. Mieczysław Roman Teodorczyk dowódca 2 kompanii bON „Starogard”
dowódca plutonu chor. Dymitr Lek[x] dowódca plutonu ckm bON „Świecie”
dowódca 3 kompanii kpt. Mieczysław Marian Józef Zimnal dowódca 3 kompanii 14 pp
dowódca plutonu ppor. Ziemowit Antoni Kuniński[y]
dowódca 1 kompanii ckm por. Lucjan Smolarczyk dowódca 1 kompanii ckm 14 pp
dowódca plutonu ppor. Wiktor Marian Grotowski dowódca plutonu 2 kompanii ckm 14 pp
dowódca II batalionu mjr Jan Piotr Łobza dowódca II/14 pp
dowódca 4 kompanii kpt. Dyonizy Puliński dowódca 4 kompanii 14 pp
dowódca plutonu por. Mieczysław Nejman dowódca 6 kompanii 14 pp
dowódca plutonu ppor. Jan Wojciech Balcerkiewicz[z] oficer OZ 14 pp
dowódca 5 kompanii mjr Józef Rodzeń dowódca III/14 pp
dowódca plutonu por. Henryk Karasiewicz dowódca 5 kompanii 14 pp
dowódca plutonu ppor. Feliks Matczyński dowódca 2 kompanii 14 pp
dowódca 6 kompanii kpt. Michał Naziembło[aa]
dowódca plutonu ppor. Bolesław Wiktor Meres[ab] oficer OZ 14 pp
dowódca plutonu ppor. Jan Serafin oficer 144 pułku piechoty
dowódca 2 kompanii ckm kpt. Władysław Walerian Wyczółkowski[ac] dowódca 81 kompanii km i broni towarzyszących
dowódca plutonu por. Czesław Franciszek Rolecki dowódca 3 kompanii ckm 14 pp
dowódca plutonu por. Franciszek Walewski II adiutant 14 pp
dowódca III batalionu mjr Juliusz Leon Ulatowski dowódca III/36 pp
dowódca 7 kompanii kpt. Mieczysław Czyżewicz oficer sztabu piechoty dywizyjnej 44 DP Rez.
dowódca plutonu ppor. Andrzej Jerzy Blomberg dowódca 7 kompanii 14 pp
dowódca 8 kompanii por. Zygmunt Buczyński dowódca 2 kompanii ckm 14 pp
dowódca plutonu ppor. Józef Karasiński[ad] oficer I/79 pp
dowódca 9 kompanii por. Franciszek Edward Iwański dowódca 9 kompanii 14 pp
dowódca plutonu ppor. Franciszek Antoni Karabanik dowódca I plutonu 5 kompanii 14 pp
dowódca 3 kompanii ckm kpt. Józef Koziński I adiutant 14 pp
dowódca plutonu por. Jan Przedlacki[ae] dowódca 3 kompanii ckm 144 pułku piechoty
na kursie por. Feliks Czesław Stawicki dowódca kompanii zwiadowczej 14 pp
Pododdziały specjalne[60]
dowódca kompanii gospodarczej i oficer taborowy por. tab. Franciszek Janusz Niesiołowski[af]
dowódca plutonu łączności por. Kazimierz Bączkowski oficer łączności 14 pp
dowódca plutonu pionierów por. Kazimierz Szmelcer dowódca plutonu pionierów
dowódca plutonu artylerii piechoty por. art. Wirgiliusz Lemański dowódca plutonu artylerii piechoty
dowódca plutonu ppanc. ppor. Józef Gumiński oficer II/144 pp
dowódca oddziału zwiadu ppor. Antoni Krawczyk[ag] oficer OZ 14 pp
14 obwód przysposobienia wojskowego „Włocławek”
komendant obwodowy PW kpt. adm. (piech.) Józef Tkaczyk[ah] dowódca batalionu w OZ 14 pp
komendant miejski PW Włocławek kpt. piech. Wacław Fabijanowski dowódca 8 kompanii 14 pp
komendant pow. PW Włocławek kpt. adm. (piech.) Wiktor Jarocki[ai]
komendant pow. PW Lipno kpt. adm. (piech.) Antoni Bogucki[aj] dowódca batalionu w OZ 14 pp
komendant pow. PW Nieszawa [m.p. Aleksandrów] por. kaw. kontr. Leon Feliks Ike-Duninowski[ak]
Obsada personalna pułku w kampanii wrześniowej 1939 roku[61][62]
Stanowisko
Stopień, imię i nazwisko
Dalsze losy
Dowództwo i kwatermistrzostwo
dowódca pułku ppłk dypl. Włodzimierz Brayczewski do 11 IX 1939 ranny, jeniec oflagów, po wyzwoleniu w PSZ
ppłk Bohdan Stanisław Sołtys 11-12 IX 1939 poległ 12 IX 1939 pod wsią Sapy
mjr Jan Łobza 13-18 IX 1939 jeniec oflagów: XI A Osterode, IV A Hohnstein, IV C Colditz, II A Prenzlau, II E Neubrandenburg i VII A Murnau
I adiutant kpt. Józef Koziński jeniec oflagów: IV A Hohnstein, IV C Colditz i oflagu II C Woldenberg
II adiutant por. Franciszek Walewski ciężko ranny w dniu 18 IX 1939, działał w AK
oficer informacyjny ppor. posp. rusz. Antoni Giziński[al] zaginął w dniu 2 IX 1939 pod dworem Mełno
oficer łączności por. Kazimierz Bączkowski[am] jeniec oflagów: IV A Hohnstein i II C Woldenberg
kwatermistrz kpt. Ignacy Alejski do 2 IX 1939 jeniec oflagów: XI B Braunschweig i II C Woldenberg
kpt. int. Stefan Spychalski 2-8 IX i od 17 IX 1939 jeniec oflagu VII A Murnau
kpt. adm. (piech.) Jan Alfred Wojciech Fleischmann 8-17 IX 1939 poległ 17 IX 1939 pod Przęsławicami
oficer płatnik kpt. int. Stefan Spychalski[an] jeniec oflagu VII A Murnau
oficer żywnościowy ppor. rez. Wiktor Michalski[ao] jeniec oflagów: XI B Braunschweig, II C Woldenberg i VII A Murnau
naczelny lekarz mjr dr med. Zygmunt Pukianiec jeniec stalagu I B Hohenstein oraz oflagów: II B Arnswalde i II C Woldenberg
por. rez. lek. med. Antoni Puzyrewicz[ap] od 3 IX działał w AK
kapelan kap. rez. ks. Józef Gołąb[aq] jeniec obozów oficerskich: Riesenburg, Lienz i Rottenburg n. Fuldą oraz obozów koncentracyjnych
ks. Stanisław Piotrowski[ar] od 8 IX jeniec obozów w Sochaczewie, Żyradowie, Grudziadzu, Stutthofie i Elblągu
dowódca kompanii gospodarczej ppor. rez. Wiktor Penkala[as]
Bataliony piechoty
dowódca I batalionu mjr Piotr Kunda poległ 22 IX 1939 pod Łomiankami
adiutant batalionu ppor. rez. Feliks Steinhagen[at] ciężko ranny w dniu 16 IX 1939 pod Maurzycami, zmarł z ran 12 X 1939 we Włocławku
dowódca 1 kompanii strzeleckiej ppor. Kazimierz Załęski ciężko ranny w dniu 3 IX 1939 pod Mełnem, działał w AK
dowódca 2 kompanii strzeleckiej ppor. Feliks Matczyński[au] ranny, jeniec oflagu VII A Murnau
dowódca 3 kompanii strzeleckiej kpt. Mieczysław Zimnal[av] trzykrotnie ranny, jeniec oflagu VII A Murnau, po wyzwoleniu w PSZ
dowódca 1 kompanii ckm por. Lucjan Smolarczyk[aw] dwukrotnie ranny, jeniec oflagu VII A Murnau, po wyzwoleniu w PSZ
dowódca II batalionu mjr Jan Łobza od 13 IX 1939 dowódca pułku, jeniec niemieckich obozów oraz oflagów
adiutant II batalionu ppor. rez. Piotr Krawczyk[ax] jeniec oflagów: VII B Eichstätt i VII A Murnau
dowódca plutonu łączności ppor. rez. Eugeniusz Frąckiewicz[63][ay] jeniec stalagu XI A Altengrabow oraz oflagów: XI A Osterode i II C Woldenberg
dowódca 4 kompanii strzeleckiej kpt. Dyonizy Puliński[az] jeniec stalagu I B Hohenstein oraz oflagów: IV C Colditz, II A Prenzlau, IV A Hohnstein, II C Woldenberg i X C Lubeka
dowódca 5 kompanii strzeleckiej por. Henryk Karasiewicz poległ 16 IX 1939 pod Strugienicami
dowódca I plutonu ppor. Franciszek Karabanik[ba] poległ 17 IX 1939 pod Iłowem
dowódca 6 kompanii strzeleckiej por. Mieczysław Nejman[bb] jeniec oflagów: XVIII A Lienz / Drau i II C Woldenberg
dowódca 2 kompanii ckm por. Zygmunt Buczyński[bc] jeniec stalagu VII B Memmingen i oflagu VII A Murnau, po wyzwoleniu w PSZ
dowódca pluton ckm na taczankach ppor. Wiktor Grotowski[bd] jeniec oflagów: XI A Osterode i II C Woldenberg
dowódca III batalionu mjr. Józef Rodzeń poległ 19 IX 1939 pod Kromnowem
adiutant batalionu ppor. rez. Antoni Stankiewicz[be] poległ 3 IX 1939 pod Mełnem
dowódca 7 kompanii strzeleckiej ppor. Andrzej Blomberg[bf] jeniec oflagów: IX A Spangenberg, IX B Weilburg, XI A Osterode i II C Woldenberg
dowódca 8 kompanii strzeleckiej kpt. Wacław Fabijanowski jeniec oflagów: IV A Hohnstein, II A Prenzlau i II C Woldenberg
dowódca 9 kompanii strzeleckiej por. Franciszek Iwański[bg] jeniec oflagów: IV A Hohnstein, IV C Colditz, II A Prenzlau, II E Neubrandenburg i II D Gross Born, w którym zmarł dnia 28 I 1944
dowódca 3 kompanii ckm por. Czesław Rolecki[bh] jeniec oflagu VII A Murnau, po wyzwoleniu w PSZ
Pododdziały specjalne
dowódca kompanii zwiadowczej por. Feliks Czesław Stawicki ranny, jeniec oflagów, po wyzwoleniu w PSZ
dowódca kompanii przeciwpancernej kpt. Antoni Berger jeniec oflagu VII A Murnau
dowódca plutonu artylerii piechoty por. art. Wirgiliusz Lemański[bi] poległ 10 IX 1939 pod dworem Ruszki
dowódca plutonu pionierów por. Kazimierz Szmelcer[bj] poległ 19 IX 1939 w Budach Starych
dowódca plutonu przeciwgazowego NN
dowódca plutonu łączności NN

