Poniatowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: Poniatowa w innych znaczeniach tego słowa.
Poniatowa
miasto w gminie miejsko-wiejskiej
Ilustracja
Kościół Ducha Świętego w Poniatowej
Herb
Herb
Dewiza: 233
Państwo  Polska
Województwo  lubelskie
Powiat opolski
Gmina Poniatowa
Data założenia 1383
Prawa miejskie 1962
Burmistrz Paweł Karczmarczyk (2018)
Powierzchnia 15,26 km²
Wysokość 180 m n.p.m.
Populacja (31.12.2019)
• liczba ludności
• gęstość

9083[1]
595,2 os./km²
Strefa numeracyjna (+48) 81
Kod pocztowy 24-320 (Poniatowa)
Tablice rejestracyjne LOP
Położenie na mapie gminy Poniatowa
Mapa lokalizacyjna gminy Poniatowa
Poniatowa
Poniatowa
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Poniatowa
Poniatowa
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubelskiego
Poniatowa
Poniatowa
Położenie na mapie powiatu opolskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu opolskiego
Poniatowa
Poniatowa
Ziemia51°10′54″N 22°04′07″E/51,181667 22,068611
TERC (TERYT) 0612064
SIMC 0956744
Hasło promocyjne: Przyjazne Otoczenie
Urząd miejski
ul. Młodzieżowa 2
24-320 Poniatowa
Strona internetowa
BIP

Poniatowamiasto w południowo-wschodniej Polsce, w zachodniej części województwa lubelskiego, w powiecie opolskim, położone na Wyżynie Lubelskiej w Kotlinie Chodelskiej. Siedziba miejsko-wiejskiej gminy Poniatowa.

Miasto położone jest w historycznej Małopolsce, należało do dawnej ziemi lubelskiej. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do starego woj. lubelskiego.

Według danych GUS z 31 grudnia 2019 r. miasto miało 9083 mieszkańców[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

W czasach Królestwa Polskiego Poniatowa należała do rodu Poniatowskich.

W Poniatowej w 1941 na terenie zakładów tele- i radiotechnicznych Niemcy stworzyli obóz dla internowanych jeńców sowieckich, przez który do jesieni 1942 przeszło około 22 000 z nich. W tym czasie z głodu zginęło w nim około 18 000 Sowietów. Obóz ten został zlikwidowany w 1942, a na jego miejscu utworzono obóz pracy – zakłady tekstylne Walthera C. Tőbbensa – dla Żydów przywożonych początkowo z Opola Lubelskiego. W kwietniu i maju 1943 do obozu przybyły transporty z likwidowanego getta warszawskiego. W połowie 1943 liczba osadzonych w obozie Żydów wynosiła od 14 do 18 000 osób. 4 listopada 1943 podczas jednodniowej masakry nastąpiła likwidacja obozu. W nocy pomiędzy 3 listopada a 4 listopada 1943, w akcji likwidacji Żydów na Lubelszczyźnie pod kryptonimem Erntefest (pol. dożynki), rozstrzelano bądź spalono żywcem około 15 tysięcy Żydów. Ogółem zginęło ich od 17,5 do 19,5 tysiąca. Jak podaje Leszek Radzikowski w artykule zamieszczonym w nr 101 Przekroju, Niemiec, Walter Tobens, "zorganizował tu miniaturowy obóz dla najbogatszych Żydów z Europy, gdzie za słone opłaty mieli oni prawo pożyć kilka tygodni dłużej i w nieco mniej nędznych warunkach".[2]

Po wojnie, na miejscu zlikwidowanego obozu i masowego mordu, wzniesiono pomnik.

W 1944 Poniatowa została wyzwolona przez żołnierzy Armii Krajowej[3].

Po wyzwoleniu Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego utworzyło obóz pracy nr 153 dla byłych żołnierzy AK i podziemia niepodległościowego[4][5].

18 lipca 1962 Poniatowa otrzymała prawa miejskie na mocy rozporządzenia Rady Ministrów. W tym samym roku otwarto Sanatorium przeciwgruźlicze.


Demografia[edytuj | edytuj kod]

  • Piramida wieku mieszkańców Poniatowej w 2014 roku.


Piramida wieku Poniatowa.png

Kultura[edytuj | edytuj kod]

Centrum Kultury Promocji i Turystyki[edytuj | edytuj kod]

Na terenie Poniatowej od lat siedemdziesiątych XX wieku istnieje ośrodek kultury, początkowo przyporządkowany do zakładów elektromaszynowych EDA. Od 2007 roku ośrodek kultury przyjął nazwę "Centrum Kultury, Promocji i Turystyki". Na terenie CKPiT działa wiele stowarzyszeń i ugrupowań m.in. Stowarzyszenie Emerytów, Rencistów i Inwalidów, Poniatowskie Towarzystwo Fotograficzne, Klub Żołnierzy Rezerwy "Snajper". W 2019 roku budynek został gruntownie wyremontowany oraz przed wejściem została ustawiona ławka niepodległości.

