NHI NH90

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
NH Industries NH90
NH Industries NH90 należący do Bundeswehry
NH Industries NH90 należący do Bundeswehry
Dane podstawowe
Państwo  Francja
 Niemcy
 Włochy
 Holandia
Producent NHIndustries
Typ śmigłowiec wielozadaniowy
Załoga 2 + 20 pasażerów
Historia
Data oblotu 18 grudnia 1995
Lata produkcji od 2006
Egzemplarze 306
(514 zamówionych)
Dane techniczne
Napęd 2 silniki turbinowe Rolls-Royce Turboméca RTM322-01/9
lub
General Electric T700/T6E1
Moc każdy:
RTM: 2172 KM (1598 kW)
GE: 2095 KM (1541 kW)
Wymiary
Średnica wirnika 16,30 m
Długość 19,56 m
Wysokość 5,31 m
Masa
Własna 6400 kg
Startowa 10 600 kg
Osiągi
Prędkość maks. 300 km/h
Prędkość przelotowa 260 km/h
Prędkość wznoszenia 11,2 m/s
Pułap praktyczny 6000 m
Zasięg 982 km
Dane operacyjne
Uzbrojenie
karabin maszynowy kalibru 7,62 lub 12,7 mm, torpedy, przeciwokrętowe pociski rakietowe
Liczba miejsc
do 20
Rzuty
Rzuty samolotu

NH Industries NH90 – dwusilnikowy śmigłowiec wielozadaniowy produkowany przez europejskie przedsiębiorstwo NHIndustries, założone przez firmy: Agusta, Eurocopter oraz Fokker. Śmigłowiec opracowany został w dwóch wersjach – transportowej TTH (Tactical Transport Helicopter) oraz morskiej NFH (NATO Frigate Helicopter).

Śmigłowiec został zamówiony przez siły zbrojne 14 państw, a jego pierwsze egzemplarze weszły do służby w 2006 roku.

Rozwój[edytuj | edytuj kod]

1 września 1992 roku NH Industries podpisało kontrakt na opracowanie i budowę prototypów śmigłowca NH90. Umowa została zawarta pomiędzy NHIndustries a NAHEMA (NATO Helicopter Management Agency).

Na początku projekt borykał się z problemami finansowymi jednak duże zamówienie na 298 helikopterów w roku 2000 przez kraje partnerskie pozwoliło na kontynuowanie badań.

W założeniu NH90 miał być produkowany w trzech fabrykach: Cascina Costa we Włoszech, Marignane we Francji i Donauwörth w Niemczech. Wraz z kolejnymi zamówieniami uruchomiono także linie montażu finalnego w zakładach Patrii w Finlandii dla krajów skandynawskich oraz w Brisbane dla Australii.

Łącznie złożono zamówienia na 514 śmigłowców tego typu. Pierwsze egzemplarze zostały dostarczone w 2006 roku. Do października 2015 przekazano 250 sztuk[1]. W 2016 roku łączny nalot śmigłowców NG90 osiągnął 100 tys. godzin[2].

Miejsca finalnego montażu:[3]

  • Wenecja-Tessera, Włochy (AgustaWestland) od 2010: 116 dla Włoch, 20 dla Holandii, 14 dla Norwegii, pierwotnie dla Portugalii[4].
  • Donauwörth, Niemcy (Eurocopter Deutschland): 100 dla Niemiec, 4 NFH dla Belgii[5].
  • Marignane, Francja (Eurocopter): 101 dla Francji, 20 dla Omanu, 8 dla Nowej Zelandii, 4 dla Belgii, 4 dla Australii, 2 dla Finlandii, 2 dla Maroka, 1+ dla Grecji.
  • Albacete, Hiszpania (Eurocopter España) od 2013: 22 dla Hiszpanii[6]
  • Halli, Jämsä, Finlandia (Patria) od 2005: 18 dla Finlandii, Szwecji.
  • Brisbane, Australia (Australian Aerospace/Eurocopter): 47 dla Australii.