Kawalerowie Virtuti Militari[edytuj | edytuj kod]

Order Virtuti Militari Krzyż Srebrny.svg
Żołnierze pułku odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari za wojnę 1918-1920[64][65]:
kpt. Antoni Chruściel plut. Władysław Jasielski mjr Ignacy Misiąg st. sierż. Jan Stawarski
mjr Otton Czuruk st. szer. Michał Kasiak ppor. Jan Naworol kpt. Mikołaj Świderski nr 4617
mjr Stanisław Dąbek nr 4616 sierż. Piotr Konieczny nr 4418 sierż. Józef Nykiel nr 4210 st. szer. Feliks Tarnowka
kpt. Michał Drzystek st. szer. Ludwik Kotnicki ks. kpl. Stanisław Sinkowski nr 4615 kpr. Adam Winter nr 3899
kpt. Zygmunt Fila nr 4618 kpr. Stanisław Kulpa st. szer. Ludwik Skotnicki nr 3469 kpt. Władysław Żwański
plut. Władysław Hader kpt. Franciszek Lewcio chor. Stanisław Stasiaczek chor. Jan Zarębski


Losy kadry zawodowej 14 pp podczas II wojny światowej[edytuj | edytuj kod]

Oficerowie służący w 14 pułku piechoty na różnych etapach swojej kariery wojskowej i w różnych okresach czasu, podczas II wojny światowej daniną własnej krwi i poświęceniem zaświadczyli o miłości i przywiązaniu do ojczyzny.

W czasie kampanii wrześniowej polegli między innymi: płk Stanisław Dąbek (dowódca Lądowej Obrony Wybrzeża), mjr Piotr Kunda (dowódca I/14 pp), mjr Józef Rodzeń (dowódca III/14 pp), mjr Aleksander Fiszer (dowódca I/60 pp), mjr Jan Wilczak (dowódca II/6 pspodh.), mjr Jan Stefan Witkowski (dowódca IV/73 pp), kpt. Jan Herman (dowódca II/74 pp), kpt. Jan Fleischmann (wojenny kwatermistrz 14 pp) i ppor. Zbigniew Czerniak[bk] (dowódca 6 kompanii 68 pp).

Ofiarami zbrodni katyńskiej, zgładzonymi przez funkcjonariuszy NKWD byli: płk Franciszek Sudoł (były dowódca 14 pp, wrześniowy dowódca Kaliskiej Brygady Obrony Narodowej), ppłk Hugo Mijakowski (były I zastępca dowódcy 14 pp, we wrześniu 1939 r. komendant Szkoły Podoficerów Piechoty dla Małoletnich Nr 1 w Koninie), ppłk Wilhelm Paszkiewicz (dowódca zgrupowania „Jasiołda”), ppłk Stanisław Brzeziński (we wrześniu 1939 r. w Ośrodku Zapasowym 5 Dywizji Piechoty, dowódca jednego z odcinków obrony Lwowa), mjr Mikołaj Świderski (od 1933 r. w stanie spoczynku), mjr Stanisław Trojan (komendant Rejonu Uzupełnień Siedlce), kpt. Artur Lamecki (komendant powiatowy Przysposobienia Wojskowego w Kostopolu), kpt. Ryszard Jagiełło (dowódca 1 kompanii strzeleckiej 4 batalionu strzelców), kpt. Mieczysław Czyżewicz (oficer sztabu piechoty dywizyjnej 44 Dywizji Piechoty Rezerwowej), kpt. Stanisław Kulik (adiutant batalionu KOP „Krasne”), kpt. Wacław Miciński (dowódca II/116 pp rez.), kpt. Eugeniusz Maskowicz (oficer materiałowy batalionu KOP „Żytyń”), kpt. Jan Kowalczuk (od 1931 roku w stanie spoczynku, we wrześniu 1939 r. obrońca twierdzy brzeskiej), kpt. st. sp. Tadeusz Czeszejko-Sochacki, por. Edward Dorszewski (Korpus Ochrony Pogranicza), por. Bazyli Iwanuszka (od 1931 roku w stanie spoczynku), por. lek. Henryk Ługowski (lekarz 6 batalionu saperów). W Charkowie został zamordowany kapitan Stefan Wierzyński, autor „Zarysu historii wojennej pułku”, który w czasie kampanii wrześniowej był zastępcą oficera informacyjnego 41 DP. Na mocy wyroku sądu wojskowego[bl], w dniu 21 kwietnia 1941 roku na Białorusi stracony został mjr dypl. Józef Olędzki.

Walczyli w krajowym ruchu oporu i zamordowani zostali przez hitlerowskiego okupanta: mjr Mieczysław Teodorczyk i kpt. Józef Minkina. Podczas skoku do okupowanego kraju śmiercią spadochroniarza zginął kpt. Jan Serafincichociemny. We wrześniu 1939 roku uniknęli niewoli i walczyli w Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie, broniąc w 1940 r. Francji: kpt. Karol Holly i kpt. Michał Naziembło. Kapitan Leonard Królak walczył pod Monte Cassino, gdzie został trzykrotnie ranny (odznaczono go Orderem Virtuti Militari). Kapitan Marian Bartosiński walczył w 1 Dywizji Pancernej i poległ pod Bredą 29 października 1944 r. (już w stopniu majora). Kapitan Roman Zawarczyński (awansowany następnie na stopień majora) działał w konspiracji, a od sierpnia 1944 r. był dowódcą 120 pułku piechoty AK Ziemi Pińczowskiej (kryptonim „Kawiarnia”), wchodzącego w skład 106 Dywizji Piechoty AK[66]. Porucznik Władysław Stepokura (awansowany w toku służby do stopnia kapitana) dowodził II batalionem 116 pułku piechoty AK Ziemi Olkuskiej (kryptonim „Winiarnia”). Komendantami Armii Krajowej byli Franciszek Walewski i Kazimierz Załęski, zastępcą komendanta obwodu AK był zaś Czesław Majewski. Major Władysław Żwański poległ w lipcu 1948 roku w zasadzce zorganizowanej przez UB i KBW, jako komendant Okręgu Białystok Narodowego Zjednoczenia Wojskowego. Również niektórzy podoficerowie 14 pułku piechoty po zakończeniu kampanii wrześniowej nie złożyli broni i przyłączyli się do frontu walki z niemieckim najeźdźcą – sierżant zawodowy Jan Stasiak działał w ruchu oporu, został aresztowany, osadzony w więzieniu i zamordowany przez hitlerowców nocą z 17 na 18 stycznia 1945 roku podczas masakry w Radogoszczu.

Symbole pułkowe[edytuj | edytuj kod]

Sztandar
 Osobny artykuł: Polskie sztandary wojskowe.

15 października 1923 roku Prezydent RP Stanisław Wojciechowski zatwierdził wzór chorągwi 14 pp[67].

27 października 1923 roku we Włocławku Prezydent RP Stanisław Wojciechowski wręczył dowódcy pułku chorągiew ufundowaną przez społeczeństwo Włocławka[68]. Obecnie przechowywany jest w Muzeum WP w Warszawie[68].

