NHI NH90

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
NH Industries NH90
NH Industries NH90 należący do Bundeswehry
NH Industries NH90 należący do Bundeswehry
Dane podstawowe
Państwo  Francja
 Niemcy
 Włochy
 Holandia
Producent NHIndustries
Typ śmigłowiec wielozadaniowy
Załoga 2 + 20 pasażerów
Historia
Data oblotu 18 grudnia 1995
Lata produkcji od 2006
Egzemplarze 200[1]
(529 zamówionych)
Dane techniczne
Napęd 2 silniki turbinowe Rolls-Royce Turboméca RTM322-01/9
lub
General Electric T700/T6E1
Moc każdy:
RTM: 2172 KM (1598 kW)
GE: 2095 KM (1541 kW)
Wymiary
Średnica wirnika 16,30 m
Długość 19,56 m
Wysokość 5,31 m
Masa
Własna 6400 kg
Startowa 10 600 kg
Osiągi
Prędkość maks. 300 km/h
Prędkość przelotowa 260 km/h
Prędkość wznoszenia 11,2 m/s
Pułap praktyczny 6000 m
Zasięg 982 km
Dane operacyjne
Uzbrojenie
karabin maszynowy kalibru 7,62 lub 12,7 mm, torpedy, przeciwokrętowe pociski rakietowe
Liczba miejsc
do 20
Rzuty
Rzuty samolotu

NH Industries NH90 – dwusilnikowy śmigłowiec wielozadaniowy produkowany przez europejskie przedsiębiorstwo NHIndustries, założone przez firmy: Agusta, Eurocopter oraz Fokker. Śmigłowiec opracowany został w dwóch wersjach – transportowej TTH (Tactical Transport Helicopter) oraz morskiej NFH (NATO Frigate Helicopter).

Śmigłowiec został zamówiony przez siły zbrojne 14 państw, a jego pierwsze egzemplarze weszły do służby w 2006 roku.

Rozwój[edytuj | edytuj kod]

1 września 1992 roku NH Industries podpisało kontrakt na opracowanie i budowę prototypów śmigłowca NH90. Umowa została zawarta pomiędzy NHIndustries a NAHEMA (NATO Helicopter Management Agency).

Na początku projekt borykał się z problemami finansowymi jednak duże zamówienie na 298 helikopterów w roku 2000 przez kraje partnerskie pozwoliło na kontynuowanie badań.

W założeniu NH90 miał być produkowany w trzech fabrykach: Cascina Costa we Włoszech, Marignane we Francji i Donauwörth w Niemczech. Wraz z kolejnymi zamówieniami uruchomiono także linie montażu finalnego w zakładach Patrii w Finlandii dla krajów skandynawskich oraz w Brisbane dla Australii.

Łącznie złożono zamówienia na 473 śmigłowców tego typu. Pierwsze egzemplarze zostały dostarczone w 2006 roku.

Miejsca finalnego montażu:[2]

  • Wenecja-Tessera, Włochy (AgustaWestland) od 2010: 116 dla Włoch, 20 dla Holandii, 14 dla Norwegii, pierwotnie dla Portugalii[3].
  • Donauwörth, Niemcy (Eurocopter Deutschland): 82 dla Niemiec, 4 NFH dla Belgii[4].
  • Marignane, Francja (Eurocopter): 61 dla Francji, 20 dla Omanu, 8 dla Nowej Zelandii, 4 dla Belgii, 4 dla Australii, 2 dla Finlandii, 1+ dla Grecji.
  • Albacete, Hiszpania (Eurocopter España) od 2013: 22 dla Hiszpanii[5]
  • Halli, Jämsä, Finlandia (Patria) od 2005: 18 dla Finlandii, Szwecji.
  • Brisbane, Australia (Australian Aerospace/Eurocopter): 42 dla Australii.

