Jacek Purchla

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jacek Purchla
Ilustracja
Jacek Purchla (2015)
Imię i nazwisko przy narodzeniu Jacek Purchla
Data i miejsce urodzenia 3 września 1954
Kraków
Zawód historyk sztuki
Alma Mater Uniwersytet Jagielloński
Uczelnia Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski I Klasy Odznaki Honorowej za Zasługi Kawaler Orderu Leopolda (Belgia) Krzyż Zasługi na Wstędze Orderu Zasługi RFN Kawaler I Klasy Królewskiego Norweskiego Orderu Zasługi Krzyż Oficerski Węgierskiego Orderu Zasługi (cywilny) Złoty Węgierski Krzyż Zasługi (cywilny)

Jacek Antoni Purchla (ur. 3 września 1954 w Krakowie) – polski historyk sztuki i ekonomista, profesor nauk humanistycznych, specjalista z zakresu dziedzictwa kulturowego i historii miast, krakowianista; założyciel i dyrektor Międzynarodowego Centrum Kultury w Krakowie.

Wykształcenie i praca uniwersytecka[edytuj]

Jacek Purchla urodził się w roku 1954 w Krakowie. Jest absolwentem I Liceum Ogólnokształcącego im. B. Nowodworskiego (1973). W 1976 ukończył studia na Wydziale Ekonomiki Produkcji Akademii Ekonomicznej w Krakowie, w 1980 studia z historii sztuki na Uniwersytecie Jagiellońskim. W 1983 obronił na Uniwersytecie Jagiellońskim pracę doktorską poświęconą Janowi Zawiejskiemu, w 1991 habilitował się tamże na podstawie pracy Pozaekonomiczne czynniki rozwoju Krakowa w okresie autonomii galicyjskiej. W 1994 otrzymał tytuł profesora nauk humanistycznych, w 1997 tytuł profesora zwyczajnego nauk humanistycznych.

Od 1976 jest pracownikiem Akademii Ekonomicznej (następnie Uniwersytetu Ekonomicznego) w Krakowie, od 1991 także Uniwersytetu Jagiellońskiego. W 1993 został kierownikiem Zakładu Rozwoju Miast w Katedrze Historii Gospodarczej AE, a w 2008 kierownikiem Katedry Historii Gospodarczej i Społecznej Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie i nowo utworzonego Zakładu Dziedzictwa Kulturowego i Studiów Miejskich UNESCO wchodzącego w skład tej katedry. W latach 1995-2001 był kierownikiem Zakładu Studiów Miejskich w Instytucie Historii Sztuki UJ, od 2005 kieruje Katedrą Dziedzictwa Europejskiego w Instytucie Europeistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Praca zawodowa i pełnione funkcje[edytuj]

W latach 1990–1991 był wiceprezydentem Krakowa. Od roku 1991 założyciel i dyrektor Międzynarodowego Centrum Kultury w Krakowie. Profesor w Instytucie Historii Sztuki UJ (1995–2001). Inne funkcje pełnione to m.in.: członek Polskiej Akademii Umiejętności, od roku 1989 redaktor „Rocznika Krakowskiego” (wspólnie z Jerzym Wyrozumskim), członek Komitetu Nauk o Sztuce PAN, członek Polskiego Komitetu ds. UNESCO, członek tytularny Comité international d’histoire de l’art (CIHA). Członek wielu organizacji i stowarzyszeń, m.in.: członek Rady Europa Nostra w Hadze, ekspert w International Scientific Committee on the Theory and Philosophy of Conservation and Restoration of Cultural Property (Komitet Teorii ICOMOS), ekspert European Heritage Label, członek Komitetu Doradczego Eurośródziemnomorskiej Fundacji Dialogu Kultur im. Anny Lindh, członek rady Österreichisches Ost- und Südeuropa Institut w Wiedniu. W latach 2000–2016 przewodniczył Radzie ds. Ochrony Zabytków przy Ministrze Kultury i Dziedzictwa Narodowego. W lutym 2012 został wybrany na wiceprzewodniczącego Polskiego Komitetu ds. UNESCO. Od 2015 roku Przewodniczący Polskiego Komitetu ds. UNESCO[1]. W 2016 roku wybrany na stanowisko Przewodniczącego Komitetu Światowego Dziedzictwa UNESCO. 