Płat sztandaru o wymiarach 93 × 96 cm wykonany wg wzoru z 1919 roku, z trzech stron obszyty złotymi frędzlami o długości 4,5 cm. Wzdłuż brzegów naszyty z obu stron złoty galon. Do połączenia z drzewcem przyszyte do jednego boku 11 karabińczyków[10]

Strona prawa to czerwony Krzyż Kawalerski, między ramionami pola białe. Pośrodku haftowany biało-szarą nicią orzeł w złotej koronie. Otok orła stanowi wieniec laurowy haftowany złotą nitką. Między ramionami na białym polu W otoku z wieńca laurowego cyfra 14 haftowana złotą nitką[69].
Strona lewa to czerwony Krzyż Kawalerski, między ramionami pola białe, pośrodku w otoku z wieńca laurowego napis: Honor i Ojczyzna. W prawym górnym i lewym dolnym rogu białego pola herb Ziemi kujawskiej. W lewym górnym i prawym dolnym rogu białego pola herb Włocławka[69].
Odznaka pamiątkowa

18 maja 1929 roku Minister Spraw Wojskowych Marszałek Polski Józef Piłsudski zatwierdził wzór i regulamin odznaki pamiątkowej 14 pp[70]. Odznaka o wymiarach 41×41 mm ma kształt krzyża nawiązującego w formie do Krzyża Walecznych. Na ramionach krzyża połączonego wieńcem laurowym wpisano numer i inicjały „14 PP” oraz rok powstania pułku „1918” i rok ustanowienia odznaki pamiątkowej „1929”. W centrum krzyża umieszczony orzeł państwowy według wzoru z 1927 roku. Odznaka jednoczęściowa – oficerska, wykonana w srebrze lub w tombaku srebrzonym, podoficerska i żołnierska – w tombaku. Wykonawcą odznaki był Chaim Rubin z Włocławka[7].

