Poniatowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: Poniatowa w innych znaczeniach tego słowa.
Poniatowa
miasto w gminie miejsko-wiejskiej
Ilustracja
Kościół Ducha Świętego w Poniatowej
Herb
Herb
Państwo  Polska
Województwo  lubelskie
Powiat opolski
Gmina Poniatowa
Data założenia 1383
Prawa miejskie 1962
Burmistrz Paweł Karczmarczyk (2018)
Powierzchnia 15,26 km²
Wysokość 180 m n.p.m.
Populacja (31.12.2019)
• liczba ludności
• gęstość

9083[1]
595,2 os./km²
Strefa numeracyjna (+48) 81
Kod pocztowy 24-320 (Poniatowa)
Tablice rejestracyjne LOP
Położenie na mapie gminy Poniatowa
Mapa konturowa gminy Poniatowa, na dole nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Poniatowa”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po prawej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Poniatowa”
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa konturowa województwa lubelskiego, po lewej znajduje się punkt z opisem „Poniatowa”
Położenie na mapie powiatu opolskiego
Mapa konturowa powiatu opolskiego, blisko centrum na prawo u góry znajduje się punkt z opisem „Poniatowa”
Ziemia51°10′54″N 22°04′07″E/51,181667 22,068611
TERC (TERYT) 0612064
SIMC 0956744
Hasło promocyjne: Przyjazne Otoczenie
Urząd miejski
ul. Młodzieżowa 2
24-320 Poniatowa
Strona internetowa
BIP

Poniatowamiasto w południowo-wschodniej Polsce, w zachodniej części województwa lubelskiego, w powiecie opolskim, położone na Wyżynie Lubelskiej w Kotlinie Chodelskiej. Siedziba miejsko-wiejskiej gminy Poniatowa.

Miasto położone jest w historycznej Małopolsce, należało do dawnej ziemi lubelskiej. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do starego woj. lubelskiego.

Według danych GUS z 31 grudnia 2019 r. miasto miało 9083 mieszkańców[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

W czasach Królestwa Polskiego Poniatowa należała do rodu Poniatowskich.

W Poniatowej w 1941 na terenie zakładów tele- i radiotechnicznych Niemcy stworzyli obóz dla internowanych jeńców sowieckich, przez który do jesieni 1942 przeszło około 22 000 z nich. W tym czasie z głodu zginęło w nim około 18 000 Sowietów. Obóz ten został zlikwidowany w 1942, a na jego miejscu utworzono obóz pracy – zakłady tekstylne Walthera C. Tőbbensa – dla Żydów przywożonych początkowo z Opola Lubelskiego. W kwietniu i maju 1943 do obozu przybyły transporty z likwidowanego getta warszawskiego. W połowie 1943 liczba osadzonych w obozie Żydów wynosiła od 14 do 18 000 osób. 4 listopada 1943 podczas jednodniowej masakry nastąpiła likwidacja obozu. W nocy pomiędzy 3 listopada a 4 listopada 1943, w akcji likwidacji Żydów na Lubelszczyźnie pod kryptonimem Erntefest (pol. dożynki), rozstrzelano bądź spalono żywcem około 15 tysięcy Żydów. Ogółem zginęło ich od 17,5 do 19,5 tysiąca. Jak podaje Leszek Radzikowski w artykule zamieszczonym w nr 101 Przekroju, Niemiec, Walter Tobens, "zorganizował tu miniaturowy obóz dla najbogatszych Żydów z Europy, gdzie za słone opłaty mieli oni prawo pożyć kilka tygodni dłużej i w nieco mniej nędznych warunkach".[2]

Po wojnie, na miejscu zlikwidowanego obozu i masowego mordu, wzniesiono pomnik.

W 1944 Poniatowa została wyzwolona przez żołnierzy Armii Krajowej[3].

Po wyzwoleniu Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego utworzyło obóz pracy nr 153 dla byłych żołnierzy AK i podziemia niepodległościowego[4][5].

18 lipca 1962 Poniatowa otrzymała prawa miejskie na mocy rozporządzenia Rady Ministrów. W tym samym roku otwarto Sanatorium przeciwgruźlicze.


Demografia[edytuj | edytuj kod]

  • Piramida wieku mieszkańców Poniatowej w 2014 roku.


Piramida wieku Poniatowa.png

Kultura[edytuj | edytuj kod]

Centrum Kultury Promocji i Turystyki[edytuj | edytuj kod]

Na terenie Poniatowej od lat siedemdziesiątych XX wieku istnieje ośrodek kultury, początkowo przyporządkowany do zakładów elektromaszynowych EDA. Od 2007 roku ośrodek kultury przyjął nazwę "Centrum Kultury, Promocji i Turystyki". Na terenie CKPiT działa wiele stowarzyszeń i ugrupowań m.in. Stowarzyszenie Emerytów, Rencistów i Inwalidów, Poniatowskie Towarzystwo Fotograficzne, Klub Żołnierzy Rezerwy "Snajper". W 2019 roku budynek został gruntownie wyremontowany oraz przed wejściem została ustawiona ławka niepodległości.

