Pomnik Trójcy Świętej w Bystrzycy Kłodzkiej
![Ziemia](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e9/Geographylogo.svg/20px-Geographylogo.svg.png)
![]() | |
Państwo | |
---|---|
Województwo | |
Miejscowość | |
Miejsce |
pl. Wolności |
Styl architektoniczny | |
Projektant | |
Fundator |
Kasper Kleinwachter |
Całkowita wysokość |
10 m |
Data odsłonięcia |
1736 |
Położenie na mapie Bystrzycy Kłodzkiej ![]() | |
Położenie na mapie Polski ![]() | |
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego ![]() | |
Położenie na mapie powiatu kłodzkiego ![]() | |
Położenie na mapie gminy Bystrzyca Kłodzka ![]() | |
![]() |
Pomnik Trójcy Świętej w Bystrzycy Kłodzkiej – pochodząca z 1736 roku barokowa grupa architektoniczno-rzeźbiarska, autorstwa Antona Jörga, stojąca na rynku w Bystrzycy Kłodzkiej. Pomnik był narzędziem propagandowym, mającym służyć umocnieniu wiary katolickiej i ideowej walce z protestantyzmem.
Historia
[edytuj | edytuj kod]Monumentalny zespół rzeźb (grupa architektoniczno-rzeźbiarska)[1] został wykonany w roku 1736 przez pochodzącego z Kamieńca Ząbkowickiego śląskiego rzeźbiarza Antona Jörga[1][2], który zasłynął podobnym pomnikiem ustawionym na rynku w Głubczycach[3]. Fundatorem dzieła był bystrzycki radca i podskarbi Kasper Rudolf Kleinwachter. Monument powstał, aby chronić miasto od pożarów i zarazy, która w tym czasie dziesiątkowała okoliczną ludność[4]. W roku 1855 podskarbi Franz Tischbauer sfinansował renowację, którą przeprowadził rzeźbiarz Alex Ziliack[5]. Kolejną renowację, połączoną z usuwaniem starych powłok olejnych i naprawą zniszczonych detali, wykonał w latach 1900–1902 rzeźbiarz Eisenberg ze Strzelina[5], a ostatnie tego typu prace przeprowadził Karl-Heinz Ludwig[5][4].
Decyzją wojewódzkiego konserwatora zabytków z dnia 21 marca 1950 pomnik został wpisany do rejestru zabytków ruchomych[6].
Architektura
[edytuj | edytuj kod]Pomnik ma wysokość około 10 metrów i w ocenie historyków sztuki jest jednym z najlepszych dzieł Antona Jörga[7]. Inspiracją dla tej kompozycji stał się dwunasty rozdział Apokalipsy św. Jana, o czym informuje inskrypcja wykuta na podstawie pomnika[4]. Szczyt wysokiego, zwężającego się ku górze cokołu o trzech wklęsłych bokach pokrytych ornamentem regencyjnym, zwieńczono przedstawieniem Trójcy Świętej. Poniżej ulokowano figurę Matki Bożej Wniebowziętej. Postać Marii otaczają postaci świętych Józefa, Anny i Joachima. Poniżej Marii, na niewysokiej kolumnie, stoi figura Archanioła Michała. Postument otacza bogato ornamentowana kamienna balustrada, w której narożach stoją figury świętych Floriana, Jana Nepomucena i Franciszka Ksawerego. Pomnik okolono żeliwnym ogrodzeniem. Całość jest bogato zdobiona puttami, wolutami, motywami roślinnymi i innymi detalami[8].
Pomnik ukazuje symbolicznie walkę Kościoła z szatanem. Jest to szczególnie widoczne w przedstawieniu Marii przezwyciężającej zło i w postaci Michała z pokonanym smokiem[5].
Pomnik ze względu na rozmiary i bogactwo form ma charakter monumentalny oraz cechuje się doskonałą równowagą elementów statycznych i dynamicznych[9]. W przeszłości był efektownym narzędziem propagandy religijnej i walki z reformacją[5].
Galeria
[edytuj | edytuj kod]-
Cały pomnik
-
Trójca Święta
-
Archanioł Michał
-
Święty Józef
-
Święty Joachim
-
Putta
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b Bartnik 2024 ↓, s. 168.
- ↑ Pilch 2005 ↓, s. 41.
- ↑ Bystrzyca Kłodzka – kolumna św. Trójcy i kaplica św. Floriana z XVIII wieku. www.szlakikulturowe.dolnyslask.pl. [dostęp 2024-06-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-03-01)].
- ↑ a b c TintuLintu: Kamienna Trójca Święta w Bystrzycy Kłodzkiej. intour.pl, 2011-03-14. [dostęp 2014-03-01].
- ↑ a b c d e Bartnik 2024 ↓, s. 170.
- ↑ Informacja uzyskana z Narodowego Instytutu Dziedzictwa i potwierdzona w Muzeum Ziemi Kłodzkiej w Kłodzku.
- ↑ Bartnik 1992 ↓, s. 170.
- ↑ Staffa 1994 ↓, s. 85.
- ↑ Bartnik 2024 ↓, s. 169–170.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Krystyna Bartnik: Bystrzyca Kłodzka w zabytkach sztuki. Wrocław: Oficyna Wydawnicza Atut – Wrocławskie Wydawnictwo Oświatowe, 2024. ISBN 978-83-7977-524-8.
- Krystyna Bartnik: Bystrzyca Kłodzka. Wrocław-Warszawa-Kraków: Ossolineum, 1992. ISBN 978-83-04-03529-4.
- Józef Pilch: Leksykon zabytków architektury Dolnego Śląska. Warszawa: Wydawnictwo Arkady, 2005. ISBN 83-213-4366-X.
- Marek Staffa: Słownik geografii turystycznej Sudetów. red. Marek Staffa. T. 15. Wrocław: Wydawnictwo I-BiS, 1994. ISBN 83-85773-06-1.