Problemy[edytuj | edytuj kod]

W 2010 niemiecka gazeta Bild pisała o braku gotowości śmigłowców do transportu żołnierzy. Eksperci niemieckiej armii mówili, że siedzenia w NH90 były dopuszczone do maksimum 110 kg, co jest niewystarczające dla w pełni wyposażonych żołnierzy. Nie było także możliwości zabezpieczenia cięższego uzbrojenia, a podłoga kabiny była podatna na uszkodzenia. Żołnierze w pełnym rynsztunku nie mogli także korzystać z tylnej rampy w związku z nałożonymi ograniczeniami konstrukcyjnymi. Nie było także możliwości zamontowania ciężkiego karabinu maszynowego w drzwiach ani sprzętu do dokonywania desantu z powietrza lub skoków spadochronowych. Raportowano także o problemach z lądowaniem śmigłowca - lądowanie możliwe było tylko na utwardzanej powierzchni z przeszkodami nie przekraczającymi 16 cm.[7] W odpowiedzi niemieckie Ministerstwo Obrony Narodowej ogłosiło, że Eurocopter został poinformowany o problemach i zostaną one rozwiązane.[8]

W Listopadzie 2011 śmigłowiec został umieszczony na liście "Projects of Concern" Australijskiego Departamentu Obrony w związku z opóźnieniami i znaczną ilością problemów konstrukcyjnych,[9] wliczając w to problem który doprowadził do uziemiania całej floty australijskich MRH90 w 2010 po awarii kompresora w jednym z dwóch silników[10].

W czerwcu 2014 roku Holandia odkryła problemy z korozją we flocie swoich NH90, co doprowadziło do wstrzymania dostaw wersji NFH.[11] Producent zgodził się na pokrycie kosztów programu naprawczego, co doprowadziło do wznowienia dostaw w grudniu 2014.[12]

W czerwcu 2014 Niemiecki NH90 doznał awarii przekładni głównej która zmusiła go do awaryjnego lądowania w Uzbekistanie. Raportowano również problemy w innych niemieckich NH90 które miały często uruchamiane silniki - efektem tego zarekomendowano wydłużenie czasu między lotami.[13] Między 6 a 23 lutego 2015 Niemcy uziemiły swoją flotę NH90 przez obawy o bezpieczeństwo pilotów po tym jak śledztwo wykazało, że doszło do zwarcia w konsoli nad głową pilota. NHIndustries wysłało rekomendacje do pozostałych krajów operujących NH90 i zobowiązało się do wprowadzenia usprawnień w konstrukcji.[14][15]

W październiku 2014 opublikowano raport wykonany przez firmę P3 w który stwierdzał, że niemieckie śmigłowce NH90 nie będą się kwalifikować do wsparcia operacji NATO i innych działań poza granicami Niemiec do roku 2016.[16]

W styczniu 2015 siły zbrojne Finlandii ogłosiły, że w związku z brakiem części zamiennych mają problemy z utrzymaniem śmigłowców w gotowości operacyjnej. W 2014 roku serwis był w stanie wykonywać swoje zadania tylko w 19%, a czas oczekiwania na części zamienne wynosił około 200 dni. Producent wspomniał o zwiększeniu dostaw części i poprawieniu systemu serwisowania.[17]

W kwietniu 2017 roku awaria silnika nowozelandzkiego NH90 stała się przyczyną awaryjnego lądowania. W następstwie tego zdarzenia wprowadzono ograniczenia w lotach śmigłowców jedynie do obszarów, na których możliwe jest stosunkowo łatwe znalezienie miejsca do posadzenia maszyny na ziemi[18].

Wersje[edytuj | edytuj kod]

NFH: NATO Frigate Helicopter[edytuj | edytuj kod]

Morska wersja przystosowana do bazowania na fregatach, zasadniczym zadaniem jest zwalczanie okrętów podwodnych i nawodnych. Są przystosowane także do działania w nocy i prowadzenia misji poszukiwawczo-ratowniczych.

TTH: Tactical Transport Helicopter[edytuj | edytuj kod]

Taktyczny śmigłowiec transportowy w wersji bazowej mogący zabrać na pokład 20 wyekwipowanych żołnierzy lub 2,5 t ładunku, wyposażony w tylną rampę załadunkową. Do zadań ewakuacji medycznej może przenosić do 12 noszy. Może zostać przystosowany także do zadań SAR, CSAR, walki elektronicznej, dowodzenia i przewozu VIP.

Szwedzi zamówili 18 śmigłowców w wersji z podwyższoną kabiną (1,82 m zamiast 1,58 m) - rozwijaną także z myślą o śmigłowcach VIP. Problemy w jej rozwoju spowodowały jednak opóźnienie wprowadzenia do służby do około 2020 roku. Jako rozwiązanie tymczasowe Szwecja zakupiła 15 śmigowców UH-60M[19].

