Owca

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Ovis)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Owca
Ovis[1]
Linnaeus, 1758[2]
Ilustracja
Przedstawiciel rodzaju – owca kanadyjska (O. canadensis)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd Cetartiodactyla
Podrząd przeżuwacze
Infrarząd Pecora
Rodzina wołowate
Podrodzina antylopy
Plemię koziorożce
Rodzaj owca
Typ nomenklatoryczny

Ovis aries Linnaeus, 1758

Synonimy
Gatunki

zobacz opis w tekście

Owca[11] (Ovis) – rodzaj ssaka z podrodziny antylop (Antilopinae) w obrębie rodziny wołowatych (Bovidae).

Zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Azji i Ameryce Północnej[12][13][14].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała 94–199 cm, długość ogona 5,5–17 cm, długość ucha 9–14,5 cm, długość tylnej stopy 27,9–46 cm, wysokość w kłębie 68–135 cm; masa ciała samic 25–104 kg, samców 36–175 kg[13].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Etymologia[edytuj | edytuj kod]

  • Ovis: łac. ovis „owca”[15].
  • Aries: łac. aries „baran”[16]. Gatunek typowy: Ovis aries Linnaeus, 1758.
  • Musimon: gr. μουσμων mousmōn „sardyńskie zwierzę”, najprawdopodobniej muflon[17]. Gatunek typowy: Musimon asiaticus Pallas, 1776 (= Capra ammon Linnaeus, 1758).
  • Musmon: gr. μουσμων mousmōn „sardyńskie zwierzę”, najprawdopodobniej muflon[17]. Nazwa zastępcza dla Ovis Linnaeus, 1758.
  • Ammon: gr. Ἄμμων Ámmōn „Amon”, od egipsk. Amon, Amun lub Amen „ten, który jest ukryty”, nazwa Jowisza, czczonego w Afryce pod postacią barana[18]. Nazwa zastępcza dla Ovis Linnaeus, 1758.
  • Caprovis: zbitka wyrazowa nazw rodzajów: Capra Linnaeus, 1758 (koziorożec) oraz Ovis Linnaeus, 1758 (owca)[19]. Gatunek typowy: Ovis musimon Pallas, 1811 (= Ovis aris Linnaeus, 1758).
  • Argali: mongolska nazwa dla dzikiej owcy[20]. Gatunek typowy: Aegoceros argali Pallas, 1811 (= Ovis ammon Linnaeus, 1758).
  • Pachyceros: gr. παχυς pakhus „wielki, gruby”[21]; κερας keras, κερατος keratos „róg”[22]. Gatunek typowy: Ovis nivicola Eschscholtz, 1829.

Podział systematyczny[edytuj | edytuj kod]

Do rodzaju należą następujące gatunki[12][11]:

Bywa wyróżniany tylko jeden (O. ammon, por. Haltenorth, 1963:126-128) lub dwa (O. ammon i O. canadensis, por. Corbet, 1978c:218) gatunki, bywa do siedmiu (por. Korobitsyna et al., 1974; Nadler et al., 1973). Van Gelder (1977b) włączył rodzaj do Capra (kozy i koziorożce)[14]. Klasyfikacja biologiczna rodzaju jest nadal przedmiotem dyskusji wśród naukowców i może ulegać zmianom.

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Uwaga: nazwa „owca kanadyjska” jest w publikacji Muzeum i Instytutu Zoologii PAN „Polskie nazewnictwo ssaków świata” używana zarówno dla oznaczenia gatunku O. canadensis (wraz z podgatunkiem O. c. canadensis), jak i podgatunku O. dalli stonei

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Ovis, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. C. Linnaeus: Systema naturae per regna tria naturae, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis. Wyd. 10. T. 1. Holmiae: Impensis Direct. Laurentii Salvii, 1758, s. 70. (łac.)
  3. M.J. Brisson: Regnum animale in classes IX. distributum, sive, Synopsis methodica : sistens generalem animalium distributionem in classes IX, & duarum primarum classium, quadrupedum scilicet & cetaceorum, particularem divisionem in ordines, sectiones, genera & species: cum brevi cujusque speciei descriptione, citationibus auctorum de iis tractantium, nominibus eis ab ipsis & nationibus impositis, nominibusque vulgaribus. Lugduni Batavorum: Theodorum Haak, 1762, s. 12. (łac.)
  4. P.S. Pallas: Spicilegia zoologica: quibus novae imprimis et obscurae animalium species iconibus, descriptionibus atque commentariis illustrantur. Cz. 11. Berolini: Prostant apud Gottl. August. Lange, 1776, s. 8. (łac.)
  5. F. de P. von Schrank: Fauna Boica: durchgedachte Geschichte der in Baiern einheimischen und zahmen Thiere. T. 1. Nürnberg: in der Stein’schen Buchhandlung, 1798, s. 78. (niem.)
  6. H.M.D. de Blainville. Sur plusieurs espèces d’animaux mammifères, de l’ordre des ruminans. „Bulletin de la Société philomathique de Paris”. Année 1816, s. 76, 1816 (fr.). 
  7. B.H. Hodgson. On Various Genera of the Ruminants. „The Journal of the Asiatic Society of Bengal”. 16 (2), s. 702, 1847 (ang.). 
  8. J.E. Gray: Catalogue of the specimens of Mammalia in the collection of the British Museum. Cz. 3. London: The Trustees, 1852, s. 174. (ang.)
  9. V. Gromova. Über Kraniologie und Geschichte der Gattung Ovis. „Neue Forschung in Tierzucht und Abstammungslehre”, s. 84, 1936 (niem.). 
  10. a b Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 182–183. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.)
  11. a b C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 362–366. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.)
  12. a b C. Groves, D. Leslie, B. Huffman, R. Valdez, K. Habibi, P. Weinberg, J. Burton, P. Jarman & W. Robichaud: Family Bovidae (Hollow-horned Ruminants). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier (red. red.): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 2: Hoofed Mammals. Barcelona: Lynx Edicions, 2011, s. 727–739. ISBN 978-84-96553-77-4. (ang.)
  13. a b D.E. Wilson & D.M. Reeder (red. red.): Genus Ovis (ang.). W: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2021-05-02].
  14. Palmer 1904 ↓, s. 490.
  15. Palmer 1904 ↓, s. 121.
  16. a b Palmer 1904 ↓, s. 436.
  17. Palmer 1904 ↓, s. 93.
  18. Palmer 1904 ↓, s. 159.
  19. Palmer 1904 ↓, s. 120.
  20. Jaeger 1944 ↓, s. 159.
  21. Jaeger 1944 ↓, s. 44.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]