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Mjr piech. Marian Dzierzbicki - urodzony 20.05.1890 r. w Krośniewicach, syn Karola, żołnierz armii rosyjskiej. W sierpniu 1920 r., jako porucznik batalionu zapasowego 14 pp, bronił Włocławka przed bolszewicką nawałą. Wieloletni oficer 14 pułku piechoty, między innymi na stanowiskach: oficera komendy Placu Włocławek, oficera instruktażowego PW i WF przydzielonego do PKU Włocławek oraz dowódcy II/14 pp. Zweryfikowany w stopniu kapitana ze starszeństwem od dnia 01.06.1919 r., awansowany do stopnia majora z dniem 01.01.1928 r. W 1930 roku przeniesiony został do Batalionu Podchorążych Rezerwy Piechoty Nr 10a w Nisku, a od marca 1931 r. dowodził batalionem w 39 pułku piechoty. W II połowie lat 30-tych XX w. przeniesiony w stan spoczynku. Zmarł w roku 1967 i spoczywa na starym cmentarzu parafialnym w Gostyninie. Odznaczony Krzyżem Walecznych, Medalem Międzysojuszniczym i Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918 - 1921.
  2. Z dokumentów udostępnionych przez Instytut Polski i Muzeum im. gen. Sikorskiego (Ośrodek Zapasowy 4 Dywizji Piechoty.) wynika, że stan liczebny Ośrodka Zapasowego wynosił wówczas około 3000 ludzi, w tym 700 ochotników[26].
  3. „Obsada stanowisk zastępców d-ców pułków, kwatermistrzów, dowódców baonów i komendantów składnicy wojennej pułków piechoty” zatwierdzona rozporządzeniem Ministra Spraw Wojskowych gen. dyw. Władysława Sikorskiego (sygnatura O.V.L. 9586.E.25.).
  4. Por. piech. Kazimierz Łukomski - urodzony 19.05.1902 r., syn Józefa. Podporucznik z dniem 31.08.1924 r., porucznik z dniem 31.08.1926 r., oficer 14 pułku piechoty. Zajmował między innymi stanowiska płatnika pułku i powiatowego komendanta PW na powiat Nieszawa, pełnił również funkcję prezesa zarządu Spółdzielni Wojskowej przy 14 pp. W 1935 roku zwolniony z zajmowanego stanowiska, z pozostawieniem bez przynależności służbowej i równoczesnym oddaniem do dyspozycji właściwego dowódcy Okręgu Korpusu. Zmarł w dniu 14 maja 1976 r. i spoczywa na Cmentarzu Komunalnym przy ul. Panewnickiej w Katowicach.
  5. Kpt. piech. Konstanty Biesiekierski - urodzony 09.09.1901 r. w miejscowości Wójtowce na Podolu, syn Włodzimierza. Podporucznik z dniem 15.08.1927 r., porucznik z dniem 15.08.1929 r., awansowany do stopnia kapitana z dniem 01.01.1936 r. Długoletni oficer 14 pułku piechoty. W kampanii wrześniowej dowodził 6 kompanią 63 pułku piechoty. W dniu 03.09.1939 r. został ranny pod Mełnem. Leczony w szpitalu wojskowym w Toruniu, a potem w Chełmie, skąd wyjechał do Torunia. Aresztowany w październiku 1939 r. Jeniec oflagów II B Arnswalde i II C Woldenberg. Po wyzwoleniu powrócił do Polski, zmarł najprawdopodobniej w Ostrołęce.
  6. Kpt. piech. Jan Henryk Wiśniewski - urodzony 05.04.1908 r. w parafii Naruszewo (powiat płoński), syn Wojciecha i Anieli Tomaszewskiej. Mianowany podporucznikiem ze starszeństwem od dnia 15.08.1930 r., awansowany do stopnia porucznika z dniem 01.01.1933 r., kapitan ze starszeństwem od dnia 19.03.1939 r. W latach 1930-1934 służbę wojskową pełnił w 14 pułku piechoty - między innymi na stanowisku dowódcy 4 kompanii strzeleckiej. Z dniem 10.09.1934 r. został przeniesiony do Szkoły Podchorążych Piechoty (w marcu 1939 r. piastował funkcję instruktora WF). Od dnia 3 września 1939 r. na stanowisku dowódcy 6 kompanii w II batalionie 2 Pułku Piechoty „Obrony Pragi” (przemianowanego w dniu 12.09.1939 r. na 336 pułk piechoty rez.). Jeniec oflagów XI A Osterode i II C Woldenberg. Zmarł w Ciechanowie dnia 30.11.1969 r. i spoczywa na tamtejszym cmentarzu komunalnym przy ulicy Gostkowskiej.
  7. Kpt. obs. Kazimierz Jaklewicz - urodzony 28.11.1907 r. w Sosnowcu, syn Józefa. Podporucznik z dniem 15.08.1930 r., porucznik z dniem 01.01.1933 r., awansowany do stopnia kapitana z dniem 19.03.1939 r. Służbę wojskową rozpoczął w 14 pułku piechoty. Z dniem 01.06.1931 r. został skierowany na 8-miesięczny kurs aplikacyjny obserwatorów balonowych przy 1 batalionie balonowym w Toruniu. Z dniem 15.04.1932 r. przeniesiony z korpusu oficerów piechoty do korpusu oficerów aeronautycznych, z jednoczesnym przeniesieniem z 14 pp do 1 batalionu balonowego. Następnie służył w 6 pułku lotniczym, między innymi na stanowisku oficera taktycznego i zastępcy dowódcy 64 eskadry liniowej. Na dzień 1 września 1939 r. pełnił funkcję oficera taktyczno-operacyjnego 64 Eskadry Bombowej, wchodzącej w skład VI Dywizjonu Bombowego Lekkiego, a od dnia 3 września 1939 roku dowodził 65 Eskadrą Bombową. Przedostał się na Zachód, pełnił służbę w Dowództwie Sił Powietrznych (Oddział V Sztabu) na stanowisku referenta. Szkolił się w 18 Oddziale Szkolenia Bojowego (18 O.T.U.), a od 15.03.1941 r. służył jako nawigator w 305 Dywizjonie Bombowym. Zestrzelony nocą z 18 na 19 czerwca 1941 r. podczas nalotu na Bremę, dostał się do niemieckiej niewoli. Po wyzwoleniu początkowo pozostawał na emigracji, był słuchaczem w Wyższej Szkole Lotniczej, następnie pełnił funkcję signal leadera w Kwaterze Głównej 1 Grupy RAF. W II połowie lat 40-tych XX w. powrócił do Polski i zamieszkał w Sopocie, gdzie zmarł w dniu 7 kwietnia 1982 r. Odznaczony był Krzyżem Walecznych (trzykrotnie) i Medalem Lotniczym (dwukrotnie).
  8. Kpt. piech. Józef Bańczak - urodzony 14.01.1898 r. w Porażu (gmina Zagórz), syn Jana. Porucznik z dniem 01.06.1920 r., awansowany do stopnia kapitana z dniem 01.01.1934 r. Wieloletni oficer 14 pułku piechoty, w roku 1930 odbył 5-cio miesięczny kurs specjalistów broni chemicznej przy Szkole Gazowej w Warszawie. Następnie przeniesiony do Batalionu Podchorążych Rezerwy Piechoty nr 7 w Śremie. Dalszy etap kariery wojskowej to służba w Szkole Podoficerów Piechoty dla Małoletnich Nr 2. W roku 1933 powrócił do włocławskiego 14 pp, w którym zajmował między innymi stanowisko powiatowego komendanta PW. W listopadzie 1935 r. przeniesiony został do Korpusu Ochrony Pogranicza na stanowisko dowódcy kompanii KOP „Wiżajny” (w batalionie KOP „Sejny”). Zmarł w Toruniu w dniu 21.02.1936 r. i spoczął na włocławskim cmentarzu komunalnym.
  9. Kpt. piech. Walenty Węgrzyn - urodzony 04.02.1897 r. w Komornikach (powiat myślenicki), syn Jana. Zweryfikowany w stopniu porucznika ze starszeństwem z dniem 01.06.1919 r., awansowany do stopnia kapitana z dniem 01.01.1931 r. Jako oficer Wojska Polskiego służył w 5 pułku strzelców podhalańskich, 61 pułku piechoty, 14 pułku piechoty i 6 pułku strzelców podhalańskich. Zmarł w Warszawie dnia 16.11.1933 r. i spoczął na cmentarzu powązkowskim. Odznaczony był Krzyżem Walecznych oraz Medalem Niepodległości.
  10. Kpt. piech. Zygmunt Alfons Beliczyński - urodzony 09.02.1905 r. Podporucznik z dniem 15.08.1927 r., porucznik z dniem 15.08.1929 r., awansowany do stopnia kapitana z dniem 19.03.1937 r. Długoletni oficer 14 pułku piechoty. W kampanii wrześniowej dowodził 8 kompanią 84 pułku piechoty. W dniu 06.09.1939 r. jako dowódca czaty „Górki” wyróżnił się w walce (zawrócił wycofujących się żołnierzy i osobiście poprowadził przeciwnatarcie). Ranny dnia 08.09.1939 r. przedostał się do Warszawy, skąd odszedł (jako dowódca uzupełnień) do 28 DP w Modlinie i uczestniczył w jego obronie. Po kapitulacji w niewoli niemieckiej (według części źródeł odznaczony został za walki w kampanii wrześniowej orderem Virtuti Militari 5 kl. oraz Krzyżem Walecznych). Po wojnie pracował jako inżynier metalurg, zmarł w Poznaniu dnia 07.07.1978 r. Spoczywa na poznańskim cmentarzu Junikowo.
  11. Kpt. piech. Jan Witold Grabiński - urodzony 23.03.1906 r. w Wieluniu, syn Witolda i Stefanii z Parnowskich. Podporucznik z dniem 15.08.1931 r., porucznik z dniem 01.01.1934 r., awansowany do stopnia kapitana z dniem 19.03.1939 r. W roku 1934 r. ukończył 6-tygodniowy kurs dowódców plutonów chemicznych. Służył w 14 pułku piechoty z Włocławka i 57 pp z Poznania. W kampanii wrześniowej 1939 wziął udział jako oficer 57 pp, walczył nad Bzurą, przebił się do Warszawy gdzie został oficerem Oddziału I Sztabu Dowództwa Obrony Warszawy. Jeniec oflagów: XI B Braunschweig, II C Woldenberg, XI A Osterode i VII A Murnau. Po oswobodzeniu przydzielony do 2 Batalionu Strzelców Karpackich. Zmarł w roku 1989 w walijskim Mid Glamorgan.
  12. Kpt. kapelmistrz Piotr Wittman - urodzony 27.08.1883 r. w Begaszentgyőrgy. Przyjęty do Wojska Polskiego z dniem 30.08.1921 r. w charakterze urzędnika wojskowego X rangi, następnie przydzielony jako kapelmistrz w piechocie do 14 pułku piechoty. Mianowany kapitanem ze starszeństwem od dnia 01.12.1920 r. i 31 lokatą w korpusie oficerów administracji - grupie kapelmistrzów. Przez cały okres swej służby wojskowej zajmował stanowisko kapelmistrza w 14 pułku piechoty. Z dniem 31 sierpnia 1935 r. przeniesiony w stan spoczynku. Zmarł w dniu 29.07.1939 r. i spoczywa na cmentarzu komunalnym we Włocławku.
