Franciszek Ziejka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Franciszek Ziejka
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 3 października 1940
Radłów
Zawód polonista, wykładowca akademicki
Tytuł naukowy profesor nauk humanistycznych
Alma Mater Uniwersytet Jagielloński
Stanowisko rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego (1999–2005)
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Krzyż Komandorski I Klasy Odznaki Honorowej za Zasługi Komandor Orderu Krzyża Południa (Brazylia) Kawaler Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja) Oficer Orderu Palm Akademickich (Francja) Kawaler Orderu Palm Akademickich (Francja) Złote i Srebrne Promienie Orderu Wschodzącego Słońca (Japonia) Wielki Oficer Orderu Zasługi (Portugalia) Krzyż Komandorski Orderu Zasługi RFN

Franciszek Ziejka (ur. 3 października 1940 w Radłowie) – polski historyk literatury, profesor nauk humanistycznych, w latach 1999–2005 rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego, przewodniczący Społecznego Komitetu Odnowy Zabytków Krakowa.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

W latach 1958–1963 studiował filologię polską na UJ pod kierunkiem Wacława Kubackiego, a po ukończeniu studiów rozpoczął pracę w Instytucie Filologii Polskiej tej uczelni. W 1971 uzyskał stopień naukowy doktora, broniąc rozprawy poświęconej symbolice Wesela Stanisława Wyspiańskiego. W 1982 habilitował się na podstawie pracy zatytułowanej Złota legenda chłopów polskich. W 1991 otrzymał tytuł profesora nauk humanistycznych i objął stanowisko profesora nadzwyczajnego. W 1998 został profesorem zwyczajnym.

Trzykrotnie delegowano go do pracy na uniwersytetach europejskich: najpierw w latach 1970–1973 prowadził lektorat języka polskiego i wykładał literaturę polską na Uniwersytecie Prowansalskim w Aix-en-Provence, następnie w latach 1979–1980 był wykładowcą na Uniwersytecie Lizbońskim, gdzie z jego inicjatywy powstał pierwszy w Portugalii lektorat języka i kultury polskiej, wreszcie w latach 1984–1988 wykładał w Institut national des Langues et Civilisations orientales w Paryżu.

W roku akademickim 1989/1990 został wicedyrektorem Instytutu Filologii Polskiej, w latach 1990–1993 pełnił przez jedną kadencję funkcję dziekana Wydziału Filologicznego, a następnie przez dwie kadencje był prorektorem UJ do spraw ogólnych. Objął też kierownictwo Katedry Historii Literatury Pozytywizmu i Młodej Polski.

W 1999 wybrany został na rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego, którą to funkcję sprawował przez dwie kadencje do 2005, kiedy to zastąpił go na stanowisku Karol Musioł. Podczas jej pełnienia był m.in. przewodniczącym Kolegium Rektorów Szkół Wyższych Krakowa, wiceprzewodniczącym i następnie przewodniczącym (2002–2005) Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich, członkiem Narodowej Rady Integracji Europejskiej przy Prezesie Rady Ministrów oraz członkiem Komitetu Polska w Zjednoczonej Europie przy prezydium PAN. W okresie jego pierwszej kadencji rektorskiej doszło do uchwalenia przez Sejm ustawy o współfinansowaniu budowy Kampusu 600-lecia Odnowienia Uniwersytetu Jagiellońskiego z budżetu państwa. Franciszek Ziejka w 1996 został członkiem Wydziału I Filologicznego Polskiej Akademii Umiejętności, w 2005 objął funkcję przewodniczącego Społecznego Komitetu Odnowy Zabytków Krakowa (SKOZK). Jest również członkiem polskiego PEN Clubu.

Jest autorem i redaktorem licznych publikacji naukowych, tj. W kręgu mitów polskich (1977), Paryż młodopolski (1993), Poeci, misjonarze, uczeni. Z dziejów kultury i literatury polskiej (1998). Napisał również kilka sztuk teatralnych zaprezentowanych przez Teatr Faktu Telewizji Polskiej, m.in. Narodziny legendy (1988), Polski listopad (1989), Traugutt (1991). Jest też twórcą kilku słuchowisk radiowych (Kamienna księga dziejów, A stało się to w zapusty i innych).

Wybrane publikacje[edytuj | edytuj kod]

  • W kręgu mitów polskich, Wyd. Literackie, Kraków 1977
  • Studia polsko-prowansalskie, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1977
  • Moje spotkania z Portugalią, Krajowa Agencja Wydawnicza, Kraków 1983
  • Złota legenda chłopów polskich, PIW, Warszawa 1984
  • Dialog serdeczny (krytyczne wydanie korespondencji Władysława Orkana z matką Katarzyną Smreczyńską), Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, Warszawa 1988
  • Paryż młodopolski, Wyd. Nauk. PWN, Warszawa 1993
  • Nasza rodzina w Europie. Studia i szkice, Universitas, Kraków 1995
  • Poeci, misjonarze, uczeni. Z dziejów kultury i literatury polskiej, Universitas, Kraków 1998
  • Mythes polonais. Autour de „La Noce” de Stanisław Wyspiański, Presses Universitaires du Septentrion, Villeneuve-d'Ascq 2001
  • Gaudium veritatis, Wyd. UMCS, Lublin 2005
  • Odkrywanie świata. Rozmowy i szkice, Księgarnia Akademicka, Kraków 2010
  • Serce Polski. Szkice krakowskie, Księgarnia Akademicka, Kraków 2010

Odznaczenia i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

Ordery i odznaczenia
Nagrody i wyróżnienia
Doktoraty honoris causa

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Odznaczenia i nominacje profesorskie. prezydent.pl, 3 października 2012. [dostęp 2012-10-03].
  2. M.P. z 2012 r. poz. 815
  3. M.P. z 1997 r. Nr 86, poz. 869
  4. Diário Oficial da União (DOU) (port.). jusbrasil.com.br, 18 kwietnia 2002. [dostęp 2014-06-22].
  5. Prof. Franciszek Ziejka otrzymał Order Legii Honorowej. wp.pl, 27 marca 2006. [dostęp 2012-10-03].
  6. Chancelaria das Ordens Honoríficas Portuguesas (port.). dre.pt. [dostęp 2012-10-03].
  7. Nagroda im. Kazimierza Wyki: Laureat 1999. malopolskanagroda.pl. [dostęp 2014-05-18].
  8. Krakowska Książka Miesiąca – Listopad 2008. lamelli.com.pl. [dostęp 2012-10-03].
  9. Honorowi Obywatele Krakowa. tarnow.pl. [dostęp 2012-10-03].
  10. Edward Zając, Obywatele Honorowi Królewskiego Wolnego Miasta Sanoka, Sanok 2002, s. 123–125
  11. Małopolanie Roku. sgpm.krakow.pl. [dostęp 2012-10-03].
  12. Prof. Franciszek Ziejka profesorem honorowym UJ. wyborcza.pl, 7 listopada 2012. [dostęp 2012-10-23].
  13. Pro Masovia – 2012 r.. mazovia.pl. [dostęp 2018-06-07].
  14. Doktorzy honoris causa UMCS. umcs.lublin.pl. [dostęp 2012-10-03].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]