Plac Wolności w Tarnowskich Górach

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
POL Tarnowskie Góry flag.svg Tarnowskie Góry
plac
Wolności
Śródmieście-Centrum
plac Wolności – widok od strony ul. Bytomskiej
plac Wolności – widok od strony ul. Bytomskiej
Położenie na mapie Tarnowskich Gór
Mapa lokalizacyjna Tarnowskich Gór
plac Wolności
plac Wolności
Położenie na mapie powiatu tarnogórskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu tarnogórskiego
plac Wolności
plac Wolności
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
plac Wolności
plac Wolności
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
plac Wolności
plac Wolności
Ziemia50°26′37,4″N 18°51′35,6″E/50,443722 18,859889

Plac Wolności w Tarnowskich Górach (1897−1925 Wilhelmsplatz, Plac Cesarza Wilhelma; 1925–1939 Plac Wolności; 1939–1945 Horst-Wessel-Platz[1]) – jeden z placów w Tarnowskich Górach.

Pomnik cesarza Wilhelma I. Fragment pocztówki z pocz. XX wieku

Lokalizacja[edytuj | edytuj kod]

Plac Wolności znajduje się w ścisłym centrum Tarnowskich Gór u wylotu reprezentacyjnej ulicy Krakowskiej. Plac od wschodu otaczają ulice Marszałka Józefa Piłsudskiego i Bytomska, zaś od południa – ulica Piastowska.

Opis[edytuj | edytuj kod]

Plac wolności ma kształt prostokąta o krótszym boku długości 51 metrów i dłuższym o długości 62 metry. Jego północno-wschodni róg jest zaokrąglony. Plac jest strefą pieszą oraz pełni funkcje rekreacyjne (ławki, drzewa, klomby z kwiatami). Na środku placu stoi replika pompy wodnej. Nawierzchnia z kostki brukowej.

Historia[2][edytuj | edytuj kod]

Na początku XIX wieku u wylotu ulicy Krakowskiej stała brama będąca miejscem poboru myta. Obszerny teren za tą bramą, na którym znajdowały się stodoły należące do mieszczan nosił nazwę Krakowskie Przedmieście (niem. Krakauer Vorstadt). Gdy bramy miejskie zlikwidowano, plac zamienił się w miejski skwer[1].

Z inicjatywy mieszkańców w latach 1896–1897 na pustym placu ustawiono na cokole figurę cesarza Niemiec, Wilhelma I. Pomnik był formą upamiętnienia tarnogórzan poległych w wojnach toczonych przez Prusy w latach 1864–1871, został wysadzony w powietrze w 1920 przez powstańców śląskich, zaś do dzisiaj zachował się jedynie jego cokół (znajdujący się obecnie na terenie Skansenu Maszyn Parowych przy Zabytkowej Kopalni Srebra).

Po likwidacji pomnika Wilhelma I, na placu nazwanym już w latach międzywojennych Placem Wolności, zbudowano w 1945 pomnik żołnierzy radzieckich. Miał to być hołd złożony przez mieszkańców radzieckim wyzwolicielom. Początkowo Pomnik Wdzięczności zbudowany był z metalowych łusek pocisków i bomb, które rozsiane były po wojnie po całym mieście.

W latach powojennych pomnik został wysadzony w powietrze przez członków podziemia antykomunistycznego. Sprawców uwięziono, a na placu Wolności zbudowano betonowy pomnik w kształcie pięcioramiennej gwiazdy z kolumną pośrodku. Na kolumnie widniał wizerunek sierpa i młota.

Pomnik żołnierzy radzieckich został decyzją władz miasta zburzony w 1992. W 2004 plac przebudowano i położono nową kostkę brukową. Na środku placu postawiono replikę pompy wodnej. Krótko po tym remoncie zasadzono drzewa, pojawiły się ławki, a w sezonie letnim sadzone są kwiaty.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b praca zbiorowa pod red. Jana Renki: Przewodnik Tarnowskie Góry. Tarnowskie Góry: 2009, s. 31. ISBN 978-83-61458-36-4.
  2. Ryszard Bednarczyk. Miejsca magiczne – plac Wolności. „Montes Tarnovicensis”, 2007-04. Oficyna „Monos”. ISSN 1640-0216 (pol.).