  13. Mjr. piech. Aleksander Zabłocki - urodzony 26.10.1890 r. w Pułtusku, syn Piotra i Heleny Darankowskiej. Podczas I wojny światowej służył w armii rosyjskiej, w której ukończył oficerską szkołę piechoty. Od 1918 r. w Wojsku Polskim, początkowo w stopniu podporucznika. Porucznik z dniem 01.01.1919 r., zweryfikowany w stopniu kapitana z dniem 01.06.1919 r., awansowany do stopnia majora z dniem 01.01.1930 r. Wieloletni oficer 14 pułku piechoty - dowódca kompanii podczas wojny polsko-bolszewickiej, obwodowy komendant PW przy 14 pp i kwatermistrz pułku. Z dniem 23.04.1938 r. przeniesiony w stan spoczynku. We wrześniu 1939 r. był komendantem Ochotniczego Batalionu w obronie Warszawy. Zmarł we Włocławku w dniu 12.05.1972 r. i spoczął na tamtejszym cmentarzu komunalnym. Odznaczony był Krzyżem Walecznych, Medalem Niepodległości, Medalem Międzysojuszniczym oraz Medalem Dziesięciolecia Odzyskania Niepodległości.
  14. Kpt. piech. Stefan Wójcik - urodzony 14.03.1905 r. w Gągolinie (gmina Siennica), syn Marcina i Ewy z domu Antosiewicz. Podporucznik z dniem 15.08.1928 r., awansowany do stopnia porucznika z dniem 01.01.1931 r., kapitan ze starszeństwem od dnia 19.03.1937 r. Przez całą swą karierę wojskową służył w 14 pułku piechoty. W roku 1933 ukończył 4-miesięczny kurs pionierów w modlińskim Centrum Wyszkolenia Saperów, a w I półroczu 1936 r. ukończył kurs dowódców kompanii w rembertowskim Centrum Wyszkolenia Piechoty. W październiku 1937 r. został skierowany na kurs przygotowawczy do Wyższej Szkoły Intendentury, a następnie przebywał na kursie w tejże szkole (kurs 1938 – 1940). Jeniec oflagów IV C Colditz, II A Prenzlau i II E Neubrandenburg. Po wojnie pracował jako pracownik umysłowy, zmarł w dniu 01.02.1955 r. we Włocławku i spoczywa na tamtejszym cmentarzu komunalnym.
  15. Kpt. piech. Karol Marian Holly - urodzony 02.07.1898 r. we Lwowie, syn Stanisława i Stanisławy. Od dnia 01.04.1917 r. był, w stopniu chorążego piechoty, wykładowcą musztry podczas miesięcznego szkolenia na Wyższym Kursie Szkoły Żandarmerii. Na dzień 01.06.1921 r. w randze podporucznika służył w 72 pułku piechoty. W kolejnych latach, jako podporucznik rezerwy (ze starszeństwem od dnia 01.06.1919 r.), posiadał przydział do 72 pp, a następnie do 79 pp. Awansowany do stopnia porucznika został z dniem 01.12.1924 r. Następnie, już jako oficer służby stałej, pełnił służbę w 79 pułku piechoty oraz w 14 pułku piechoty. Kapitan ze starszeństwem od dnia 01.01.1935 r. Z dniem 26.09.1938 r. został przeniesiony do Biura Szyfrów Oddziału II Sztabu Głównego. W marcu 1939 roku zajmował stanowisko kierownika referatu szyfrów Wydziału III Informacyjnego Oddziału II Sztabu Głównego. Podczas kampanii wrześniowej kpt. Holly pełnił służbę w Referacie Szyfrów I Rzutu Oddziału II Sztabu Naczelnego Wodza (był mobilizacyjnym kierownikiem tegoż referatu). Po wojnie obronnej 1939 roku przedostał się na Zachód. Podczas walk kampanii francuskiej 1940 roku dowodził 11 kompanią 3 Pułku Grenadierów Śląskich. Powrócił do Polski, zmarł w dniu 29.05.1991 r. w Warszawie i spoczął na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach. Odznaczony był Srebrnym Krzyżem Zasługi.
  16. Por. piech. Stanisław Domagalski - urodzony 03.02.1907 r. w miejscowości Babiec Piaseczny (powiat sierpecki), syn Józefa. Podporucznik z dniem 15.08.1932 r., awansowany do stopnia porucznika z dniem 01.01.1935 r. Oficer 14 pułku piechoty, po ukończeniu kursu dowódców kompanii w Centrum Wyszkolenia Piechoty w Rembertowie (1938) przeniesiony do Szkoły Podchorążych Piechoty. W marcu 1939 r. pełnił funkcję dowódcy plutonu w 8 kompanii tejże szkoły. Jeniec oflagów II B Arnswalde i II C Woldenberg.
  17. Por. piech. Stanisław Straub - urodzony 03.05.1910 r. we Lwowie, syn Ferdynanda. Podporucznik z dniem 15.08.1934 r., porucznik z dniem 19.03.1938 r. Oficer 14 pułku piechoty i (od czerwca 1938 r.) batalionu KOP „Czortków”. W czerwcu 1945 r. piastował stanowisko oficera wywiadowczego w 26 Poznańskim Batalionie Piechoty. Zmarł w dniu 14.11.1971 r. w Szkocji i pochowany został na cmentarzu Carriden Cemetery & Churchyard. Na nagrobku wskazano, że posiadał stopień kapitana Wojska Polskiego.
  18. Kpt. kontr. WP Bazyli Budzyłło - urodzony w 1894 r. w miejscowości Mazepińce na Podolu, syn Gawryła (Gabriela). Oficer kontraktowy Wojska Polskiego, kapitan z dniem 01.10.1930 r. Służbę pełnił w 68, 14 i 42 pułkach piechoty. Podczas kampanii wrześniowej dowodził prawdopodobnie kompanią szkolną batalionu zapasowego 42 pp w Ośrodku Zapasowym 18 DP. Posiadał Odznakę Za Rany i Kontuzje (jednokrotnie ranny).
  19. Kpt. tab. Gerard Nowicki - urodzony 10.04.1895 r., syn Michała. Zweryfikowany w stopniu porucznika z dniem 01.06.1919 r., awansowany do stopnia kapitana piechoty z dniem 01.01.1933 r. Oficer 77 pp, 85 pp, 63 pp, 14 pułku piechoty oraz 86 pułku piechoty. Przeniesiony do korpusu oficerów taborowych. W marcu 1939 r. zajmował stanowisko oficera taborowego i dowódcy kompanii gospodarczej 86 pp. Jeniec oflagów II B Arnswalde i II C Woldenberg. Zmarł w dniu 02.06.1949 r. i spoczywa na cmentarzu komunalnym w Sopocie. Odznaczony Krzyżem Walecznych, Medalem Niepodległości, Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918-1921 i Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości.
  20. Por. piech. Jan Kowalczyk - urodzony 22.01.1905 r. Podporucznik piechoty z dniem 15.08.1932 r., porucznik piech. z dniem 01.01.1935 r. W latach 1932-1938 służył w 14 pułku piechoty na stanowisku dowódcy plutonu w kompanii strzeleckiej. W marcu 1939 r. nie występował już wśród oficerów służby czynnej Wojska Polskiego.
  21. Por. piech. Czesław Władysław Omielanowicz - urodzony 17.06.1909 r. Podporucznik piechoty z dniem 15.08.1933 r., porucznik piech. z dniem 19.03.1937 r., następnie przeniesiony do korpusu osobowego broni pancernych. Początkowo służył w 14 pułku piechoty. We wrześniu 1939 r. dowódca plutonu techniczno-gospodarczego 82 Samodzielnej Kompanii Czołgów Rozpoznawczych. Jeniec oflagów: II A Prenzlau, XI A Osterode i II C Woldenberg. Po wyzwoleniu przebywał na emigracji w Kanadzie, gdzie zmarł w roku 1975. Spoczywa na cmentarzu Św. Marii w miejscowości Wilno (prowincja Ontario).
  22. Wykaz zawiera obsadę jednostki według stanu bezpośrednio przed rozpoczęciem mobilizacji pierwszych oddziałów Wojska Polskiego w dniu 23 marca 1939, ale już po przeprowadzeniu ostatnich awansów ogłoszonych z datą 19 marca 1939[59].
  23. Kpt. piech. Franciszek Ptaszyński - urodzony 16.08.1899 r. w Wiźnie (powiat łomżyński), syn Franciszka i Aleksandry. Mianowany podporucznikiem ze starszeństwem od dnia 01.07.1923 r., awansowany do stopnia porucznika z dniem 01.07.1925 r., kapitan ze starszeństwem od dnia 19.03.1937 r. Służbę wojskową pełnił początkowo w 25 pułku piechoty i Korpusie Ochrony Pogranicza. Od listopada 1928 r. w 14 pułku piechoty - dowódca kompanii strzeleckiej, dowódca kompanii administracyjnej i zastępca oficera mobilizacyjnego. Jeniec oflagów: X A Sandbostel, X B Nienburg i II C Woldenberg. Zmarł w dniu 12.05.1965 r. we Włocławku i pochowany został na tamtejszym cmentarzu komunalnym.
  24. Chor. piech. Dymitr Lek - urodzony 01.10.1889 w Starym Siole, syn Jakuba i Anny Borysek. Zatwierdzony w stopniu chorążego z dniem 01.10.1922 r. Służbę wojskową pełnił w 14 pułku piechoty. W lipcu 1939 r. przeniesiony do batalionu ON Świecie na stanowisko dowódcy plutonu ckm. Zmarł w dniu 23.08.1977 r. we Włocławku i pochowany został na tamtejszym cmentarzu komunalnym.
  25. Podporucznik Ziemowit Antoni Kuniński, urodzony 21.09.1916 r. w Helsinkach, syn Tomasza. Podporucznik piechoty ze starszeństwem z dniem 01.10.1938 r. Oficer 14 pułku piechoty, dowódca plutonu w 3 kompanii strzeleckiej. Jeniec oflagów IV A Hohnstein, IV C Colditz, II A Prenzlau i II E Neubrandenburg. Po wojnie zajął się twórczością satyryczną i kabaretową, autor tekstów i książek, pracownik Polskiego Radia. Uchwałą Rady Państwa w dniu 16.07.1955 r. odznaczony został Srebrnym Krzyżem Zasługi. Zmarł w dniu 12.06.1981 r. i spoczywa na Starych Powązkach w Warszawie.