Użytkownicy[edytuj | edytuj kod]

Państwa, które złożyły zamówienie na śmigłowce NH90[20]:

Kraj Wersja Dostarczono
  TTH     NFH     TTH     NFH  
 Australia 47 39
 Belgia 4 4 4 4
 Finlandia 20 20[21]
 Francja 74[22] 27 17 15
 Grecja 20 18
 Hiszpania 22 2
 Holandia 201 20[23]
 Niemcy 82[24] 182 40
 Norwegia 14 5
 Nowa Zelandia 83 8
 Oman 20 15
 Szwecja 184 16
 Włochy 705 46 30 17
Suma 385 129 209 61
514 270
Anulowane zamówienia
 Portugalia 10[25]

1 W tym 8 T-NFH do zadań transportowych.
2 Zobowiązanie, zamiast 40 TTH.
3 Dziewiąta sztuka z przeznaczeniem na części.
4 Wariant B z wysoką kabiną, 9 w wersji SAR, 9 w wersji ZOP.
5 10 w wariancie NH90 MITT, ze składanym wirnikiem.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Agencja Lotnicza ALTAIR Sp. z o.o.: Przekazano 250. NH90. 2015-10-15. [dostęp 2015-10-15].
  2. Agencja Lotnicza ALTAIR Sp. z o.o.: 100 tys. h nalotu floty NH90. 2016-05-02. [dostęp 2016-05-03].
  3. nhindustries.com. [zarchiwizowane z tego adresu].
  4. Venice Tessera NH90 Assembly Line Celebrates Its First Anniversary with a Double Delivery. [zarchiwizowane z tego adresu].
  5. Oblot belgijskiego NH90 NFH.
  6. Airbus Helicopters delivers the first NH90 and the first two HAD-E Tigers to the Spanish Ministry of Defense. airbushelicopters.com
  7. Bild: Neuer Nato-Hubschrauber für Soldaten ungeeignet. 23 lutego 2010. [dostęp 23 lutego 2010].
  8. UPI: Germany not happy with NH90 helicopter. 25 lutego 2010. [dostęp 23 lutego 2010].
  9. Minister for Defence and Minister for Defence Materiel: Minister for Defence and Minister for Defence Materiel – Projects of Concern Update. 28 listopada 2011. [dostęp 25 czerwca 2015]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  10. Minister for Defence and Minister for Defence Materiel: MRH90 recommencement of flying operations. 22 lipca 2010. [dostęp 25 czerwca 2015].
  11. Altair: Skorodowane holenderskie NH90. 30 czerwca 2014. [dostęp 25 czerwca 2015].
  12. Defence 24: Holandia odbierze kolejne śmigłowce NH90. Problemy z korozją opanowane?. 18 grudnia 2014. [dostęp 25 czerwca 2015].
  13. Dziennik Zbrojny: Problemy z niemieckimi NH90. 27 października 2014. [dostęp 25 czerwca 2015]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  14. IHS Jane's 360: Germany ends NH90 grounding. 25 lutego 2015. [dostęp 25 czerwca 2015]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  15. IHS Jane's 360: Airbus recommends Germany lift NH90 grounding order. 9 lutego 2015. [dostęp 25 czerwca 2015]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  16. Defence 24: Niemieckie śmigłowce NH90 nie mogą wspierać NATO. 29 października 2014. [dostęp 25 czerwca 2015].
  17. Defence 24: Problemy z serwisowaniem fińskich śmigłowców NH-90. 26 stycznia 2015. [dostęp 25 czerwca 2015].
  18. Jacek Zemło: Kłopoty nowozelandzkich NH90. konflikty.pl, 23 kwietnia 2017. [dostęp 23 kwietnia 2017].
  19. DSCA notified Congress on September 29, of a possible Foreign Military Sale to Sweden of UH-60M BLACKHAWK Helicopters (ang.). 2010-09-30. [zarchiwizowane z tego adresu].
  20. The Royal Air Force of Oman takes delivery of its first NH90 (ang.). NHIndustries, 2010-06-28. [dostęp 2011-06-11].
  21. FINLANDIA ODEBRAŁA OSTATNIEGO NH90
  22. The Ministry of Defence Orders Six Additional NH90 Helicopters. 2016-01-07.
  23. Holandia odebrała ostatni śmigłowiec NH90.
  24. Mniejsze straty niemieckiego Eurocoptera. altair, 17 marca 2013.
  25. Portugalia zrezygnowała z NH90 (pol.). AltAir, 2012-07-03. [dostęp 2012-07-03].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]