Parafia św. Rocha w Białymstoku

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Parafia św. Rocha
Ilustracja
Bazylika św. Rocha w Białymstoku
Państwo  Polska
Siedziba Białystok
Adres ul. ks. A. Abramowicza 1,
15-872 Białystok
Data powołania 20 maja 1925
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Archidiecezja białostocka
Dekanat Białystok – Starosielce
Kościół św. Rocha w Białymstoku
Proboszcz ks. prałat Tadeusz Żdanuk
Wspomnienie liturgiczne 16 sierpnia
Położenie na mapie Białegostoku
Mapa lokalizacyjna Białegostoku
Parafia św. Rocha
Parafia św. Rocha
Położenie na mapie województwa podlaskiego
Mapa lokalizacyjna województwa podlaskiego
Parafia św. Rocha
Parafia św. Rocha
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Parafia św. Rocha
Parafia św. Rocha
Ziemia53°08′04,5″N 23°08′40,5″E/53,134583 23,144583
Strona internetowa

Parafia św. Rocha w Białymstoku rzymskokatolicka parafia położona w centrum Białegostoku, należącym do metropolii białostockiej[1]. Parafia erygowana 20 maja 1925 r. przez biskupa diecezji wileńskiej Jerzego Matulewicza.

Kościół parafialny został zaprojektowany przez wybitnego architekta okresu międzywojennego prof. Oskara Sosnowskiego jako ŚwiątyniaPomnik Niepodległości, symbol odradzającego się i suwerennego państwa polskiego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W dniu 9 lutego 1925 r. ks. Adam Abramowicz kanonik honorowy Kapituły Wileńskiej został nominowany na stanowisko proboszcza nowo powstającej parafii św. Rocha w Białymstoku przez bp Jerzego Matulewicza. Placówkę tę ks. Adam objął 1 maja tego roku, a 20 maja 1925 r. biskup Matulewicz wystawił dokument erekcyjny dla parafii św. Rocha w Białymstoku. Ośrodkiem nowo utworzonej parafii była niewielka murowana kaplica z połowy XVIII w. na wzgórzu św. Rocha (dzieło Jana Klemensa Branickiego) oraz domek przy ul. Lipowej 49, służący za tymczasową plebanię dla księży[2].

Wybór jakiego dokonał metropolita wileński nie był przypadkowy ponieważ kościół białostocki nie był pierwszą świątynią budowaną przez ks. Abramowicza. Kiedy 27 września 1921 r. spłonął doszczętnie zabytkowy, pochodzący z 1779 r., kościół w Goniądzu, Kuria wileńska powierzyła parafię goniądzką i odbudowę spalonej świątyni ks. Abramowiczowi, doświadczonemu budowniczemu kościołów między innymi w Dereczynie k. Słonima i Uhowie koło Łap.

Budowę kościoła parafialnego w stylu modernistyczno-ekspresjonistycznym według projektu prof. Oskara Sosnowskiego na planie ośmioboku, składającego się z trzech stopniowo narastających brył zrealizowano w latach 1927-1946 z ogromnymi trudnościami. II wojna światowa, okupacja bolszewicka, niemiecka, a pomimo to budowa świątyni Pomnika Niepodległości trwała nieprzerwanie także i w tych niekorzystnych czasach. W roku 1940 po zbudowaniu pierwszego piętra wewnętrznych galerii świątyni Sowietom przyszedł pomysł odebrania jej parafii i przeznaczenia kościoła na cyrk. Sowieckie władze okupacyjne dwukrotnie nakładali na parafię św. Rocha kontrybucję, na którą wędrowały kosztowności parafian, aż do zupełnego ich wyczerpania, tak, że na drugą ratę kontrybucji w czerwcu 1941 r. nie zebrano odpowiedniej kwoty i miano oddać już mury nie dokończonej świątyni władzom sowieckim. Wybuch wojny radziecko-niemieckiej 22 czerwca 1941 r. zapobiegł realizacji tych planów. Kościół konsekrował abp Romuald Jałbrzykowski w uroczystość św. Rocha w 1946 r.

Jednakową oprawę architektoniczną zyskał Dom Parafialny, wkomponowany w zespół zewnętrzny świątyni w sposób harmonijny, tak, że nie razi jego wielkość, złożona z 4 kondygnacji. Ścięte naroże bryły tej budowli, od ul. Lipowej i al. Piłsudskiego nawiązują do typowych rozwiązań w zabudowie miejskiej Białegostoku. Prócz plebanii, wyposażony jest w salę teatralną Akcji Katolickiej, mieści sale katechetyczne, bibliotekę parafialną, klasztor Sióstr Misjonarek Świętej Rodziny. [3]

Kościół parafialny[edytuj | edytuj kod]

Kościół na wzgórzu św. Rocha pierwotnie, miał być realizacją wezwania Loretańskiej Litanii – Gwiazdy Zarannej symbolizującej jutrzenkę Niepodległości Polski. Charakter kościoła jest zasadniczym elementem pomnika Marii Królowej Polski. W 1936 r. na 78-metrowej wieży ustawiono figurę Matki Boskiej, 3-metrowej wysokości. Pomysł umieszczenia Immaculaty, a nie krzyża nie był nowy, powtarzał minaret zamienionej katedry (w latach 1672-1699) w Kamieńcu Podolskim na meczet muzułmański.

Poprzedni proboszczowie[edytuj | edytuj kod]

Od chwili powołania parafii jako proboszczowie w niej pracowali;

Aktualnie:

  • ks. prałat Tadeusz Żdanuk (2008)

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]