  26. Podporucznik Jan Wojciech Balcerkiewicz, urodzony 19.02.1916 r. w Kijowie. Podporucznik piechoty ze starszeństwem z dniem 15.10.1936 r. Oficer 14 pułku piechoty, we wrześniu 1939 r. w Ośrodku Zapasowym 14 pp, następnie w obronie Warszawy w szeregach 360 pp. Ranny, leczony w Szpitalu Ujazdowskim, uciekł i przedostał się do Francji. Ponownie w Wojsku Polskim, walczył jako oficer 7 pułku piechoty 3 Dywizji Piechoty. Ewakuował się do Anglii. Dowódca 2 plutonu 8 kompanii 3 Batalionu Strzelców w 1 Brygadzie Strzelców (Szkocja), dowódca 3 kompanii 1 Batalionu Grenadierów (Kadrowego), dowódca kompanii podchorążych w Centrum Wyszkolenia Piechoty w Crieff. Pozostał w Anglii na emigracji, w roku 1958 uzyskał obywatelstwo brytyjskie. Zmarł w Londynie w roku 2005, posiadał wówczas stopień kapitana.
  27. Kpt. piech. Michał Naziembło - urodzony 17.04.1900 r. w Częstochowie, syn Wacława i Olgi Litke. Zweryfikowany w stopniu podporucznika ze starszeństwem od dnia 01.06.1919 r., awansowany do stopnia porucznika z dniem 01.11.1920 r., kapitan ze starszeństwem od dnia 01.01.1933 r. Służbę wojskową pełnił w 9 pułku piechoty Legionów, Korpusie Ochrony Pogranicza oraz w 14 pułku piechoty. Po wojnie obronnej 1939 roku przedostał się na Zachód. Podczas walk kampanii francuskiej 1940 roku dowodził 10 kompanią 3 Pułku Grenadierów Śląskich. Od dnia 01.03.1946 r. pełnił funkcję dowódcy kompanii dowodzenia w 4 Batalionie CKM, wchodzącym w skład 4 Dywizji Piechoty. Powrócił do Polski, zmarł w 1953 roku. Odznaczony był Medalem Niepodległości i Srebrnym Krzyżem Zasługi.
  28. Ppor. piech. Bolesław Wiktor Meres - urodzony 31.01.1915 r. w Żywcu, syn Wiktora i Rozalii z domu Lachowskiej. Podporucznik z dniem 15.10.1936 r., wcielony do 14 pułku piechoty, dowódca plutonu w 6 kompanii strzeleckiej. We wrześniu 1939 r. znajdował się w Ośrodku Zapasowym 14 pp, wzięty do niewoli dnia 29.09.1939 r. w Warszawie. Jeniec oflagów: X B Nienburg, XVIII C Spittal / Drau, X C Lubeka i II C Woldenberg. Zmarł w dniu 14.11.1983 r. i spoczywa na Cmentarzu Komunalnym we Włocławku.
  29. Kpt. piech. Władysław Walerian Wyczółkowski - urodzony 03.06.1906 r. w Warszawie, syn Waleriana i Stefanii. Podporucznik z dniem 15.08.1930 r., porucznik z dniem 01.01.1933 r., awansowany do stopnia kapitana z dniem 19.03.1938 r. Służbę wojskową pełnił w 25 pułku piechoty, Korpusie Ochrony Pogranicza (batalion „Krasne”) oraz 14 pułku piechoty. Po ogłoszeniu mobilizacji objął dowództwo nad 81 kompanią karabinów maszynowych i broni towarzyszących. Do niemieckiej niewoli dostał się w dniu 20.09.1939 r. w okolicach Czerwińska nad Wisłą. Jeniec stalagu I A Stablack oraz oflagów XVIII A Lienz / Drau i II C Woldenberg. Zmarł w dniu 06.05.1991 r. i spoczywa na cmentarzu komunalnym w Wałbrzychu.
  30. Ppor. piech. Józef Karasiński, urodzony 16.02.1914 r. w Tomaszowie Mazowieckim. Podporucznik piechoty ze starszeństwem z dniem 01.10.1937 r. Oficer 14 pułku piechoty, we wrześniu 1939 r. walczył w szeregach I batalionu 79 pułku piechoty. Jeniec oflagów: IV A Hohnstein, IV C Colditz, II A Prenzlau i II E Neubrandenburg.
  31. Por. piech. Jan Przedlacki - urodzony 09.06.1912 r. w Janowie, syn Andrzeja i Zofii. Podporucznik z dniem 15.10.1935 r., porucznik z dniem 19.03.1939 r. Do chwili mobilizacji sierpniowej służył w 14 pułku piechoty, następnie objął stanowisko dowódcy 3 kompanii ckm w 144 pułku piechoty rezerwowym. Jeniec oflagów IX B Weilburg / Lahn i II C Woldenberg. Zmarł dnia 01.10.1987 r. w Warszawie i spoczywa na tamtejszym Cmentarzu Komunalnym Północnym.
  32. Por. tab. Franciszek Janusz Niesiołowski - urodzony 10.07.1900 r. w majątku Wargawa (powiat łęczycki), syn Józefa i Janiny Dytkowskiej. Podporucznik z dniem 01.01.1923 r., awansowany do stopnia porucznika piechoty z dniem 01.01.1925 r. Oficer 36 pułku piechoty, Korpusu Ochrony Pogranicza, 3 batalionu strzelców, 5 Dywizjonu Taborów oraz 14 pułku piechoty. Przeniesiony do korpusu oficerów taborowych. W marcu 1939 r. zajmował stanowisko oficera taborowego i dowódcy kompanii gospodarczej 14 pp. Odznaczony Krzyżem Walecznych (dwukrotnie) oraz Medalem Niepodległości.
  33. Ppor. piech. Antoni Krawczyk - urodzony 16.06.1908 r. w Mellinghausen (Dolna Saksonia), syn Michała. Jako podoficer służył w Wojsku Polskim. Podporucznik z dniem 15.10.1936 r., wcielony do 14 pułku piechoty, w którym dowodził między innymi oddziałem zwiadu. Podczas operacji zajmowania Zaolzia pełnił funkcję adiutanta dowódcy zbiorczego batalionu wystawionego przez 14 pp - mjr. Juliusza Ulatowskiego. Podczas kampanii wrześniowej 1939 roku znajdował się prawdopodobnie w Ośrodku Zapasowym 14 pułku piechoty. Jeniec oflagów: X B Nienburg, XVIII A Lienz / Drau, XVIII C Spittal / Drau oraz II C Woldenberg.
  34. Kpt. adm. piech. Józef Tkaczyk - urodzony 14.02.1894 r. w Tarnogórze, syn Franciszka. Zweryfikowany w stopniu porucznika ze starszeństwem od dnia 01.06.1919 r., awansowany do stopnia kapitana z dniem 15.08.1924 r. Wieloletni oficer 14 pułku piechoty. W dniu 06.09.1939 r. wymaszerował z Włocławka do Warszawy, na czele jednego z batalionów Ośrodka Zapasowego 14 pp. Jeniec oflagu VII A Murnau.
  35. Kpt. adm. piech. Wiktor Jarocki - urodzony 19.03.1896 r. we wsi Pilipkowce na Podolu, syn Michała i Jadwigi. Zweryfikowany w stopniu porucznika ze starszeństwem od dnia 01.06.1919 r., awansowany do stopnia kapitana z dniem 01.01.1931 r. Oficer 26 i 14 pułków piechoty. Po 23 marca 1939 r. przeniesiony prawdopodobnie do 3 pułku strzelców podhalańskich. Jeniec oflagu VII A Murnau. Odznaczony Medalem Niepodległości i Srebrnym Krzyżem Zasługi.
  36. Kpt. adm. piech. Antoni Bogucki - urodzony 07.06.1895 r. w Sierpcu, syn Franciszka. Zweryfikowany w stopniu porucznika ze starszeństwem od dnia 01.06.1919 r., awansowany do stopnia kapitana z dniem 01.01.1936 r. Służbę wojskową pełnił w Wojskowym Okręgowym Zakładzie Gospodarczym Warszawa - Powązki, 15 pp, 38 pp i 14 pp. W dniu 06.09.1939 r. wymaszerował z Włocławka do Warszawy, na czele jednego z batalionów Ośrodka Zapasowego 14 pp. Jeniec oflagów: XI B Braunschweig, XII A Hadamar i VI B Dössel. Zmarł dnia 17.03.1985 r. i spoczywa na Cmentarzu św. Rocha w Częstochowie (na grobie zawarto informację, iż był majorem Wojska Polskiego).
  37. Porucznik rez. kawalerii Leon Feliks baron Ike-Duninowski, urodzony 14.01.1904 r. w Borucinku, syn Jana Jerzego i Elise Hertel. Podporucznik rez. kaw. ze starszeństwem z dniem 01.01.1929 r., awansowany do stopnia porucznika rez. kaw. ze starszeństwem od 01.01.1936 r. W roku 1934 podlegał pod PKU Włocławek i jako oficer rezerwy posiadał przydział do 8 pułku strzelców konnych. W 1939 roku służył w Wojsku Polskim jako oficer kontraktowy. Jeniec oflagów II A Prenzlau i VII A Murnau. Zmarł w dniu 30.04.1968 r. w Bydgoszczy.
  38. Ppor. posp. rusz. Antoni Giziński - urodzony 13.08.1899 r. Podporucznik pospolitego ruszenia ze starszeństwem z dniem 01.06.1919 r. W dniu 02.09.1939 r. zaginął pod dworem Mełno. Prawdopodobnie poległ w tym dniu i spoczywa na cmentarzu wojennym w Mełnie. W niektórych publikacjach jako oficera informacyjnego 14 pp wskazuje się ppor. rez. Stanisława Jana Teodozjusza Gizińskiego, urodzonego w dniu 10.03.1911 r. Jednakże dostępne źródła nie wykazują, ażeby oficer o takich danych osobowych służył wówczas w Wojsku Polskim.
  39. Por. piech. Kazimierz Bączkowski - urodzony 09.12.1910 r. w miejscowości Kozawa. Podporucznik z dniem 15.08.1933 r., porucznik z dniem 19.03.1937 r. Oficer 14 pułku piechoty, jeniec oflagów: IV A Hohnstein i II C Woldenberg.
  40. Kpt. int. Stefan Spychalski - urodzony 26.07.1896 r. w Tarszewie, syn Michała i Józefy. Zweryfikowany w stopniu podporucznika ze starszeństwem z dniem 01.02.1921 r., porucznik z dniem 01.02.1923 r., kapitan int. z dniem 19.03.1939 r. Służbę wojskową pełnił w Wojskowym Okręgowym Zakładzie Gospodarczym Nr 1, 12 dywizjonie artylerii konnej oraz w 14 pułku piechoty. Jeniec oflagu VII A Murnau. Zmarł dnia 17.12.1973 r. i spoczywa na cmentarzu Parafii Rzymskokatolickiej pw. Wszystkich Świętych w Sieradzu.
  41. Ppor. rez. piech. inż. Wiktor Stanisław Michalski - urodzony 12.04.1906 r. w Jarochówku koło Łęczycy. Podporucznik rez. ze starszeństwem z dniem 01.01.1934 r. Jeniec oflagów: XI B Braunschweig, II C Woldenberg i VII A Murnau.
  42. Por. rez. lek. Antoni Puzyrewicz - urodzony 21.07.1903 r. w Pikowcu (powiat Berdyczów), syn Mariana Puzyrewicza herbu Prus III i Michaliny z domu Abdank. Podporucznik rez. z dniem 01.01.1933 r., porucznik rez. z dniem 01.01.1938 r. W okresie okupacji działał w Armii Krajowej ps. „Prus”. Zmarł dnia 24.12.1979 r. w Poznaniu i spoczywa na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie.
