Michael Manley

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Michael Manley
Michael Manley.jpg
Data i miejsce urodzenia 10 grudnia 1924
Saint Andrew
Data i miejsce śmierci 6 marca 1997
Kingston
Premier Jamajki
Okres od 1972
do 1980
Przynależność polityczna Ludowa Partia Narodowa
Poprzednik Alexander Bustamante
Następca Edward Seaga
Premier Jamajki
Okres od 1989
do 1992
Przynależność polityczna Ludowa Partia Narodowa
Poprzednik Edward Seaga
Następca Percival James Patterson
Odznaczenia
Order Narodu (Jamajka) Order Zasługi (Jamajka) Order Towarzyszy O. R. Tambo I klasy (Republika Południowej Afryki)

Michael Norman Manley (ur. 10 grudnia 1924 w parafii Saint Andrew, zm. 6 marca 1997 w Kingston)[1]jamajski polityk i działacz związkowy; 1969-1992 przywódca Ludowej Partii Narodowej, 1972-1980 i 1989-1992 premier. Był jednym z bardziej wpływowych polityków w Trzecim Świecie[2][3][4].

Życiorys[edytuj]

Syn Normana Manleya. Po ukończeniu szkoły średniej na początku lat 40. pracował jako dziennikarz lokalnego tygodnika. W 1943 roku zgłosił się na ochotnika do Royal Canadian Air Force (trwała wówczas II wojna światowa). Pod koniec wojny rozpoczął studia na London School of Economics. Po ich ukończeniu pracował w Londynie jako dziennikarz British Broadcasting Service. W brytyjskiej stolicy poznał znanego socjalistę Harolda Laskiego. W 1951 roku powrócił na rodzinną wyspę. Początkowo pracował dla lewicowego tygodnika „Public Opinion”. Następnie aktywny w ruchu zawodowym gdzie zyskał uznanie profesjonalnego negocjatora. W 1952 roku znalazł się w gronie członków komitetu wykonawczego Ludowej Partii Narodowej której przewodniczącym był jego ojciec. Uczestniczył w formowaniu związku National Worker's Union. W 1953 roku opuścił redakcję „Public Opinion” i bardziej poświecił się działaniom National Worker's Union. W 1955 roku wybrany wiceprzewodniczącym związku. W 1962 roku został powołany do senatu Jamajki. W tym samym roku objął przewodnictwo w związku Caribbean Bauxite and Mineworkers Union. Wziął udział w wyborach generalnych w 1967 roku. Zdobył w nich miejsce w Izbie Reprezentantów. W 1969 roku został wybrany przewodniczącym Ludowej Partii Narodowej którą to poprowadził do wyborczego zwycięstwa w 1972 roku[2][3][4].

W 1972 roku objął urząd premiera. W polityce zagranicznej prowadził politykę niezaangażowania i współpracy z krajami słabiej rozwiniętymi. W 1973 roku znalazł się w gronie założycieli CARICOM. Od 1974 roku radykalizował radykalny program demokratycznego socjalizmu. Zmiany obejmowały reformę rolną, kontrolę kapitału zagranicznego (w tym związanego z wydobyciem boksytów) oraz nacjonalizację części przemysłu i usług. Nawiązał bliższe relacje z Kubą i krajami socjalistycznymi w Europie Wschodniej i na Dalekim Wschodzie. Był krytykiem Stanów Zjednoczonych i szerzej rozumianego Zachodu. Aktywnie uczestniczył w pracach Ruchu państw niezaangażowanego na łamach którego apelował o ograniczenie tego co uważał za zjawisko zachodniej eksploatacji Trzeciego Świata. W polityce wewnętrznej dążył do bardziej sprawiedliwej redystrybucji przychodów państwa. W 1976 roku jego partia ponownie wygrała wybory a on kontynuował kadencję premiera. Jako premier zyskał dużą popularność pośród obywateli którzy nadali mu przydomek „Jozue” (na cześć biblijnego bohatera)[2][3][4].

W okresie jego rządów wybudowano ponad 40 tysiąc nowych mieszkań, wprowadzono darmową edukację oraz znacznie rozwinięto służbę zdrowia śmiertelność niemowląt zmniejszyła się o połowę). Z drugiej strony pakiet reform pod koniec lat 70. spowodował odpływ kapitału zagranicznego i konflikt z Międzynarodowym Funduszu Walutowego. Odmowa spełnienia warunków podyktowanych przez MFW spowodowała załamanie gospodarki. Na niekorzyść Manleya wpłynął wybuch walk ulicznych zwolenników lewicy i prawicy[2][3]. W 1980 roku ustąpił ze sanowiska premiera po porażce wyborczej jego partii. Jako przywódca opozycji zachował duże poparcie społeczne. Po koniec lat 80. zrewidował poglądy w bardziej umiarkowanym kierunku, opowiedział się za utrzymaniem bliskich relacji ze Stanami Zjednoczonymi. W 1989 roku powrócił na urząd premiera. W trakcie ostatniego etapu rządów kontynuował konserwatywną i wolnorynkową politykę poprzedników obejmująca prywatyzację wielu przedsiębiorstw państwowych (choć dalej twierdził że jest socjalistą). w polityce zagranicznej kontynuował współprace z USA i poparł utworzenie NAFTA. W 1992 roku wycofał się z polityki ze względu na zły stan zdrowia (dwa lata wcześniej zdiagnozowano u niego raka). W 1994 roku pomimo choroby wziął udział w misji obserwacyjnej Wspólnoty Narodów nadzorującej historyczne wybory w Republice Południowej Afryki[2][3][4].

Przypisy