Stypendia[edytuj]

Jacek Purchla był m.in. stypendystą Eisenhower Exchange Fellowships Programme 1991; Alexander von Humboldt Stiftung 1992-1993, 1997, 2005; Uniwersytetu Lowańskiego – 1995; Salzburg Seminar – 1995, 2000; Uniwersytetu w Heidelbergu – 1996; Australian Institute for Polish Affairs – 2003; British Council – 2004. Wcześniej dłuższe staże naukowe odbywał na uniwersytetach w Tilburgu (Holandia), Wiedniu, Grand Valley State University (Michigan) i Londynie.

Odznaczenia i nagrody[edytuj]

Praca naukowa[edytuj]

Prowadzi badania nad rozwojem miast, historią społeczną i historią sztuki XIX i XX w., a także teorią i ochroną dziedzictwa kulturowego. Działalność naukowa Jacka Purchli ma charakter interdyscyplinarny, a jego zainteresowania koncentrują się przede wszystkim wokół szeroko pojętej problematyki miasta i rozwoju urbanistycznego. Traktując miasto jako złożony organizm – wypadkową procesów społecznych, ekonomicznych, politycznych i kulturowych – stworzył nowoczesny warsztat „urbanologa”. Drugim istotnym wątkiem działalności naukowej są podjęte jeszcze w połowie lat siedemdziesiątych – pionierskie wówczas – badania nad architekturą XIX i XX w., w których w nowatorski sposób analizował takie czynniki jak: prawo budowlane, rola mecenatu publicznego, szkolnictwo, zagadnienia polityczne, społeczne i ekonomiczne. W ostatnich latach zainicjował interdyscyplinarne badania nad teorią dziedzictwa i zarządzaniem miastem historycznym. Od roku 2005 jest założycielem i kierownikiem pierwszej w Polsce Katedry Dziedzictwa Europejskiego.

Wybrane publikacje[edytuj]

  • Jak powstał nowoczesny Kraków, Kraków 1979, 2 wyd. Kraków 1990.
  • Wien-Krakau im 19. Jahrhundert, Wien 1985.
  • Jan Zawiejski – architekt przełomu XIX i XX wieku, Warszawa 1986.
  • Dom pod Globusem, Kraków 1988, 2 wyd. Kraków 1997 – współautor razem ze Zbigniewem Beiersdorfem.
  • Matecznik Polski. Pozaekonomiczne czynniki rozwoju Krakowa w okresie autonomii galicyjskiej, Kraków 1990, 2 wyd. Kraków 1992.
  • Krakau unter österreichischer Herrschaft 1846-1918. Faktoren seiner Entwicklung, Wien-Köln-Weimar 1993.
  • Teatr i jego architekt, Kraków 1993
  • Kraków – prowincja czy metropolia?, Kraków 1996
  • Kraków w Europie Środka, Kraków 2000, 2 wyd. Kraków 2016 oraz inne wersje językowe (Cracow in the European Core, Kraków 2016; Mitten in Europa, Kraków 2016; Cracovia nell’Europa centrale, Cracovia 2016; Cracovia en Europa Central, Cracovia 2016; Cracovie dans l’Europe du Centre, Cracovie 2017).
  • Historia architektury Krakowa w zarysie, Kraków 2001 oraz Architektura Krakowa. Przewodnik, Kraków 2012 – współautor razem z Marcinem Fabiańskim.
  • Dziedzictwo a transformacja, Kraków 2005.
  • Kraków w Europie Środka, Kraków 2008.
  • Gry w miasto, Kraków 2011.
  • Międzynarodowe Centrum Kultury. Początek, Kraków 2015.
  • Budúcnosť minulosti. Kultúrne dedičstvo strednej Európy dnes, Bratislava 2017.

Przypisy

Bibliografia[edytuj]

  • Władysław Tyrański Kto jest kim w Krakowie, wyd. Kraków 2000

Linki zewnętrzne[edytuj]