  • Centrum Kultury, Promocji i Turystyki - ul. Fabryczna 1

Miejsko-gminna biblioteka publiczna[edytuj | edytuj kod]

W budynku CKPiT znajduje się Miejsko - Gminna Biblioteka Publiczna, która swoją historią również sięga lat siedemdziesiątych XX wieku. Podczas programu "Rewitalizacja terenów gminy Poniatowa" część budynku została wyremontowana, biblioteka została skomputeryzowana oraz wzbogaciła się o nowe woluminy.

  • Miejsko - gminna Biblioteka Publiczna w Poniatowej - ul. Fabryczna 1
  • Filia Biblioteczna w Kowali Drugiej - Kowala Druga 29
  • Filia Biblioteczna w Kraczewicach Prywatnych - Kraczewice Prywatne 103
  • Filia Biblioteczna w Niezabitowie - Niezabitów 46

Kino-Teatr[edytuj | edytuj kod]

W Poniatowej funkcjonuje Kino-Teatr "Czyn" wybudowany w czynie społecznym przez miejską i okoliczną ludność. W 2019 roku budynek został przebudowany i udostępniony osobom niepełnosprawnym. Na terenie budynku znajduje się jedna sala kinowa. Od kilku lat w Poniatowej istnieje grupa filmowa Fabryczna Art. Ich film dokumentalny Chasing The Acids – W pogoni za "Acid Drinkers" otrzymał pozytywne opinie zarówno fanów jak i krytyków[potrzebny przypis]. Film został dołączony do albumu "The Hand That Rocks the Coffin" zespołu Acid Drinkers.

  • Kino Teatr "Czyn" – ul. 11 Listopada 4

Opieka zdrowotna[6][edytuj | edytuj kod]

  • SPZOZ w Opolu Lubelskim z/s w Poniatowej, ul. Fabryczna
  • Samodzielne Sanatorium Gruźlicy i chorób płuc, ul. Fabryczna

Szkoły i przedszkola[edytuj | edytuj kod]

  • Szkoła Podstawowa nr 1 im. Stefana Żeromskiego, ul. Szkolna
  • Przedszkole Miejskie, ul. Szkolna
  • Żłobek Miejski, ul. Szkolna
  • Przedszkole i żłobek "Tęczowy Raj", ul. Kraczewicka
  • Nieczynne Liceum Ogólnokształcące nr 1 im. Aleksandra Ligęzy "Armaty", ul. 11 Listopada
  • Liceum Ogólnokształcące nr 2 im. Józefa Piłsudskiego w ZST, ul. Fabryczna
  • Technikum im. E. Kwiatkowskiego w ZST, ul. Fabryczna
  • Szkoły dla dorosłych, ul. Fabryczna

Komunikacja i transport[edytuj | edytuj kod]

Przez miasto przebiega droga wojewódzka 832 relacji Wola Rudzka - Poniatowa - Bełżyce oraz droga powiatowa relacji Chodel - Poniatowa - Wąwolnica. Na Placu Konstytucji w centrum miasta znajduje się dworzec autobusowy obsługiwany przez prywatne busy. Przy ulicy Kolejowej znajduje się stacja czołowa kolei wąskotorowej.

  • Dworzec autobusowy, Pl. Konstytucji 3-go maja
  • Stacja kolejowa, ul. Kolejowa

Dzielnice i osiedla[edytuj | edytuj kod]

Wspólnoty wyznaniowe[edytuj | edytuj kod]

Współpraca międzynarodowa[edytuj | edytuj kod]

Miasta i gminy partnerskie:

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Wyniki badań bieżących - Baza Demografia - Główny Urząd Statystyczny, demografia.stat.gov.pl [dostęp 2020-07-19].
  2. Leszek Radzikowski, Diamenty 1944, "Przekrój" z 1947 r., nr 101.
  3. Tadeusz Żenczykowski: Polska lubelska 1944. Warszawa: 1990, s. 31.
  4. Stalinowskie obozy pracy w Polsce, „PolskieRadio.pl” [dostęp 2018-10-13].
  5. Okupacja w imię sojuszu. Armia sowiecka w Polsce 1944-1956 (fragmenty), „forumemjot”, 9 maja 2012 [dostęp 2018-10-13] (pol.).
  6. Szpital Powiatowy SPZOZ w Opolu Lubelskim, Szpital Powiatowy SPZOZ w Opolu Lubelskim [dostęp 2020-02-28].
  7. Dane według wyszukiwarki zborów, na oficjalnej stronie Świadków Jehowy jw.org [dostęp 2018-10-08].
  8. a b Urząd Miejski w Poniatowej. [dostęp 2012-11-25].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]