Ngô Đình Diệm

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
To jest biografia osoby noszącej wietnamskie nazwisko Ngô.
Ngô Đình Diệm
Ngo Dinh Diem - Thumbnail - ARC 542189.png
Data urodzenia 3 stycznia 1901
Wietnam Południowy prezydent Wietnamu Południowego
Okres od 26 października 1955 r.
do 2 listopada 1963 r.
Poprzednik Bảo Đại
Następca Dương Văn Minh

Jean Baptiste Ngô Đình Diệm wymowa i (ur. 3 stycznia 1901 r., zm. 2 listopada 1963 r.) – wietnamski polityk, syn szlacheckiej rodziny, katolik, w 1933 roku był ministrem spraw wewnętrznych, ale zrezygnował po kilku miesiącach na znak sprzeciwu wobec niechęci władz francuskich do wprowadzenia reform. Przez 12 lat pozostawał w Huế.

W 1945 roku Hồ Chí Minh zaproponował mu przyłączenie się do rządu na północy. Ngô odrzucił tę propozycję i wyjechał do USA, gdzie przez dwa lata przebywał w klasztorze w okolicach Nowego Jorku, a następnie przeniósł się do klasztoru benedyktynów w Belgii. Powrócił w 1954 roku i dzięki protekcji Stanów Zjednoczonych stanął na czele rządu Wietnamu Południowego. W październiku 1955 roku obalił cesarza Bảo Đạia, obwołując się prezydentem powstającej Republiki Wietnamu oraz odmówił przeprowadzenia przewidzianych na następny rok wyborów[1]. Ustanowił autokratyczne rządy, a najwyższe stanowiska państwowe rozdał rodzinie: młodszy brat Ngô Ðình Nhu został szefem policji, szwagier – sekretarzem stanu, syn – ministrem oświaty.

Wszedł w konflikt ze stanowiącymi większość mieszkańców kraju buddystami, czego źródłem był jego fanatyczny katolicyzm. Ngô zabronił między innymi wywieszania tradycyjnych flag buddyjskich[2], przy jednoczesnym nakazie wywieszenia w całym kraju biało-żółtych flag papieskich z okazji ogłoszonego świętem państwowym 25-lecia święceń kapłańskich prezydenckiego brata[3]. W 1959 roku ku powszechnemu oburzeniu rząd uroczyście oddał kraj w opiekę Matce Bożej[4]. Represje wobec buddystów spowodowały utratę przez Ngô poparcia Stanów Zjednoczonych. Początkowo Waszyngton usiłował wywrzeć presję na dyktatora, aby ten złagodził politykę. W odpowiedzi Ngô zagroził, że usunie amerykańskich doradców wojskowych. Wtedy do akcji wkroczyła CIA, która miała wpływ na wystarczająco dużą część kadry dowódczej wietnamskiej armii, aby ta usunęła dyktatora. 2 listopada 1963 roku czołgi otoczyły pałac prezydencki. Ngô zdołał uciec, ale później odnaleziono go zastrzelonego w kościele w Chợ Lớn. Został on zabity przez majora Nguyễna Văn Nhunga, adiutanta przewodzącego zamachowi generała Dươnga Văn Minha. Wraz z nim zginął tego dnia również jego brat Nhu[5].

Jego brat Ngô Đình Thục był katolickim arcybiskupem Huế i rektorem dwóch wietnamskich uniwersytetów.

Przypisy

  1. Wietnam. Historia.
  2. Zachary Abuza, Renovating politics in contemporary Vietnam, Lynne Rienner Publishers, Boulder 2001, s. 191.
  3. Beverly Deepe Keever, Death Zones and Darling Spies. Seven Years of Vietnam War Reporting, University of Nebraska Press, Lincoln 2013, s. 94.
  4. Seth Jacobs, Cold War Mandarin. Ngo Dinh Diem And the Origins of America's War in Vietnam, 1950-1963, Rowman & Littlefield, Lanham 2006, s. 91.
  5. Ostatnie dni dyktatorów, red. Diane Ducret, Emmanuel Hecht, Znak Horyzont, Kraków 2014, s. 76-77; Rafał Kuzak, Tyrania nie popłaca. Najbardziej makabryczne śmierci dyktatorów, "Ciekawostki historyczne", 21 lutego 2014.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • C. A. Bain, Vietnam: The Rots of Conflict, Englewood Cliffs, 1967
  • B. Fall, The Two Vietnams, New York, 1964
  • F. Fitzgerald, Fire in the Lake: the Vietnamese and the Americans, Boston, Mass., 1972