Problemy[edytuj | edytuj kod]

W 2010 niemiecka gazeta Bild pisała o braku gotowości śmigłowców do transportu żołnierzy. Eksperci niemieckiej armii mówili, że siedzenia w NH90 były dopuszczone do maksimum 110 kg, co jest niewystarczające dla w pełni wyposażonych żołnierzy. Nie było także możliwości zabezpieczenia cięższego uzbrojenia, a podłoga kabiny była podatna na uzbrojenia. Żołnierze w pełnym rynsztunku nie mogli także korzystać z tylnej rampy w związku z nałożonymi ograniczeniami konstrukcyjnymi. Nie było także możliwości zamontowania ciężkiego karabinu maszynowego w drzwiach ani sprzętu do dokonywania desantu z powietrza lub skoków spadochronowych. Raportowano także o problemach z lądowaniem śmigłowca - lądowanie możliwe było tylko na utwardzanej powierzchni z przeszkodami nie przekraczającymi 16 cm.[6] W odpowiedzi niemieckie Ministerstwo Obrony Narodowej ogłosiło, że Eurocopter został poinformowany o problemach i zostaną one rozwiązane.[7]

W Listopadzie 2011 śmigłowiec został umieszczony na liście "Projects of Concern" Australijskiego Departamentu Obrony w związku z opóźnieniami i znaczną ilością problemów konstrukcyjnych,[8] wliczając w to problem który doprowadził do uziemiania całej floty australijskich MRH90 w 2010 po awarii kompresora w jednym z dwóch silników[9].

W czerwcu 2014 roku Holandia odkryła problemy z korozją we flocie swoich NH90, co doprowadziło do wstrzymania dostaw wersji NFH.[10] Producent zgodził się na pokrycie kosztów programu naprawczego, co doprowadziło do wznowienia dostaw w grudniu 2014.[11]

W czerwcu 2014 Niemiecki NH90 doznał awarii przekładni głównej która zmusiła go do awaryjnego lądowania w Uzbekistanie. Raportowano również problemy w innych niemieckich NH90 które miały często uruchamiane silniki - efektem tego zarekomendowano wydłużenie czasu między lotami.[12] Między 6 a 23 lutego 2015 Niemcy uziemiły swoją flotę NH90 przez obawy o bezpieczeństwo pilotów po tym jak śledztwo wykazało, że doszło do zwarcia w konsoli nad głową pilota. NHIndustries wysłało rekomendacje do pozostałych krajów operujących NH90 i zobowiązało się do wprowadzenia usprawnień w konstrukcji.[13][14]

W październiku 2014 opublikowano raport wykonany przez firmę P3 w który stwierdzał, że niemieckie śmigłowce NH90 nie będą się kwalifikować do wsparcia operacji NATO i innych działań poza granicami Niemiec do roku 2016.[15]

W styczniu 2015 siły zbrojne Finlandii ogłosiły, że w związku z brakiem części zamiennych mają problemy z utrzymaniem śmigłowców w gotowości operacyjnej. W 2014 roku serwis był w stanie wykonywać swoje zadania tylko w 19%, a czas oczekiwania na części zamienne wynosił około 200 dni. Producent wspomniał o zwiększeniu dostaw części i poprawieniu systemu serwisowania.[16]

Wersje[edytuj | edytuj kod]

NFH: NATO Frigate Helicopter[edytuj | edytuj kod]

Morska wersja przystosowana do bazowania na fregatach, zasadniczym zadaniem jest zwalczanie okrętów podwodnych i nawodnych. Są przystosowane także do działania w nocy i powadzenia misji poszukiwawczo-ratowniczych.

TTH: Tactical Transport Helicopter[edytuj | edytuj kod]

Taktyczny śmigłowiec transportowy w wersji bazowej mogący zabrać na pokład 20 wyekwipowanych żołnierzy lub 2,5 t ładunku, wyposażony w tylną rampę załadunkową. Do zadań ewakuacji medycznej może przenosić do 12 noszy. Może zostać przystosowany także do zadań SAR, CSAR, walki elektronicznej, dowodzenia i przewozu VIP.

