Pałac Prymasowski w Warszawie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Pałac Prymasowski
Obiekt zabytkowy nr rej. 520 z 1.07.1965
Ilustracja
Widok na pałac od strony ul.Senatorskiej
Państwo  Polska
Miejscowość Warszawa
Adres ul. Senatorska 13/15
00-075 Warszawa
Pierwszy właściciel Wojciech Baranowski
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
Pałac Prymasowski
Pałac Prymasowski
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Pałac Prymasowski
Pałac Prymasowski
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Pałac Prymasowski
Pałac Prymasowski
52°14′43,28″N 21°00′44,38″E/52,245356 21,012329

Pałac Prymasowski – pałac znajdujący się przy ul. Senatorskiej 13/15 w Warszawie.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pałac w 1899

Budowa pałacu rozpoczęła się pod koniec XVI wieku z inicjatywy biskupa płockiego Wojciecha Baranowskiego. Gdy został prymasem przekazał ten pałac kapitule gnieźnieńskiej w roku 1610. Zniszczony w latach najazdu szwedzkiego 1655–1660. Do jego odbudowy zatrudniono Józefa Fontanę. Po raz kolejny spustoszony przez Sasów, Wołochów i Kozaków w 1704. Odbudował go ze zniszczeń prymas Stanisław Szembek.

Do roku 1795 wnętrza pałacu pełniły funkcję mieszkań prymasów. W tym czasie był kilkakrotnie rozbudowywany. Pod koniec XVII wieku rozbudową pałacu zajął się Tylman z Gameren. Natomiast w pierwszej połowie XVIII wieku przebudowano pałac w stylu rokokowym na rezydencję prymasa Adama Ignacego Komorowskiego.

W listopadzie 1767 w pałacu odbywały się posiedzenia delegacji wyłonionej przez Sejm Repninowski do traktowania z posłem rosyjskim Nikołajem Repninem w sprawie równouprawnienia innowierców[1].

W latach 1777-1783 Antoni Kazimierz Ostrowski podjął generalną przebudowę pałacu. Architektem za nią odpowiedzialnym był Efraim Szreger; ukończył ją Michał Jerzy Poniatowski w stylu klasycystycznym. Korpus główny został wtedy wzbogacony o skrzydła boczne z pawilonami, ryzalit korpusu zyskał zaś czterokolumnowy portyk. Architektami wnętrz pałacu byli Jan Chrystian Kamsetzer i Szymon Bogumił Zug.

Po trzecim rozbiorze pałac przeznaczony był na różne cele. Mieściła się w nim m.in. Kamera Warszawska i Komisja Rządowa Wojny.

W dwudziestoleciu międzywojennym pałac po remoncie stał się siedzibą Ministerstwa Rolnictwa i Reform Rolnych[2]. Nad wejściem umieszczono napis MINISTERIUM ROLNICTWA[3].

Pałac został spalony podczas obrony Warszawy we wrześniu 1939[4]. Po wojnie zniszczenia budynku oszacowano na ok. 60%[5]. Pałac został odbudowany w latach 1949–1950 i stał się siedzibą Centralnego Zarządu Muzeów i Ochrony Zabytków[6].

W 1965 w Sali Kolumnowej pałacu wystawiono trumnę ze zwłokami Marii Dąbrowskiej[7]. W 1976 na skwerze przed pałacem odsłonięto kamień upamiętniający Stanisława Staszica[8] (przeniesiony później na teren kampusu SGGW na Ursynowie).

Przez wiele lat był oddziałem urzędu stanu cywilnego. Obecnie właścicielem obiektu jest spółka ZPR Media. W kwietniu 2016 w pałacu otwarto butikowy hotel Bellotto[9].

Na skwerze przed pałacem rośnie wiąz szypułkowy będący pomnikiem przyrody[10].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Aleksander Kraushar, Książę Repnin i Polska, Warszawa 1900 t. II, s. 127.
  2. Ryszard Mączewski: Warszawa między wojnami. Łódź: Księży Młyn, 2009, s. 16. ISBN 978-83-61253-51-8.
  3. Jerzy S. Majewski: Warszawa na starych pocztówkach. Warszawa: Agora, 2013, s. 104. ISBN 978-83-268-1238-5.
  4. Alfred Lauterbach. Zniszczenie i odbudowa Warszawy zabytkowej. „Kronika Warszawy”. 4(8), s. 58, 1971. 
  5. Karol Małcużyński, Wacław Wojnacki: Zwiedzamy nową Warszawę. Warszawa: Spółdzielczy Instytut Wydawniczy „Kraj”, 1950, s. 86.
  6. Tadeusz Podgórski: Zwiedzamy Warszawę. Warszawa: Sport i Turystyka, 1956, s. 103.
  7. Teresa Dąbrowska: Warszawa literacka lat międzywojennych. Warszawa: Bellona, 2014, s. 21. ISBN 978-83-11-13068-5.
  8. Wiesław Głębocki: Warszawskie pomniki. Warszawa: Wydawnictwo PTTK „Kraj“, s. 81. ISBN 83-7005-211-8.
  9. Tomasz Urzykowski. Pałac Prymasowski stał się hotelem. „Gazeta Stołeczna”, s. 6, 15 czerwca 2016. 
  10. Pomniki przyrody na terenie m.st. Warszawy. Pomniki przyrody na terenie dzielnicy Śródmieście. W: Urząd m.st. Warszawy [on-line]. bip.warszawa.pl. [dostęp 2020-05-15].