To jest dobry artykuł

Order Pro Merito Melitensi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Order Pro Merito Melitensi
Order Pro Merito Melitense
Order Zasługi Zakonu Maltańskiego
Awers
Awers odznaki orderu
Awers
Awers Gwiazdy Krzyża Wielkiego
Baretka
Baretka Krzyża Kawalerskiego
Baretka
Baretka Łańcucha z Mieczami
Ustanowiono 1920
Święto 2 lutego
24 czerwca
13 października

Order Pro Merito Melitensi, Order Pro Merito Melitense (pol. Order Zasługi Zakonu Maltańskiego) – odznaczenie państwowe przyznawane przez Suwerenny Rycerski Zakon Szpitalników Św. Jana, z Jerozolimy, z Rodos i z Malty, ustanowione w 1920[1][2].

Nadawanie[edytuj]

Order przyznawany jest mężczyznom i kobietom, których działania zwiększają honor i prestiż zakonu, aktywnie promują wartości chrześcijańskie, lub pracują charytatywnie w chrześcijańskiej tradycji zdefiniowanej przez Kościół Katolicki. Dekorowanie odznaczanych odbywa się bez religijnych ceremonii (stosowanych w przypadku odznaczania dam i kawalerów maltańskich, a charakterystycznych dla zakonów rycerskich), dlatego order ten może być nadawany niekatolikom, np. takim jak amerykańscy mężowie stanu: Ronald Reagan i George H.W. Bush. Order dzieli się na rangi (nieużywane wśród członków zakonu), a jego nadanie nie jest równoznaczne z nadaniem tytułu szlacheckiego i dlatego jest porównywalny z wieloma orderami zasługi na całym świecie, jak ordery papieskie, francuska Legia Honorowa, czy Order Imperium Brytyjskiego. W przeciwieństwie do dam i kawalerów maltańskich (członków zakonu), od dekorowanych nie wymaga się żadnych przysiąg, ślubowań ani zobowiązań religijnych. Poza samym orderem przyznawany jest dodatkowo trójstopniowy Medal Pro Merito Melitensi (złoty, srebrny lub brązowy). Odznaczenia nadawane są każdego roku podczas świąt: Ofiarowania Pańskiego (2 lutego), w Wigilię św. Jana – patrona orderu (24 czerwca) oraz święto Błogosławionego Gerarda – twórcy zakonu (13 października). Nazwiska odznaczonych publikowane są w „Oficjalnym Biuletynie Zakonu Maltańskiego”[1][3]. Dzisiejszy podział orderu powstał w latach 1960-1975. Przed II wojną światową nadawano jedynie medal zasługi (złoty, srebrny i brązowy), oraz czteroklasowy krzyż zasługi (tylko w ramach przeoratu czesko-austriackiego)[1][4]. Decyzję o przyznaniu odznaczenia, jego klasie, randze i rodzaju, podejmuje Wielki Mistrz Zakonu Kawalerów Maltańskich (zgodnie ze specjalnymi statutami wydanymi przez niego w tym celu – motu proprio), po zasięgnięciu opinii Suwerennej Rady zakonu, która również ma prawo do samodzielnych nadań, wydawanych w formie dekretu[1][5].

Osoby odznaczone Orderem Pro Merito Melitensi[edytuj]

 Z tym tematem związana jest kategoria: Odznaczeni Orderem Pro Merito Melitensi.

Wygląd[edytuj]

Godło odznaczenia składa się z białego krzyża greckiego z lekko wygiętymi, rozdwojonymi ramionami na końcach. Ramiona krzyża mają złocone krawędzie. W środku znajduje się okrąg z umieszczonym centralnie białym krzyżem maltańskim na czerwonym tle i otaczającym tło napisem * MIL.ORDO EQUITUM MELIT.BENE MERENTI * na awersie. Na rewersie wewnątrz okręgu znajduje się napis łaciński z rokiem nadania odznaczenia, np. A.D. MCMXX. Wszystkie krawędzie wewnątrz i na zewnątrz orderu oraz napisy są złocone. W klasie wojskowej pomiędzy ramionami krzyża znajdują się skrzyżowane miecze ze złoconymi rękojeściami u dołu, a ostrzami skierowanymi ukośnie do góry. Srebrna gwiazda orderowa zawiera godło orderu nałożone na gwiazdę cztero- lub sześciopromienną, z koroną umieszczoną na szczycie. Godło mocowane jest do wstęgi lub wstążki: białej z czerwonymi paskami (w obu klasach cywilnych), czerwonej z białymi paskami (w klasie wojskowej) lub czarnej z czerwonymi paskami (w klasie eklezjalnej). Wstążka wiązana jest na modę francuską[3].

Podział orderu[edytuj]

Rangi odznaczenia[1][2]
  • Łańcuch – podzielony na dwie klasy: cywilną i wojskową (z mieczami), zazwyczaj nadawany głowom państw
  • Krzyż – podzielony na cztery klasy: cywilną męską, cywilną damską, wojskową i eklezjalną
  • Medal – podzielony na trzy stopnie: złoty, srebrny i brązowy

Klasy Krzyża[edytuj]

