Ośrodek Studiów Wschodnich
 Siedziba OSW przy ul. Koszykowej 6a w Warszawie | |
| Państwo | |
|---|---|
| Data utworzenia |
1990 |
| Dyrektor | |
| wicedyrektor |
Justyna Gotkowska |
| Budżet |
20 522 000 PLN[1] |
| Zatrudnienie |
87[1] |
| Adres | |
| Warszawa, ul. Koszykowa 6a | |
Położenie na mapie Warszawy  | |
Położenie na mapie Polski  | |
Położenie na mapie województwa mazowieckiego  | |
 52°13′14,6″N 21°01′23,0″E/52,220722 21,023056 | |
| Strona internetowa | |
Ośrodek Studiów Wschodnich im. Marka Karpia, OSW (ang. Centre for Eastern Studies) – państwowy podmiot prawny zajmujący się monitorowaniem oraz analizą sytuacji politycznej, gospodarczej i społecznej w szeroko rozumianym sąsiedztwie Polski: państwach Europy Środkowej, Północnej i Wschodniej, na Bałkanach oraz na Kaukazie, w Turcji i Azji Centralnej. W ostatnich latach Ośrodek rozszerzył badania również o problematykę chińską, niemiecką oraz izraelską. Podstawowym zadaniem OSW jest przygotowywanie analiz, ekspertyz i studiów prognostycznych na potrzeby organów władzy publicznej w Polsce[2][3]. Dodatkowo do zadań OSW należy upowszechnianie wiedzy o sytuacji politycznej, społecznej i gospodarczej oraz rozwoju stosunków międzynarodowych regionów będących obszarem zainteresowań OSW, oraz promocja polskiej myśli analitycznej za granicą[4].
Historia[5]
[edytuj | edytuj kod]Ośrodek Studiów Wschodnich został założony w 1990 r. z inicjatywy Marka Karpia. Powołanie nastąpiło na podstawie uchwały Rady Ministrów z 22 grudnia 1990[6]. OSW początkowo formalnie podlegał Ministerstwu Współpracy Gospodarczej z Zagranicą[7], następnie Ministerstwu Gospodarki, a obecnie Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.
12 czerwca 2006 Ośrodkowi nadano imię zmarłego dwa lata wcześniej założyciela.
OSW stał się państwową osobą prawną na mocy Ustawy o Ośrodku Studiów Wschodnich im. Marka Karpia z dnia 15 lipca 2011 roku (Dz.U. z 2011 nr 173, poz. 1029).
Działalność
[edytuj | edytuj kod]Działalność Ośrodka jest finansowana w całości z budżetu państwa w ramach części 16, dziale 750 i rozdziale 75061. – Kancelaria Prezesa Rady Ministrów[8]. Budżet OSW na rok 2026 wynosił 20,5 miliona złotych[1].
Siedziba OSW mieści się w Warszawie przy ul. Koszykowej 6a.[9]
Tematy badań OSW
[edytuj | edytuj kod]Początkowo w OSW analizowano wyłącznie sytuację na obszarze postradzieckim. W połowie lat 90. rozszerzono badania o Bałkany i państwa Europy Środkowej. W 2005 r. obszar zainteresowania analityków Ośrodka został poszerzony o problematykę niemiecką, w 2012 o obszar Turcji i Europy Północnej, a po 2016 o Chiny i Izrael.
Do głównych tematów badań OSW należą:
- sytuacja wewnętrzna krajów będących w kręgu zainteresowań OSW,
- sytuacja gospodarcza w tych krajach,
- system władzy w tych krajach,
- relacje pomiędzy poszczególnymi ośrodkami politycznymi,
- polityka zagraniczna,
- problematyka związana z rozszerzeniem NATO i UE,
- aspiracje integracyjne państw obszaru ze strukturami zachodnimi,
- Europejska Polityka Sąsiedztwa i Partnerstwo Wschodnie
- bezpieczeństwo energetyczne,
- istniejące i potencjalne konflikty oraz inne czynniki związane problemami bezpieczeństwa Europy Środkowej, Północnej i Wschodniej, Bałkanów oraz Turcji, Kaukazu i Azji Centralnej.
Struktura organizacyjna
[edytuj | edytuj kod]Dyrekcja
[edytuj | edytuj kod]Dyrektora OSW powołuje Prezes Rady Ministrów spośród kandydatów zarekomendowanych przez Radę OSW. Od listopada 2022 dyrektorem OSW jest Wojciech Konończuk, zaś wicedyrektorami Justyna Gotkowska, Jakub Jakóbowski i Elżbieta Zaleska[10].
Lista dyrektorów OSW:
- Marek Karp (1990–2004)
- Jacek Cichocki (2004–2007)
- Jolanta Darczewska (2007−2011)
- Olaf Osica (2011−2016)
- Adam Eberhardt (2016[11]–2022[12])
- Wojciech Konończuk (od 2022)
Eksperci
[edytuj | edytuj kod]Dla OSW w maju 2026 pracuje 52 ekspertów, co czyni Ośrodek jedyną z największych instytucji analitycznych w Polsce. Praca w OSW odbywa się w działach:
- Zespół Rosyjski – kierownik Marek Menkiszak
- Zespół Ukrainy, Białorusi i Mołdawii – kierownik Tadeusz Iwański
- Zespół Turcji, Kaukazu i Azji Centralnej – kierownik Karol Wasilewski
- Zespół Środkowoeuropejski – kierownik Dr Andrzej Sadecki
- Zespół Niemiec i Europy Północnej – kierowniczka dr Anna Kwiatkowska-Drożdż
- Zespół Bezpieczeństwa i Obronności – kierowniczka Justyna Gotkowska
- Zespół Chiński – kierownik Jakub Jakóbowski
- Projekt Powiązania gospodarcze w regionie – koordynator dr Konrad Popławski
- Projekt Energia w Europie – koordynator Agata Łoskot-Strachota
- Projekt Izrael i Zatoka – koordynator Marek Matusiak
- Projekt Środkowy Wschód – koordynator Krzysztof Strachota
- Projekt: Connectivity – powiązania gospodarcze w Eurazji – koordynator Jakub Jakóbowski
Wybrane osoby związane zawodowo z OSW obecnie lub w przeszłości: dr Piotr Bajda, Jacek Borkowicz, dr Mateusz Gniazdowski, Wojciech Górecki, dr hab. Marcin Kaczmarski, dr Szymon Kardaś, dr hab. Kazimierz Malak, dr Tadeusz A. Olszański, dr amb. Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz, dr Witold Rodkiewicz, Bartłomiej Sienkiewicz, Wojciech Stanisławski, Leszek Szerepka, dr amb. Wojciech Zajączkowski i Piotr Żochowski.