Szwedzi zamówili 18 śmigłowców w wersji z podwyższoną kabiną (1,82 m zamiast 1,58 m) - rozwijaną także z myślą o śmigłowcach VIP. Problemy w jej rozwoju spowodowały jednak opóźnienie wprowadzenia do służby do około 2020 roku. Jako rozwiązanie tymczasowe Szwecja zakupiła 15 śmigowców UH-60M[17].

Użytkownicy[edytuj | edytuj kod]

Państwa, które złożyły zamówienie na śmigłowce NH90[18]:

Kraj Wersja Dostarczono
  TTH     NFH     TTH     NFH  
 Australia 46 33
 Belgia 4 4 4 1
 Finlandia 20 20
 Francja 34 27 3 7
 Grecja 20 11
 Hiszpania 22 1
 Holandia 201 10
 Niemcy 82[19] 182 31
 Norwegia 14 2
 Nowa Zelandia 83 8
 Oman 20 13
 Szwecja 184 6
 Włochy 705 46 20 3
Suma 344 129 150 23
473 173
Anulowane zamówienia
 Portugalia 10[20]

1 W tym 8 T-NFH do zadań transportowych.
2 Zobowiązanie, zamiast 40 TTH.
3 Dziewiąta sztuka z przeznaczeniem na części.
4 Wariant B z wysoką kabiną, 5 w wersji ZOP.
5 10 w wariancie M ze składanym wirnikiem.

Przypisy

  1. Agencja Lotnicza ALTAIR Sp. z o.o.: Dwusetny NH90. 2014-06-26. [dostęp 2014-06-26].
  2. [1] nhindustries.com
  3. Venice Tessera NH90 Assembly Line Celebrates Its First Anniversary with a Double Delivery.
  4. Oblot belgijskiego NH90 NFH.
  5. Airbus Helicopters delivers the first NH90 and the first two HAD-E Tigers to the Spanish Ministry of Defense. airbushelicopters.com
  6. Bild: Neuer Nato-Hubschrauber für Soldaten ungeeignet. 23 lutego 2010. [dostęp 23 lutego 2010].
  7. UPI: Germany not happy with NH90 helicopter. 25 lutego 2010. [dostęp 23 lutego 2010].
  8. Minister for Defence and Minister for Defence Materiel: Minister for Defence and Minister for Defence Materiel – Projects of Concern Update. 28 listopada 2011. [dostęp 25 czerwca 2015].
  9. Minister for Defence and Minister for Defence Materiel: MRH90 recommencement of flying operations. 22 lipca 2010. [dostęp 25 czerwca 2015].
  10. Altair: Skorodowane holenderskie NH90. 30 czerwca 2014. [dostęp 25 czerwca 2015].
  11. Defence 24: Holandia odbierze kolejne śmigłowce NH90. Problemy z korozją opanowane?. 18 grudnia 2014. [dostęp 25 czerwca 2015].
  12. Dziennik Zbrojny: Problemy z niemieckimi NH90. 27 października 2014. [dostęp 25 czerwca 2015].
  13. IHS Jane's 360: Germany ends NH90 grounding. 25 lutego 2015. [dostęp 25 czerwca 2015].
  14. IHS Jane's 360: Airbus recommends Germany lift NH90 grounding order. 9 lutego 2015. [dostęp 25 czerwca 2015].
  15. Defence 24: Niemieckie śmigłowce NH90 nie mogą wspierać NATO. 29 października 2014. [dostęp 25 czerwca 2015].
  16. Defence 24: Problemy z serwisowaniem fińskich śmigłowców NH-90. 26 stycznia 2015. [dostęp 25 czerwca 2015].
  17. (September 30, 2010)DSCA notified Congress on September 29, of a possible Foreign Military Sale to Sweden of UH-60M BLACKHAWK Helicopters
  18. The Royal Air Force of Oman takes delivery of its first NH90 (ang.). NHIndustries, 2010-06-28. [dostęp 2011-06-11].
  19. Mniejsze straty niemieckiego Eurocoptera. altair, 17 marca 2013.
  20. Portugalia zrezygnowała z NH90 (pol.). AltAir, 2012-07-03. [dostęp 2012-07-03].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]