  43. Kpt. rez. ks. Józef Gołąb - urodzony 10.11.1911 r. we wsi Monice koło Sieradza. Święcenia kapłańskie przyjął w dniu 23.06.1935 r., posługiwał w diecezji włocławskiej. Prefekt w szkole powszechnej i członek Kolegium Wikariuszy w Kapitule Bazyliki Katedralnej we Włocławku. Z dniem 01.01.1939 r. przemianowany na kapelana (kapitana) rezerwy wyznania rzymsko-katolickiego. Zmobilizowany w dniu 26.08.1939 r. do 14 pułku piechoty jako kapelan. W dniu 03.09.1939 r. dostał się do niemieckiej niewoli we dworze Mełno (zagarnięty razem ze szpitalem polowym i przebywającymi w nim rannymi). Jeniec oficerskich obozów Riesenburg, Lienz i Rottenburg n. Fuldą. Przekazany Gestapo w dniu 18.04.1940 r., więzień obozów koncentracyjnych Buchenwald i Dachau. Uwolniony przez wojska amerykańskie w dniu 29.04.1945 r., następnie kapelan obozu wojskowego w Murnau. W 1945 roku wyjechał do Wielkiej Brytanii, gdzie pracował do końca życia, między innymi jako proboszcz w parafii Redditch. Kanonik honorowy kapituły katedralnej we Włocławku od 1965 roku. Kapelan Jego Świątobliwości od roku 1970. Zmarł w dniu 15.02.2000 r. w Walii.
  44. Ks. Stanisław Piotrowski - ur. 01.11.1912 r. we wsi Białe-Szczepanowice, syn Władysława i Heleny. Święcenia kapłańskie przyjął w dniu 17.12.1938 r. Posługiwał w diecezji włocławskiej, był między innymi prefektem liceum im. Piusa X we Włocławku. 5 września 1939 r. zgłosił się ochotniczo do kopania umocnień nad brzegiem Wisły. W dniu 07.09.1939 r. wyznaczony przez biskupa pomocniczego włocławskiego Michała Kozala na kapelana 14 pp. Obowiązki swe objął dzień później w okolicach Brześcia Kujawskiego. Wziął udział w bitwie nad Bzurą, według części źródeł został wyróżniony w boju. Od 19.09.1939 r. w niewoli niemieckiej - obozy w Sochaczewie, Żyradowie i szpital jeniecki w Żyrardowie, skąd zbiegł. Z dniem 09.10.1939 r. powrócił do pracy duszpasterskiej. Aresztowany przez Gestapo w dniu 03.11.1940 r., przebywał w obozach w Grudziadzu, Stutthofie i Elblągu (obóz dla jeńców politycznych). Uciekł jesienią 1941 r. i przedostał się do Warszawy, gdzie wykładał młodzieży w internacie oraz na tajnych kompletach. Po zakończeniu wojny powrócił do pracy w diecezji włocławskiej. Aresztowany przez UB w dniu 26.11.1955 r. Zwolniony na mocy amnestii dnia 10.05.1956 r. Pracował następnie na różnych stanowiskach. Od dnia 01.11.1971 r. objął stanowisko proboszcza w kaliskiej parafii pw. Św. Mikołaja. Od 30.06.1989 r. na emeryturze. Zmarł w Kaliszu w dniu 07.12.1998 r. i pochowany został na tamtejszym cmentarzu miejskim. Uzyskał szereg godności kościelnych: prałat (od 1957), kanonik gremialny Kapituły Kaliskiej (od 1974), prepozyt Kapituły Kaliskiej (od 1980), protonotariusz apostolski (od 1986). Odznaczony między innymi Orderem Odrodzenia Polski, Złotym Krzyżem Zasługi z Mieczami, Krzyżem Walecznych, Medalem „Za Udział w Wojnie Obronnej 1939 r.”, Warszawskim Krzyżem Powstańczym, Krzyżem Armii Krajowej oraz Krzyżem Partyzanckim.
  45. Ppor. rez. piech. Wiktor Penkala - urodzony 17.10.1909 r. Podporucznik rez. ze starszeństwem z dniem 01.01.1934 r. Należał do kadry 8 Dywizjonu Taborów. Według części źródeł we wrześniu 1939 r. zajmował stanowisko oficera taborowego 14 pułku piechoty.
  46. Ppor. rez. piech. Feliks Aleksander Steinhagen - urodzony 22.07.1904 r. w Myszkowie, syn Artura i Marii. Podporucznik rez. z dniem 01.01.1933 r. Dyrektor i współwłaściciel fabryki celulozy „Steinhagen i Saenger SA” we Włocławku. Do 03.09.1939 r. adiutant I batalionu 14 pp, od 3 września dowódca 1 kompanii strzeleckiej 14 pp, od 08.09.1939 r. dowódca III plutonu w 3 kompanii strzeleckiej 14 pp. W dniu 16.09.1939 r. ciężko ranny pod Maurzycami, dostał się do niewoli niemieckiej. Zwolniony i przewieziony do rodziny we Włocławku, gdzie zmarł 12.10.1939 r. Do roku 1947 spoczywał w grobowcu rodzinnym na cmentarzu komunalnym we Włocławku, następnie ekshumowany i przewieziony do kaplicy rodzinnej w Częstochowie.
  47. Ppor. piech. Feliks Matczyński - urodzony 25.10.1914 r. we wsi Dębe, syn Adama. Podporucznik z dniem 01.10.1937 r., wcielony do 14 pp. Ranny w dniu 11.09.1939 r. pod miejscowością Sobota. Jeniec oflagu VII A Murnau. Inżynier, absolwent Politechniki w Portsmouth, autor i tłumacz wielu publikacji z zakresu organizacji pracy. Zmarł dnia 31.07.2012 r. i spoczywa na Cmentarzu Komunalnym Północnym w Warszawie.
  48. Kpt. piech. Mieczysław Marian Józef Zimnal - urodzony 21.07.1909 r., syn Wincentego i Wandy. Podporucznik z dniem 15.08.1930 r., porucznik z dniem 01.01.1933 r., awansowany do stopnia kapitana z dniem 19.03.1938 r. Oficer 12 pp, Korpusu Ochrony Pogranicza i 14 pp. Ranny w dniu 03.09.1939 r. pod Mełnem oraz w dniach 11 i 16 września 1939 r. (pod Maurzycami). Jeniec oflagu VII A Murnau. Po oswobodzeniu przydzielony do 4 Batalionu Strzelców Karpackich, następnie w dowództwie 2 Brygady Strzelców Karpackich. Zmarł w roku 1963 w Londynie.
  49. Por. piech. Lucjan Smolarczyk - urodzony 13.05.1907 r. w Woli Bierwieckiej, syn Jana i Franciszki. Podporucznik z dniem 15.08.1932 r., porucznik z dniem 01.01.1935 r. Oficer 14 pułku piechoty. Ranny w dniu 16.09.1939 r. pod Strugienicami, a w dniu 18.09.1939 r. pod Budami Starymi, odesłany do szpitala 4 DP. Jeniec oflagu VII A Murnau. Po oswobodzeniu przydzielony na stanowisko zastępcy dowódcy 3 kompanii moździerzy w 5 Kresowym Batalionie Ciężkich Karabinów Maszynowych. Powrócił do Polski. Zmarł w dniu 16.08.1985 r.
  50. Ppor. rez. piech. Piotr Krawczyk - urodzony 16.05.1902 r. w Radomiu. Podporucznik rez. ze starszeństwem z dniem 01.01.1931 r. (według części źródeł posiadał stopień porucznika rezerwy). Mobilizacyjny dowódca II plutonu 5 kompanii strzeleckiej 14 pp. Od dnia 03.09.1939 r. adiutant II batalionu 14 pp. Jeniec oflagów VII B Eichstätt i VII A Murnau.
  51. Ppor. rez. piech. Eugeniusz Antoni Frąckiewicz - urodzony 23.01.1910 r. w Mławie. Podporucznik rez. ze starszeństwem z dniem 01.01.1935 r. Zmobilizowany w dniu 24.08.1939 r. z przydziałem na stanowisko dowódcy plutonu łączności w II batalionie 14 pp. Uczestnik walk w korytarzu pomorskim i bitwy nad Bzurą. Wzięty do niewoli w dniu 18.09.1939 r. w Giżyczkach. Jeniec stalagu XI A Altengrabow oraz oflagów XI A Osterode i II C Woldenberg. Po wojnie mieszkał i pracował we Włocławku, gdzie zmarł w dniu 29.09.1977 r. Spoczywa na włocławskim Cmentarzu Komunalnym.
  52. Kpt. piech. Dyonizy Puliński - urodzony 09.12.1903 r. w miejscowości Kamionka, syn Leonarda i Antoniny. Podporucznik z dniem 15.08.1929 r., porucznik z dniem 01.01.1932 r., awansowany do stopnia kapitana z dniem 19.03.1938 r. Służbę wojskową pełnił w 14 pp i Korpusie Ochrony Pogranicza. Od 18.09.1939 r. w niemieckiej niewoli, jeniec stalagu I B Hohenstein oraz oflagów: IV C Colditz, II A Prenzlau, IV A Hohnstein, II C Woldenberg i X C Lubeka. Zmarł w dniu 27.12.1988 r. i spoczywa na Cmentarzu Komunalnym we Włocławku.
  53. Ppor. piech. Franciszek Antoni Karabanik - urodzony 15.10.1915 r. w Jarosławiu, syn Jana i Bronisławy. Podporucznik z dniem 01.10.1938 r., wcielony do 14 pp. Zgodnie z przydziałem mobilizacyjnym objął stanowisko dowódcy I plutonu w 5 kompanii 14 pułku piechoty. Od dnia 14.09.1939 r. dowodził 6 kompanią strzelecką 14 pp. Poległ w dniu 17.09.1939 r. pod Iłowem i spoczywa w kwaterze wojennej tamtejszego cmentarza parafialnego.
  54. Por. piech. Mieczysław Nejman - urodzony 24.04.1911 r. w Boguchwale, syn Antoniego i Konstancji. Podporucznik z dniem 15.10.1935 r., porucznik z dniem 19.03.1939 r. Oficer 14 pułku piechoty. Od 3 września 1939 r. w niemieckiej niewoli, jeniec oflagów XVIII A Lienz / Drau i II C Woldenberg. Po wyzwoleniu z niewoli został w lutym 1945 r. powołany do wojska i skierowany do Wyższej Szkoły Oficerskiej, którą ukończył w listopadzie 1945 r. Następnie, już w stopniu majora, objął funkcję dowódcy odcinka Wojsk Ochrony Pogranicza w Elblągu. Zdemobilizowany w roku 1947. Zmarł dnia 03.05.1989 r. i spoczywa na Cmentarzu Komunalnym we Włocławku.
  55. Por. piech. Zygmunt Buczyński - urodzony 25.09.1908 r. w miejscowości Grabówiec (powiat lipnowski), syn Stanisława. Podporucznik z dniem 15.08.1932 r., porucznik z dniem 01.01.1936 r. Oficer 14 pułku piechoty. W dniu 18 września 1939 r. pod Sochaczewem dostał się do niemieckiej niewoli, jeniec stalagu VII B Memmingen i oflagu VII A Murnau. Po wyzwoleniu z niewoli służył w 3 kompanii 4 Batalionu Strzelców Karpackich, powrócił do Polski.
