Park Narodowy Upemba

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Park Narodowy Upemba
ilustracja
park narodowy
Państwo  Demokratyczna Republika Konga
Siedziba Lusinga
Data utworzenia 1939
Powierzchnia 11730 km²
Położenie na mapie Demokratycznej Republiki Konga
Mapa konturowa Demokratycznej Republiki Konga, na dole po prawej znajduje się punkt z opisem „Park Narodowy Upemba”
Ziemia9°01′53,69″S 26°36′25,81″E/-9,031580 26,607170

Park Narodowy Upemba (fr. Parc national de l'Upemba) – park narodowy utworzony w 1939 roku na terenach współczesnych prowincji Górne Lomami i Górna Katanga w południowo-wschodniej części Demokratycznej Republiki Konga.

Zajmuje obszar 11 730 km². Większą część parku zajmuje niewysokie pasmo górskie Kibara, wys. do 1889 m n.p.m., przechodząc na zach. w płaski obszar Kotliny Kamolondo i terenów przyległych. Znajduje się tu kilka jezior, z których najważniejsze to Upemba i Kisale, przez które przepływa rzeka Lualaba (górny odcinek Konga).

W 1997 roku depresja Upemba została wpisana na listę informacyjną światowego dziedzictwa UNESCO – listę obiektów, które Demokratyczna Republika Konga zamierza rozpatrzyć do zgłoszenia do wpisu na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Park znajduje się w południowo-wschodniej części Demokratycznej Republiki Konga[1]. Zajmuje powierzchnię 11730 km2[1]. Od zachodu i północy graniczy z rzeką Lualabą i obszarem jezior i mokradeł depresji Kamolondo[1]. Park obejmuje ochroną jezioro Upemba, rzekę Lufirę, a na północnym wschodzie, pasmo górskie Kibara[1]. Inne jeziora na terenie parku to: Kabwe, Kabele, Mulenda, Nunda i Kalumbe i Kabamba[2]. Na zachodnim brzegu jeziora Upembe znajdują się rozległe jaskinie Tumba[2].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Park Narodowy Upemba został utworzony w południowo-wschodniej części Konga Belgijskiego dekretem królewskim 15 maja 1939 roku celem ochrony lokalnej bogatej flory i fauny[3]. W regionie jeziora Upemba występowało wiele gatunków dużych zwierząt, m.in. słonie, hipopotamy i nosorożce czarne[3]. Początkowo powierzchnia parku zajmowała 17730 km2[3]. Zarządzanie parkiem zostało powierzone Instytutowi ds. Parków Narodowych Kongo (fr. Institut des Parcs Nationaux du Congo)[3].

Lokalna ludność została eksmitowana z ziem parku pod pretekstem jej ochrony przez muchą tse-tse[3]. Pięć lat po utworzeniu parku eksmitowana ludność zaczęła wysuwać roszczenia do ziemi. Wskutek nieudanych negocjacji, na początku lat 50. XX w. północne i zachodnie tereny parku zostały zajęte przez powracających mieszkańców[3]. Rozwinęło się kłusownictwo, co doprowadziło do wyginięcia nosorożca czarnego[3]. W 1957 roku konflikt został załagodzony poprzez częściowy zwrot ziemi[3]. W 1960 roku, po secesji Katangi sytuacja uległa pogorszeniu[3]. Obszar parku skurczył się do 3000 km2, przy czy jedynie 120 km2 było objęte nadzorem i ochroną strażników parku[3].

W 1997 roku depresja Upemba została wpisana na listę informacyjną światowego dziedzictwa UNESCO – listę obiektów, które Demokratyczna Republika Konga zamierza rozpatrzyć do zgłoszenia do wpisu na listę światowego dziedzictwa UNESCO[4]. W 2017 roku zlewisko rzeki Lufiry zostało wpisane na listę konwencji ramsarskiej[5].

Flora i fauna[edytuj | edytuj kod]

Na terenie parku występują zebry, antylopy, słonie, bawoły i lwy[1]. W zlewisku rzeki Lufiry występuje 16 endemicznych gatunków ptaków, m.in. wikłacz bagienny i astryld czarnolicy, 15 endemicznych gatunków gadów i przynajmniej dwa gatunki endemiczne płazów: gekon Pachydactylus katanganus i żaba Afrixalus upembae[5]. Żyją tu także zebra równikowa, antylopowiec koński i kudu wielkie, a także zagrożona wyginięciem antylopa Hippotragus niger variani[5]. Na terenie parku występuje wiele ptaków, m.in. żuraw koralowy, pustułeczka, derkacz, gniazdujący tu trzewikodziób; zaobserwowano tu także krytycznie zagrożony gatunek Zoothera guttata[6].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e Encyclopædia Britannica 2017 ↓.
  2. a b Rorison 2012 ↓, s. 157–158.
  3. a b c d e f g h i j Archives of the Former National Parks of Belgian Congo ↓.
  4. UNESCO: Dépression de l'Upemba (ang.). [dostęp 2020-04-24].
  5. a b c Bassin de la Lufira (ang.). W: Ramsar Sites Information Service [on-line]. [dostęp 2020-04-24].
  6. BirdLife International: Upemba National Park (ang.). W: datazone.birdlife.org [on-line]. [dostęp 2020-04-24].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]