Klasa cywilna (mężczyźni)[1][2]
  • Wielki Krzyż pro Merito Melitensi – Klasa Specjalna
  • Wielki Krzyż pro Merito Melitensi
  • Wielki Oficer pro Merito Melitensi
  • Komandor pro Merito Melitensi
  • Oficer pro Merito Melitensi
  • Krzyż pro Merito Melitensi
Klasa cywilna (kobiety)[1][2]
  • Wielki Krzyż pro Merito Melitensi – Klasa Specjalna
  • Wielki Krzyż pro Merito Melitensi
  • Krzyż pro Merito Melitensi z Plakietką
  • Krzyż pro Merito Melitensi z Koroną
  • Krzyż pro Merito Melitensi z Tarczą
  • Krzyż pro Merito Melitensi
Klasa wojskowa[1][2]
  • Wielki Krzyż z Mieczami pro Merito Melitensi – Klasa Specjalna
  • Wielki Krzyż z Mieczami pro Merito Melitensi
  • Wielki Oficer z Mieczami pro Merito Melitensi
  • Komandor z Mieczami pro Merito Melitensi
  • Oficer z Mieczami pro Merito Melitensi
  • Krzyż z Mieczami pro Merito Melitensi
Klasa eklezjalna „pro piis meritis”[1][2]
  • Wielki Krzyż „pro piis meritis” Melitensi
  • Krzyż „pro piis meritis” Melitensi

Medal[edytuj]

Wersja cywilna[1][2]
  • Złoty Medal pro Merito Melitensi
  • Srebrny Medal pro Merito Melitensi
  • Brązowy Medal pro Merito Melitensi
Wersja wojskowa[1][2]
  • Złoty Medal z Mieczami pro Merito Melitensi
  • Srebrny Medal z Mieczami pro Merito Melitensi
  • Brązowy Medal z Mieczami pro Merito Melitensi

Baretki[edytuj]

W klasie cywilnej baretka odznaczenia ma kolor biały z czerwonymi paskami, w klasie wojskowej jest czerwona z paskami białymi, a w klasie eklezjalnej – czarna z czerwonymi paskami. Baretki najniższych stopni wszystkich klas Krzyża pro Merito Melitensi nie posiadają dodatkowych symboli. Pozostałe posiadają symbole: medale (brązowe, srebrne lub złote), tarcze, korony, odznaki, krzyże lub gwiazdy[3].

Baretki Łańcucha pro Merito Melitensi
OPMM-co.svg
Łańcuch
OPMM-colX.svg
Łańcuch z Mieczami
Baretki klasy cywilnej (mężczyźni) – Krzyż pro Merito Melitensi
OPMM-gcs.svg
Wielki Krzyż
Klasa Specjalna
OPMM-gc.svg
Wielki Krzyż
OPMM-gu.svg
Wielki Oficer
OPMM-c.svg
Komandor
OPMM-u.svg
Oficer
MelitenseMilitare.png
Krzyż
Baretki klasy cywilnej (kobiety) – Krzyż pro Merito Melitensi
OPMM-gcs.svg
Wielki Krzyż
Klasa Specjalna
OPMM-gc.svg
Wielki Krzyż
OPMM-gu.svg
Krzyż z Odznaką
OPMM-c.svg
Krzyż z Koroną
OPMM-u.svg
Krzyż z Tarczą
MelitenseMilitare.png
Krzyż
Baretki klasy wojskowej – Krzyż pro Merito Melitensi
OPMM-gcsX.svg
Wielki Krzyż z Mieczami
Klasa Specjalna
OPMM-gcX.svg
Wielki Krzyż z Mieczami
OPMM-guX.svg
Wielki Oficer z Mieczami
OPMM-cX.svg
Komandor z Mieczami
OPMM-uX.svg
Oficer z Mieczami
Ordine al merito melitense BAR.svg
Krzyż z Mieczami
Baretki klasy eklezjalnej – Krzyż „pro piis meritis” Melitensi
OPMM-gcr.svg
Wielki Krzyż „pro piis meritis”
OPMM-r.svg
Krzyż „pro piis meritis”
Baretki cywilnego Medalu pro Merito Melitensi
MOPMM-o.svg
Złoty Medal
MOPMM-a.svg
Srebrny Medal
MOPMM-b.svg
Brązowy Medal
Baretki wojskowego Medalu pro Merito Melitensi
MOPMM-oX.svg
Złoty Medal z Mieczami
MOPMM-aX.svg
Srebrny Medal z Mieczami
MOPMM-bX.svg
Brązowy Medal z Mieczami

Przypisy

  1. a b c d e f g h i j k Order Pro Merito Melitensi (oficjalna strona) (ang.). orderofmalta.int. [dostęp 2014-07-15].
  2. a b c d e f g h Peter Bander van Duren: Orders of Knighthood and of Merit. Buckinghamshire: C. Smythe, 1995, s. 184. ISBN 0-86140-371-1.
  3. a b c Hyginus Eugene Cardinale, Peter Bander van Duren: Orders of Knighthood, Awards and the Holy See. Wyd. 3. Buckinghamshire: 1985, s. 87-89, 97. ISBN 0905715268.
  4. Wiesław Bończa-Tomaszewski: Kodeks orderowy. Przepisy obowiązujące posiadaczy orderów, odznaczeń, medali i odznak. Warszawa-Kraków: Główna Księgarnia Wojskowa, Drukarnia Narodowa, 1939, s. 624.
  5. Antonio Micallef: Lectures on the Statutes of the Sacred Order of St. John of Jerusalem. Karlsruhe: KIT Scientific Publishing, 2012, s. 233. ISBN 978-3-86644-402-7.

Linki zewnętrzne[edytuj]

  • Giorgio Aldrighetti: L' Ordine al Merito Melitense (wł.). icocregister.org. [dostęp 2014-10-14]. (zdjęcia wszystkich odmian odznaczenia w lewej kolumnie menu)