  • Centrum Kultury, Promocji i Turystyki - ul. Fabryczna 1

Miejsko-gminna biblioteka publiczna[edytuj | edytuj kod]

W budynku CKPiT znajduje się Miejsko - Gminna Biblioteka Publiczna, która swoją historią również sięga lat siedemdziesiątych XX wieku. Podczas programu "Rewitalizacja terenów gminy Poniatowa" część budynku została wyremontowana, biblioteka została skomputeryzowana oraz wzbogaciła się o nowe woluminy.

  • Miejsko - gminna Biblioteka Publiczna w Poniatowej - ul. Fabryczna 1
  • Filia Biblioteczna w Kowali Drugiej - Kowala Druga 29
  • Filia Biblioteczna w Kraczewicach Prywatnych - Kraczewice Prywatne 103
  • Filia Biblioteczna w Niezabitowie - Niezabitów 46

Kino-Teatr[edytuj | edytuj kod]

W Poniatowej funkcjonuje Kino-Teatr "Czyn" wybudowany w czynie społecznym przez miejską i okoliczną ludność. W 2019 roku budynek został przebudowany i udostępniony osobom niepełnosprawnym. Na terenie budynku znajduje się jedna sala kinowa. Od kilku lat w Poniatowej istnieje grupa filmowa Fabryczna Art. Ich film dokumentalny Chasing The Acids – W pogoni za "Acid Drinkers" otrzymał pozytywne opinie zarówno fanów jak i krytyków[potrzebny przypis]. Film został dołączony do albumu "The Hand That Rocks the Coffin" zespołu Acid Drinkers.

  • Kino Teatr "Czyn" – ul. 11 Listopada 4

Opieka zdrowotna[6][edytuj | edytuj kod]

  • SPZOZ w Opolu Lubelskim z/s w Poniatowej, ul. Fabryczna
  • Samodzielne Sanatorium Gruźlicy i chorób płuc, ul. Fabryczna

Szkoły i przedszkola[edytuj | edytuj kod]

  • Szkoła Podstawowa nr 1 im. Stefana Żeromskiego, ul. Szkolna
  • Przedszkole Miejskie, ul. Szkolna
  • Żłobek Miejski, ul. Szkolna
  • Przedszkole i żłobek "Tęczowy Raj", ul. Kraczewicka
  • Nieczynne Liceum Ogólnokształcące nr 1 im. Aleksandra Ligęzy "Armaty", ul. 11 Listopada
  • Liceum Ogólnokształcące nr 2 im. Józefa Piłsudskiego w ZST, ul. Fabryczna
  • Technikum im. E. Kwiatkowskiego w ZST, ul. Fabryczna
  • Szkoły dla dorosłych, ul. Fabryczna

Komunikacja i transport[edytuj | edytuj kod]

Przez miasto przebiega droga wojewódzka 832 relacji Wola Rudzka - Poniatowa - Bełżyce oraz droga powiatowa relacji Chodel - Poniatowa - Wąwolnica. Na Placu Konstytucji w centrum miasta znajduje się dworzec autobusowy obsługiwany przez prywatne busy. Przy ulicy Kolejowej znajduje się stacja czołowa kolei wąskotorowej.

  • Dworzec autobusowy, Pl. Konstytucji 3-go maja
  • Stacja kolejowa, ul. Kolejowa

Dzielnice i osiedla[edytuj | edytuj kod]

Wspólnoty wyznaniowe[edytuj | edytuj kod]

Współpraca międzynarodowa[edytuj | edytuj kod]

Miasta i gminy partnerskie:

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Wyniki badań bieżących - Baza Demografia - Główny Urząd Statystyczny, demografia.stat.gov.pl [dostęp 2020-07-19].
  2. Leszek Radzikowski, Diamenty 1944, "Przekrój" z 1947 r., nr 101.
  3. Tadeusz Żenczykowski: Polska lubelska 1944. Warszawa: 1990, s. 31.
  4. Stalinowskie obozy pracy w Polsce, „PolskieRadio.pl” [dostęp 2018-10-13].
  5. Okupacja w imię sojuszu. Armia sowiecka w Polsce 1944-1956 (fragmenty), „forumemjot”, 9 maja 2012 [dostęp 2018-10-13] (pol.).
  6. Szpital Powiatowy SPZOZ w Opolu Lubelskim, Szpital Powiatowy SPZOZ w Opolu Lubelskim [dostęp 2020-02-28].
  7. Dane według wyszukiwarki zborów, na oficjalnej stronie Świadków Jehowy jw.org [dostęp 2018-10-08].
  8. a b Urząd Miejski w Poniatowej. [dostęp 2012-11-25].