  56. Ppor. piech. Wiktor Marian Grotowski - urodzony 06.03.1913 r. w Radomsku, syn Franciszka i Walerii. Podporucznik z dniem 15.10.1936 r., wcielony do 14 pp. Pod koniec sierpnia 1939 r. zmobilizował (w zastępstwie nieobecnego dowódcy) 2 kompanię ckm 14 pp, a we wrześniu 1939 r. objął funkcję jej nadetatowego zastępcy dowódcy. W dniu 21.09.1939 r. dostał się do niewoli niemieckiej (według części źródeł został przedstawiony przez dowódcę 14 pp - ppłk. Brayczewskiego - do czterokrotnego odznaczenia Krzyżem Walecznych), jeniec oflagów XI A Osterode i II C Woldenberg. Od czerwca 1945 r. służył w Ludowym Wojsku Polskim - ukończył Wyższą Szkołę Oficerską w Rembertowie, awansowany do stopnia kapitana i skierowany do sztabu Dowództwa Okręgu Wojskowego w Łodzi. W grudniu 1946 r. zrezygnował ze służby wojskowej (w rezerwie posiadał stopień podpułkownika). Zmarł dnia 28.04.2000 r. i spoczywa na Cmentarzu Komunalnym we Włocławku. Odznaczony był między innymi Krzyżem Walecznych (dwukrotnie), Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Krzyżem Kampanii Wrześniowej 1939 r. oraz Medalem „Za udział w wojnie obronnej 1939”.
  57. Ppor. rez. piech. Antoni Stankiewicz - urodzony 02.01.1909 r. Podporucznik rez. ze starszeństwem z dniem 01.01.1934 r. W dniu 03.09.1939 r. poległ pod Mełnem i spoczywa na tamtejszym cmentarzu wojennym. W części opracowań występuje błędnie pod imieniem Adolf.
  58. Ppor. piech. Andrzej Blomberg - urodzony 19.03.1914 r. w Warszawie, syn Leopolda i Stanisławy. Podporucznik z dniem 01.10.1938 r., wcielony do 14 pp. Podczas natarcia pod Walewicami w dniu 11.09.1939 r. doznał szoku nerwowego i został zdjęty z dowodzenia kompanią. Jeniec oflagów: IX A Spangenberg, IX B Weilburg, XI A Osterode i II C Woldenberg. Po wyzwoleniu służył w 53 pułku piechoty Ludowego Wojska Polskiego. Przeniesiony do rezerwy w 1948 roku (w rezerwie awansowany do stopnia podpułkownika). Zmarł dnia 25.12.1991 r. i pochowany został na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie.
  59. Por. piech. Franciszek Edward Iwański - urodzony 18.01.1909 r. we Lwowie. Podporucznik z dniem 15.08.1933 r., porucznik z dniem 19.03.1937 r. Oficer 14 pułku piechoty. Jeniec oflagów: IV A Hohnstein, IV C Colditz, II A Prenzlau, II E Neubrandenburg i II D Gross Born. Zmarł dnia 28.01.1944 r. w oflagu II D Gross Born i pochowany został na przyobozowym cmentarzu. W roku 1948 został ekshumowany i przeniesiony na cmentarz w Nadarzycach, a w roku 1953 na cmentarz wojenny Wałcz – Bukowina. Pośmiertnie awansowany został przez władze emigracyjne do stopnia kapitana i odznaczony Krzyżem Walecznych.
  60. Por. piech. Czesław Franciszek Rolecki - urodzony 11.01.1911 r. Podporucznik z dniem 15.08.1934 r., porucznik z dniem 19.03.1938 r. Służbę wojskową pełnił w 14 pp. Ranny 19.09.1939 r. pod Kromnowem, gdzie tego samego dnia dostał się do niemieckiej niewoli. Jeniec oflagu VII A Murnau. Po wyzwoleniu z niewoli służył w 64 Pomorskim Batalionie Piechoty na stanowisku dowódcy plutonu c.k.m. w kompanii wsparcia.
  61. Por. art. Wirgiliusz Lemański - urodzony 27.11.1910 r. Absolwent Szkoły Podchorążych Artylerii w Toruniu (X promocja). Podporucznik z dniem 15.08.1933 r., porucznik z dniem 19.03.1937 r. Oficer 4 pułku artylerii lekkiej i 14 pułku piechoty. Poległ w dniu 10.09.1939 r. pod dworem Ruszki od odłamków bomby lotniczej. Pochowany początkowo w Wyrowie, obecnie spoczywa na cmentarzu parafialnym w Strzelcach. Pośmiertnie awansowany do stopnia kapitana artylerii i odznaczony Krzyżem Walecznych (Zarządzenie Prezydenta RP z dnia 23.04.1948 r. - Dz. Pers. NW PSZ nr 3 z 15.05.1948 r.).
  62. Por. piech. Kazimierz Szmelcer - urodzony 13.02.1908 r. Podporucznik z dniem 15.08.1933 r., porucznik z dniem 19.03.1937 r. Służbę wojskową pełnił w 14 pułku piechoty. Poległ w dniu 19.09.1939 r. w Budach Starych i spoczywa na cmentarzu w Juliopolu. Pośmiertnie awansowany do stopnia kapitana.
  63. Ppor. piech. Zbigniew Maksymilian Czerniak - urodzony 23.07.1912 r., podporucznik z dniem 15.10.1935 r., wcielony do 14 pułku piechoty (dowódca plutonu). We wrześniu 1939 r. zajmował stanowisko dowódcy 6 kompanii strzeleckiej 68 pułku piechoty. Poległ od pocisku karabinowego w dniu 19 września 1939 r. w Puszczy Kampinoskiej, w pobliżu wsi Zamość. Spoczywa w kwaterze wojennej cmentarza w Kampinosie. W listopadzie 1966 roku za całokształt walk stoczonych podczas kampanii 1939 r. odznaczony został pośmiertnie Krzyżem Walecznych.
  64. Wyrok Trybunału Wojskowego Zachodniego Specjalnego Okręgu Wojskowego z dnia 27 marca 1941 roku.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d Kraiński 1992 ↓, s. 9.
  2. Kraiński 1992 ↓, s. 5.
  3. a b c Kraiński 1992 ↓, s. 6.
  4. a b c Kraiński 1992 ↓, s. 7.
  5. a b Kraiński 1992 ↓, s. 8.
  6. a b Almanach 1923 ↓, s. 50.
  7. a b Sawicki i Wielechowski 2007 ↓, s. 43.
  8. Kraiński 1992 ↓, s. 10.
  9. Jagiełło 2007 ↓, s. 63-65.
  10. a b Kraiński 1992 ↓, s. 11.
  11. Kraiński 1992 ↓, s. 13.
  12. Kraiński 1992 ↓, s. 20.
  13. Wierzyński 1929 ↓, s. 5, 21.
  14. Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 16 z 19 maja 1927 roku, poz. 174.
  15. Wierzyński 1929 ↓, s. 21.
  16. Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 5 z 24 kwietnia 1934 roku, poz. 75.
  17. Kraiński 1992 ↓, s. 16.
  18. Dziennik Bojowy 14 Pułku Piechoty ↓.
  19. Kraiński 1992 ↓, s. 21.
  20. Kraiński 1992 ↓, s. 22.
  21. Kraiński 1992 ↓, s. 26.
  22. Kraiński 1992 ↓, s. 28.
  23. Kraiński 1992 ↓, s. 31.
  24. Kraiński 1992 ↓, s. 33.
  25. Jerzy Wultański. Michał Lipcsey-Steiner. „Ziemia Michałowska. Gazeta Brodnicka”. Nr 16 (147), s. 16, 8 września 1996. 
  26. IPiM im. gen. Sikorskiego ↓, s. 19.
  27. Ciesielski 2008 ↓, s. 176, 178.
  28. IPiM im. gen. Sikorskiego ↓, s. 5-11, 19-20.
  29. IPiM im. gen. Sikorskiego ↓, s. 22-29.
  30. a b c d Kraiński 1992 ↓, s. 34.
  31. a b Almanach 1923 ↓, s. 49.
  32. a b c d e f Księga chwały 1992 ↓.
  33. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 28 czerwca 1933 roku, s. 127.
  34. Ciesielski 2008 ↓, s. 175.
  35. Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 24 z 13 czerwca 1922 roku, poz. 357.
  36. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 23 stycznia 1925 roku, s. 34.
  37. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 28 czerwca 1933 roku, s. 130.
  38. Instytut Józefa Piłsudskiego w Ameryce. Obsada personalna – piechota – część 2A ↓, s. 33.
  39. Włodzimierz Kozłowski, Szkoła Podoficerska Piechoty dla Małoletnich Nr 1 w Koninie (1928-1938). Zarys dziejów., s. 57-58. Repozytorium Uniwersytetu Łódzkiego, URI: http://hdl.handle.net/11089/15047; dostęp 2017-01-23
  40. Kłoczewski 1987 ↓, s. 163, 168.
  41. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 164.
  42. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 156.
  43. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 55 z 22 maja 1925 roku, s. 266.
  44. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 7 z 18 lutego 1927 roku, s. 54.
  45. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 15 z 23 maja 1927 roku, s. 150.
  46. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 6 lipca 1929 roku, s. 210.
  47. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 31 marca 1930 roku, s. 103.
  48. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 13 z 9 grudnia 1932 roku, s. 408.
  49. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 7 czerwca 1934 roku, s. 150.
  50. Ciesielski 2008 ↓, s. 305.
  51. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 55 z 22 V 1925, s. 266, 267.
  52. Ciesielski 2008 ↓, s. 117.
  53. Ciesielski 2008 ↓, s. 276-281.
  54. Ciesielski 2008 ↓, s. 109.
  55. Ciesielski 2008 ↓, s. 291-293.
  56. Ciesielski 2008 ↓, s. 290.
  57. Ciesielski 2008 ↓, s. 296-298.
  58. Rocznik oficerski 1939 ↓, s. 563–564 i 672.
  59. Rocznik oficerski 1939 ↓, s. VI.
  60. Rocznik oficerski 1939 ↓, s. 563–564.
  61. Kraiński 1992 ↓, s. 36.
  62. Wojewoda 2016 ↓, s. 31.
  63. Frąckiewicz 2018 ↓, s. 19.
  64. Wierzyński 1929 ↓, s. 23.
  65. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 43 z 27 grudnia 1921 roku, s. 1723-1724.
  66. Internetowy Kurier Proszowski ↓.
  67. Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 42 z 6 listopada 1923 roku, poz. 539.
  68. a b Satora 1990 ↓, s. 49.
  69. a b Kraiński 1992 ↓, s. 39.
  70. Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 16 z 18 maja 1929 roku, poz. 158.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]