Rada[13]
[edytuj | edytuj kod]- dr Agnieszka Bryc – przewodnicząca Rady
- prof. Marek Cichocki
- dr Adam Eberhardt
- prof. Grzegorz Motyka
- Maria Przełomiec
- Aleksander Siemaszko
- dr Jakub Wiśniewski
Publikacje[14]
[edytuj | edytuj kod]Prace OSW publikowane są w języku polskim i angielskim. Do publikacji wydawanych przez OSW należą:
- Analizy zawierający krótkie analizy dotyczące tematów bieżących w tym ukazująca się co tydzień analiza sytuacji na fronacie na Ukrainie,
- Komentarze OSW zawierające krótkie komentrze dotyczące wydarzeń bieżących,
- Raporty OSW ukazujące się nieregularnie wyczerpujące opracowania dotyczące wybranych tematów,
- Punkt Widzenia OSW i Prace OSW ukazujące się nieregularnie dłuższe opracowania analityczne.
Większość publikacji jest dostępna w formie elektronicznej na oficjalnej stronie internetowej Ośrodka. Niektóre, dłuższe prace wydawane są również w formie papierowej.
W latach 1994–1997 OSW wydawało czasopismo Eurazja, łącznie 11 numerów[15]. Ponadto, do 2013 Ośrodek prowadził także codzienny serwis informacyjny zawierający zestawienia wiadomości z obszaru zainteresowań Ośrodka, wydawany w formie elektronicznej (Wiadomości z regionu).
Od 2019 r. OSW przygotowuje również liczne podcasty oraz filmy wideo. Ponadto od 2023 r. OSW przygotowuje filmy wideo również w języku angielskim.
Nagrody
[edytuj | edytuj kod]W 2004 r. Marka Karpia oraz Ośrodek Studiów Wschodnich uhonorowano Nagrodą „Rzeczpospolitej” im. Jerzego Giedroycia – za wieloletnie twórcze realizowanie myśli politycznej Jerzego Giedroycia. Zwłaszcza za budowanie mostów między Polską i jej wschodnimi sąsiadami i tworzenie klimatu dla lepszego poznania i wzajemnego porozumienia[16].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- 1 2 3 Ustawa budżetowa na rok 2026 z dnia 9 stycznia 2026 r. Załącznik nr 14, Tabela 1 (Dz. U. z 2026 r. poz. 62 (ISAP)).
- ↑ Ustawa z dnia 15 lipca 2011 r. o Ośrodku Studiów Wschodnich im. Marka Karpia (Dz. U. z 2011 r. Nr 173, poz. 1029 (ISAP)).
- ↑ Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 12 października 2011 r. w sprawie nadania statutu Ośrodkowi Studiów Wschodnich im. Marka Karpia (Dz. U. z 2011 r. Nr 226, poz. 1356 (ISAP)).
- ↑ O nas [online], osw.waw.pl [dostęp 2026-05-28].
- ↑ Historia OSW [online], osw.waw.pl [dostęp 2026-05-28].
- ↑ Okręt Koszykowa, Warszawa 2007, s. 28–29.
- ↑ Okręt Koszykowa, Warszawa 2007, s. 29.
- ↑ Druk nr 1295 Sprawozdanie z wykonania budżetu państwa za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2024 r.. [w:] Sejm Rzeczypospolitej Polskiej [on-line]. sejm.gov.pl, 30 maja 2025. s. 2/23. [dostęp 2025-08-05].
- ↑ Koszykowa i okolice – genius loci [online], osw.waw.pl [dostęp 2026-05-28].
- ↑ Zespół [online], osw.waw.pl [dostęp 2026-05-28].
- ↑ Nowy dyrektor OSW | OSW [online], osw.waw.pl [dostęp 2016-02-26] [zarchiwizowane z adresu 2016-02-26].
- ↑ Ważna zmiana w OSW. Odchodzi Adam Eberhardt. [online], dorzeczy.pl [dostęp 2022-09-05] (pol.).
- ↑ Rada OSW [online], osw.waw.pl [dostęp 2026-05-28].
- ↑ Publikacje OSW [online] [dostęp 2026-05-28].
- ↑ Archiwum specjalistycznego czasopisma EURAZJA wydawanego w latach 1994–1997 [online] [dostęp 2026-05-28].
- ↑ Marek Karp i Ośrodek Studiów Wschodnich laureatami Nagrody im. Giedroycia. ksiazka.net.pl, 12 listopada 2004. [dostęp 2015-08-10].
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Jacek Borkowicz, Jacek Cichocki, Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz (red.): Okręt Koszykowa, Warszawa 2007.
- Między Berlinem a Pekinem. Z analitykami Ośrodka Studiów Wschodnich rozmawia Łukasz Warzecha, Warszawa 2016.
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Oficjalna strona OSW (pol. • ang.)