Niezabitów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Niezabitów
Państwo  Polska
Województwo lubelskie
Powiat opolski
Gmina Poniatowa
Liczba ludności (2011) 411[1]
Strefa numeracyjna 81
Kod pocztowy 24-320[2]
Tablice rejestracyjne LOP
SIMC 0389564
Położenie na mapie gminy Poniatowa
Mapa lokalizacyjna gminy Poniatowa
Niezabitów
Niezabitów
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Niezabitów
Niezabitów
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubelskiego
Niezabitów
Niezabitów
Położenie na mapie powiatu opolskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu opolskiego
Niezabitów
Niezabitów
Ziemia51°15′26,4″N 22°07′27,3″E/51,257333 22,124250

Niezabitówwieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie opolskim, w gminie Poniatowa[3][4].

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa lubelskiego.

Wieś stanowi sołectwo gminy Poniatowa[5].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Według opracowania opublikowanego przez UM w Poniatowej:

Pierwsze pisane wzmianki o Niezabitowie pochodzą z 1409 roku. W tym czasie zapisano informacje o rycerzu Drzewoznanie z Niezabitowa. Była to wieś tworząca zaścianek szlachecki. Jeszcze z początku XV wieku pochodzą informacje o mieszkających kmieciach (Piotr i Maciej), ale już z drugiej połowy XV wieku brak takich informacji, odtąd wszyscy mieszkańcy byli stanu szlacheckiego. (…) Wśród rycerzy z Niezabitowa wymienia się w XV wieku takie postacie jak: Gniewomir, Mikołaj Zaskórka, Piotr Konopka, Mikołaj Jurek, Andrzej Osełka, Stanisław Rarożek i wielu innych.
— Urząd Miejski w Poniatowej, [6]

Według Liber Beneficiorum Długosza L.B.(t.III, s.256), Niezabitów wieś w parafii Wąwolnica, miał 6 łanów kmiecych i 30 folwarków (łac: triginta praedia?). Dziesięcina szła do Wąwolnicy i miała do 20 grzywien wartości. Dziedzicami wsi byli współcześnie: Bodzanta herbu Wieniawa, Jan Głowacz herbu Nowina i Mikołaj Kurek herbu Nieczuja. W powtórnej wzmiance o tej wsi (t.II, s.569) powiada Długosz: cujus haeredes multi, nullus cmetho[7]. Wartość dziesięciny oznacza na 18 grzywien. Byli to więc widocznie częściowi posiadacze, drobna szlachta małopolska. Akta ziemskie lubelskie wymieniają w wieku XV kilkudziesięciu posiadaczy rodem z Niezabitowa władający wsią w wyniku sukcesji, sprzedaży zastawów, a nawet konfiskat, jak to miało miejsce w roku 1497, kiedy skonfiskowane dobra Jana i Mikołaja Drapskiego z Niezabitowa nadano Pawłowi z Chotczy chorążemu lubelskiemu. W roku 1516 Niezabitów ponownie skonfiskowano za niezapłacenie taksy[8].

Rejestry poborowe z roku 1531–1533 wykazują, że pobór płaciła tu tylko szlachta bez kmieci.

Niezabitów, w dokumentach także „Niezabythow” w wieku XIX wieś i folwark w powiecie nowoaleksandryjskim, gminie Karczmiska, parafii Wąwolnica. Według noty słownika z roku 1886 są tu bogate pokłady żwiru pod warstwą ziemi rodzajnej, na przestrzeni kilkudziesięciu morgów[7][a].

W czasie drugiej wojny światowej w majątku Niezabitów miała swoją siedzibę Tajna Szkoła Podchorążych, którą dowodził Mieczysław Zieliński (przed wojną nauczyciel Szkoły Powszechnej w Nałęczowie).[9]

Stefan Żeromski w powieści Nawracanie Judasza sportretował Kazimierza Dulębę (w postaci Piotrowickiego), administratora majątku Brzezińskich w Niezabitowie. Niezabitów w powieści przedstawiono pod nazwą Niebylanka.[10]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Rejestr wymienia z nazwiska ówczesnych posiadaczy płacących taksę w osobach: Jan Rej ½ łana, Stanisław Trojan ¾ łana, Mikołaj Pakosz ½ łana, Marcin i Andrzej Garbaczowie ¾ łana, Paweł Pieńkowicz ¾ łana, Maciej Adamowicz ½ łana, Wojciech Pakosz i Stanisław Konisławek ½ łana, Jan Nieczuja ¼ łana, Stanisław Zdrapski ¼ łana, Marcin Adamowicz ze stryjem ½ łana, Bartłomiej Adamowicz ½ łana, Mikołaj, Przecław, Piotr, Bieniasz ¼ łana, Andrzej, Stanisław i inni Pieńkowie ½ łana, Andrzej i Stanisław Kurkowie ¼ łana, Mikołaj Czuryło i Mikołaj Szuba ¼ łana[8].
    1 łan chełmiński wynosił w Polsce – 17,995 ha (to jest około 30 morg)

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r..
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych - Poczta Polska. „Spis numerów adresowych”, s. według indeksu nazw, 2013. Warszawa: Poczta Polska S.A.. 
  3. TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp online].
  4. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200).
  5. Jednostki pomocnicze gminy Poniatowa. Urząd Gminy Poniatowa. [dostęp 2016-08-25].
  6. Niezabitów, Urząd Miejski w Poniatowej [dostęp 2019-06-24].
  7. a b Niezabitów w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. VII: Netrebka – Perepiat. Warszawa 1886.
  8. a b Niezabitów [w:] Słownik historyczno-geograficzny ziem polskich w średniowieczu [online], Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk, 2010–2014.
  9. Michał Tarka, Dzieje Nałęczowa, 1989.
  10. Adam Jarosz, Nałęczów i wieża ariańska w Nawracaniu Judasza, Pamiętnik Literacki, 1960.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Niezabitów [w:] Słownik historyczno-geograficzny ziem polskich w średniowieczu, s. 160-162.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]