Nowotwór

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
-plazja
anaplazja – odróżnicowanie
aplazja – niewykształcenie się narządu
dysplazja – nieprawidłowe dojrzewanie
hiperplazja – wzrost liczby komórek
hipoplazja – niedorozwój narządu
kataplazja – różnicowanie czynnościowe
metaplazja – zmiana typu komórek
neoplazja – nowotworzenie
Przykład łagodnego guza nowotworowego gruczołów potowych policzka (gruczolak)

Nowotwór (łac. neoplasma, skrót npl., od stgr. νέος – nowy; πλάσμα – twór, wytwór, kształt) – grupa chorób, w których komórki organizmu dzielą się w sposób niekontrolowany przez organizm, a nowo powstałe komórki nowotworowe nie różnicują się w typowe komórki tkanki. Utrata kontroli nad podziałami jest związana z mutacjami genów kodujących białka uczestniczące w cyklu komórkowym: protoonkogenów i antyonkogenów. Mutacje te powodują, że komórka wcale lub niewłaściwie reaguje na sygnały z organizmu. Powstanie nowotworu złośliwego wymaga kilku mutacji, stąd długi, ale najczęściej bezobjawowy okres rozwoju choroby. U osób z rodzinną skłonnością do nowotworów część tych mutacji jest dziedziczona.

Dziedzinami medycyny zajmującymi się rozpoznawaniem i leczeniem chorób nowotworowych są onkologia, chirurgia onkologiczna, patomorfologia (szczególnie histopatologia oraz cytopatologia).

Statystyki[edytuj]

Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem szacuje, że na świecie w 2008 r. na nowotwory zachorowało ok. 12,7 mln osób, a ok. 7,5 mln zmarło w wyniku choroby nowotworowej. W Europie co roku chorobę nowotworową rozpoznaje się u ok. 1,7 mln osób, a ok. 965 tys. ludzi umiera z jej powodu. W Polsce rocznie notuje się ok. 150 tys. zachorowań i ok. 90 tys. zgonów spowodowanych rakiem. Statystyki pokazują więc, że nowotwory stanowią poważny problem zdrowotny i społeczny[1].

Mechanizmy immunologiczne obrony przeciwnowotworowej[edytuj]

Do mechanizmów immunologicznych obrony przeciwnowotworowej należą między innymi:

Etapy kancerogenezy[edytuj]

  1. działanie czynników rakotwórczych
  2. mutacja
  3. intensywne mitozy zmienionych komórek
  4. przerastanie zdrowych tkanek
  5. angiogeneza
  6. migracja
  7. tworzenie przerzutów nowotworowych

Rodzaje nowotworów[edytuj]

Diagnostyka[edytuj]

Niektóre z badań mających znaczenie w rozpoznawaniu chorób nowotworowych:

Leczenie[edytuj]

W leczeniu stosuje się m.in.:

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Franciszek Dubert, Ryszard Kozik, Stanisław Krawczyk, Adam Kula, Maria Marko-Worłowska, Władysław Zamachowski: Biologia na czasie 2. Podręcznik dla liceum ogólnokształcącego i technikum. Zakres rozszerzony. Do nowej podstawy programowej. Rok dopuszczenia: 2013. Numer ewidencyjny w wykazie MEN: 564/2/2013. s. 102. ISBN: 978-83-267-1805-2.
  2. a b c d e Jakub Gołąb, Marek Jakóbisiak, Witold Lasek, Tomasz Stokłosa: Immunologia. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009, s. 483. ISBN 978-83-01-15154-6.

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.