Uhowo

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Uhowo
Ulica Kościelna (DW 682)
Ulica Kościelna (DW 682)
Państwo  Polska
Województwo podlaskie
Powiat białostocki
Gmina Łapy
Wysokość 118-137 m n.p.m.
Liczba ludności 1578
Strefa numeracyjna (+48) 85
Kod pocztowy 18-100
Tablice rejestracyjne BIA
SIMC 0990698
Położenie na mapie gminy Łapy
Mapa lokalizacyjna gminy Łapy
Uhowo
Uhowo
Położenie na mapie powiatu białostockiego
Mapa lokalizacyjna powiatu białostockiego
Uhowo
Uhowo
Położenie na mapie województwa podlaskiego
Mapa lokalizacyjna województwa podlaskiego
Uhowo
Uhowo
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Uhowo
Uhowo
Ziemia53°00′13″N 22°54′42″E/53,003611 22,911667
Strona internetowa miejscowości

Uhowowieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie białostockim, w gminie Łapy. Leży na północno-wschodnim brzegu Narwi.

Wieś duchowna, własność probostwa suraskiego, położona była w 1575 roku w powiecie suraskim w ziemi bielskiej województwa podlaskiego[1]. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Nazwa świadczy o pochodzeniu ruskim. Ruskie określenie łąki to ług. Uhowo, a wcześniej Hugowo, w języku rosyjskim znaczyłoby Ługowo (Лугово) .

Historia[edytuj | edytuj kod]

Plaża nad Narwią w Uhowie
Most kolejowy LK6 nad Narwią w Uhowie

1445 r. – Pierwsze udokumentowane wzmianki o Uhowie – król Aleksander Jagiellończyk czyniąc nadania ziemskie, podarował „folwark zwany Uhowo, składający się z dwóch wsiów, Bojary i Uhowo”.

1569 r. – W środę, w wigilię Bożego Ciała, miał miejsce zajazd na ziemię uhowską. Wówczas Uhowo należało do proboszcza suraskiego Piotra z Poznania. Był on lekarzem Zygmunta Starego i Zygmunta Augusta, humanistą, kanonikiem krakowskim i wileńskim, profesorem Akademii Krakowskiej i UJ. Napadu tego dokonał starosta Jan Zborowski, chodziło o łupy.

1569 r. – Zjazd szlachecki w Uhowie. Pierwsze wzmianki o kościele.

1657 r. – W pobliżu Uhowa odbyła się walka Szwedów z oddziałami partyzanckimi.

1753 r. – Kościół katolicki został przebudowany ze starszej cerkwi pod wezwaniem "Wejścia Jezusa do Jerozolimy". Dowodem tego miały być dzwony byłej cerkwi i płyty nagrobne ze słowiańsko-ruskimi napisami i krzyżami wokół świątyni.

1772 r. – W maju 1772 roku odbyła się rozprawa sądu kościelnego w Janowie, w sprawie podniesienia świątyni w Uhowie. Na mocy wyroku podniesiono status kościoła uhowskiego do filialnego, dano prawo udzielania wszystkich sakramentów. W aktach zaczęto zapisywać "Ecclesiae uhoviensis filialens surazensis". Parafia w Uhowie założona pod koniec XVIII wieku składała się z 9 wsi. Pod protektoratem był cały zaścianek szlachecki Borowskie oraz Bojary i Łapy.

1797 r. – Uhowo straciło status parafii.

1904 r. – "Pop cerkwi (Przemienienia Pańskiego)[2] w Surażu posiada obraz, na którym widnieje cerkiew w Uhowie". Być może kościół wybudowany w 1753 roku nie był przebudowany z cerkwi. Wspomniana ikona "służyła za deskę do przygotowywania opłatków". Co do dzwonów ze słowiańsko-ruskimi napisami, w Uhowie istniała inna świątynia obrządku greckiego i stamtąd mogą pochodzić dzwony.

15 sierpnia 1921 r. – Konsekrowano kościół wybudowany w latach 1914-1919 według projektu Romualda Lenczewskiego. Zbudowany jest z czerwonej cegły w stylu neogotyckim. Kościół posiada jedną wieżę z dwoma dzwonami: św. Michała i św. Wincentego. Wnętrze dzieli się na prezbiterium, kruchtę, nawę główną i zakrystię.

1993 r. – W Uhowie ponownie powstała parafia.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Kościół pw. św. Wojciecha
  • zespół kościoła parafialnego pod wezwaniem św. Wojciecha, nr rej.: 837 z 30.08.1997
    • kościół, 1914-1919
    • drewniana kostnica, 2 poł. XIX wieku
    • cmentarz przykościelny
    • ogrodzenie
    • plebania, 1930[3].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Aleksander Jabłonowski, Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. 6. cz. 2, Warszawa 1909, s. 124.
  2. Cerkiew Przemienienia Pańskiego w Surażu
  3. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo podlaskie. 2018-09-30.