Pancernikowate

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Pancerniki)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy rodziny zwierząt. Zobacz też: Pancernik – klasa okrętów.
Pancernikowate
Dasypodidae[1]
Gray, 1821
Pancernik dziewięciopaskowy (Dasypus novemcinctus)
Pancernik dziewięciopaskowy (Dasypus novemcinctus)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Infragromada łożyskowce
Nadrząd szczerbaki
Rząd pancernikowce
Rodzina pancernikowate

Pancernikowate[2] (Dasypodidae) – rodzina ssaków łożyskowych zaliczanych do rzędu pancernikowców[3] (nadrzędu szczerbaków). Obejmuje 8 rodzajów i 20 gatunków.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Pancerniki zamieszkują otwarte tereny Ameryki Południowej, a zasięg występowania jednego gatunku (pancernik dziewięciopaskowy) rozszerza się w ostatnich latach ku północy, dotarł do środkowych Stanów Zjednoczonych.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Charakteryzują się obecnością pancerza złożonego z szeregów łusek kostnych pokrytych warstwą rogową, rzadką sierścią na górnej części ciała i bujnym owłosieniem spodniej. Pancerz okrywa niemal całe ciało z wyjątkiem spodniej części tułowia i wewnętrznych stron kończyn. Pomiędzy łuskami występuje elastyczna skóra zapewniająca im ruchliwość. Poszczególne gatunki różnią się rozmiarami, kształtem pyska, wielkością uszu i liczbą palców. Również liczba zębów jest różna w zależności od gatunku.

Pancerniki są przede wszystkim mięsożerne, zjadają drobne kręgowce, bezkręgowce (głównie owady) i padlinę, rzadziej rośliny. Kopią nory. Żyją zwykle samotnie, niektóre w parach lub małych grupach. Znane z paleocenu Ameryki Południowej.

Rodzaje i gatunki[edytuj | edytuj kod]

Gibb i współpracownicy (2016) przenoszą wszystkie wyżej wymienione rodzaje poza rodzajem Dasypus do odrębnej rodziny Chlamyphoridae[4]. Z analiz filogenetycznych przeprowadzonych przez Delsuca i współpracowników (2016) oraz Mitchella i współpracowników (2016) wynika, że pancerniki nie tworzą kladu, do którego nie należałyby także gliptodonty; na tej podstawie Delsuc i współpracownicy (2016) sklasyfikowali gliptodonty jako podrodzinę Glyptodontinae wchodzącą w skład rodziny Chlamyphoridae[5][6].

Przypisy

  1. Dasypodidae, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Włodzimierz Cichocki, Agnieszka Ważna, Jan Cichocki, Ewa Rajska, Artur Jasiński, Wiesław Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii Polskiej Akademii Nauk, 2015, s. 25. ISBN 978-83-88147-15-9.
  3. Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Dasypodidae. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 18 luty 2017]
  4. Gillian C. Gibb, Fabien L. Condamine, Melanie Kuch, Jacob Enk, Nadia Moraes-Barros, Mariella Superina, Hendrik N. Poinar i Frédéric Delsuc. Shotgun mitogenomics provides a reference phylogenetic framework and timescale for living xenarthrans. „Molecular Biology and Evolution”. 33 (3), s. 621–642, 2016. DOI: 10.1093/molbev/msv250 (ang.). 
  5. Frédéric Delsuc, Gillian C. Gibb, Melanie Kuch, Guillaume Billet, Lionel Hautier, John Southon, Jean-Marie Rouillard, Juan Carlos Fernicola, Sergio F. Vizcaíno, Ross D.E. MacPhee i Hendrik N. Poinar. The phylogenetic affinities of the extinct glyptodonts. „Current Biology”. 26 (4), s. R155–R156, 2016. DOI: 10.1016/j.cub.2016.01.039 (ang.). 
  6. Kieren J. Mitchell, Agustin Scanferla, Esteban Soibelzon, Ricardo Bonini, Javier Ochoa i Alan Cooper. Ancient DNA from the extinct South American giant glyptodont Doedicurus sp. (Xenarthra: Glyptodontidae) reveals that glyptodonts evolved from Eocene armadillos. „Molecular Ecology”. 25 (14), s. 3499–3508, 2016. DOI: 10.1111/mec.13695 (ang.). 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Kazimierz Kowalski: Ssaki, zarys teriologii. Warszawa: PWN, 1971.
  2. Myers, P.: Dasypodidae (ang.). (On-line), Animal Diversity Web, 2001. [dostęp 21 kwietnia 2008].
  3. Mały słownik zoologiczny: ssaki. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1978.