Port lotniczy Denver

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Denver International Airport
Port lotniczy Denver
Wnętrze terminalu
Wnętrze terminalu
Państwo  Stany Zjednoczone
Miejscowość Denver, Kolorado
Typ cywilne
Właściciel City & County of Denver, Department of Aviation
Kod IATA DEN
Kod ICAO KDEN
Wysokość 1 655 m n.p.m.
Statystyki ruchu (2009), źródło
Liczba pasażerów 50 167 485
Liczba operacji 606 006
Drogi startowe
Położenie na mapie Kolorado
Mapa lokalizacyjna Kolorado
DEN
DEN
Położenie na mapie Stanów Zjednoczonych
Mapa lokalizacyjna Stanów Zjednoczonych
DEN
DEN
Ziemia 39°51′42″N 104°40′24″W/39,861667 -104,673333Na mapach: 39°51′42″N 104°40′24″W/39,861667 -104,673333
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Port lotniczy Denver (IATA: DEN, ICAO: KDEN) – międzynarodowy port lotniczy położony na północny wschód od Denver, w Kolorado. W 2005 obsłużył ponad 43 mln pasażerów, natomiast w 2007 prawie 50 mln.

Lotnisko znajduje się w północno-wschodniej części Denver, w stanie Kolorado, i jest obsługiwany przez miasto i hrabstwo Denver. Denver International Airport jest największym i najbardziej ruchliwym portem lotniczym w Stanach Zjednoczonych bez lotów bezpośrednich do i z Azji, choć lotnisko aktywnie poszukuje takich połączeń[1]. DIA został wybrany najlepszym lotniskiem w Ameryce Północnej przez czytelników Business Traveler Magazine przez pięć lat z rzędu (2005-2009)[2] i został nazwany "America's Best Run Airport" przez Time w 2002 roku[3].

Denver International Airport jest głównym węzłem taniego przewoźnika Frontier Airlines i podmiejskigo Great Lakes Airlines. Jest również drugim co do wielkości węzłem United Airlines (po Chicago O'Hare International Airport). Po fuzji United z Continental Airlines, lotnisko będzie czwartym co do wielkości węzłem United po Houston, Chicago i Newark. Lotnisko jest także miastem-fokus dla Southwest Airlines. Od rozpoczęcia działalności w Denver w styczniu 2006 r, Southwest otworzył 40 połączeń, co czyni Denver jego najszybciej rozwijającym się rynkiem.

Denver International Airport jako jedyne lotnisko w Stanach Zjednoczonych, został zaprojektowany i wdrożony certyfikat ISO 14001 system zarządzania środowiskowego, który obejmuje cały port lotniczy[4].

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Port lotniczy Denver w 2002

Lotnisko znajduje się 25 mil (40 km) od centrum Denver[5], który jest 19 mil (31 km) dalej niż Stapleton International Airport. Odległe położenie zostało wybrane w celu uniknięcia oddziaływania hałasu na obszarach zurbanizowanych, aby pomieścić rozbudowany układ pasów, które nie byłyby zagrożone przez zimowe sztormy i pozwolić na dalszy rozwój. 33 457 akrów (52,277 m²; 135,40 km²)[6] powierzchni lotniska sprawia, że jest prawie dwa razy większy od Manhattanu. Obszar został przeniesiony z hrabstwa Adams do Denver po głosowaniu w 1989[7], zwiększając wielkości miasta o 50 procent. Jednakże znaczna część miasta Aurora jest w rzeczywistości bliżej lotniska niż przyłączone części Denver, a cały ruch autostrady do lotniska od centrum Denver przechodzi przez Aurora.

Historia[edytuj | edytuj kod]

We wrześniu 1989 r., pod przewodnictwem burmistrza Denver Federico Peña, federalni urzędnicy zarezerwowali pierwsze 60 mln USD na budowę DIA. Dwa lata później, burmistrz Wellington Webb zaplanował otwarcie lotniska na 29 października 1993 roku.

Opóźnienia spowodowane przez złe planowanie i powtarzającą się zmianę projektu ze względu na zmieniające się wymagania ze strony United Airlines spowaodowały przesunięcie terminu najpierw na grudzień 1993 r, a następnie na marzec 1994 roku. Do września 1993 r., opóźnienia spowodowane strajkiem i innymi wydarzeniami oznaczało przesunięcie terminu otwarcia na 15 maja 1994 roku.

W kwietniu 1994 r., miasto zaprosiło reporterów na pokaz pierwszego testu nowego systemu automatycznego bagażu.

DIA ostatecznie otwarto 28 lutego 1995 r., z 16 miesięcznym opóźnieniem, i kosztem 4,8 mld USD[8] prawie 2 mld USD więcej niż zakładał budżet. Przy budowie zatrudnionych było 11000 pracowników.

Po wybudowaniu wszystkich pasów startowych, ale przed ich otwarciem, lotnisko stosowało następujące kody (IATA: DVX, ICAO: KDVX). DIA później przejął (IATA: DEN, ICAO: KDEN) kody z Stapleton, gdy lotnisko zostało zamknięte.

11 czerwca 2013 United Airlines uruchomiło bezpośrednie połączenie z Denver do Tokio, co jest pierwszym bezpośrednim połączeniem do azjatyckiego miasta dla tego lotniska.

Linie lotnicze i połączenia[edytuj | edytuj kod]

Hall A[edytuj | edytuj kod]

  • Aeroméxico (Meksyk) [sezonowo]
  • Air Canada (Montréal, Toronto-Pearson)
  • AirTran Airways (Atlanta, Milwaukee)
  • Alaska Airlines (Anchorage [sezonowo], Seattle/Tacoma)
  • American Airlines (Chicago-O'Hare, Dallas/Fort Worth, Miami)
  • American Eagle Airlines (Chicago-O'Hare, Los Angeles)
  • British Airways (Londyn-Heathrow)
  • Frontier Airlines (Akron/Canton, Anchorage [sezonowo], Atlanta, Austin, Boise [sezonowo], Cancún, Chicago-Midway, Cozumel [sezonowo], Dallas/Fort Worth, Dayton, Detroit, Fairbanks [sezonowo], Fort Lauderdale, Fort Myers, Houston-Hobby, Indianapolis, Jackson Hole [sezonowo], Kansas City, Knoxville (TN) [od 6 czerwca], Las Vegas, Liberia (CR), Long Beach, Los Angeles, Louisville, Madison, Mazatlán [sezonowo], Milwaukee, Minneapolis/St. Paul, Nashville, Nowy Orlean, Nowy Jork-LaGuardia, Newport News/Williamsburg, Orange County, Orlando, Filadelfia, Phoenix, Portland (OR), Puerto Vallarta, Sacramento, St. Louis, Salt Lake City, San Diego, San Francisco, San José del Cabo, San José de Costa Rica [sezonowo], Seattle/Tacoma, Spokane, Tampa, Tucson, Waszyngton-National)
    • Frontier Airlines obsługiwane przez Lynx Aviation (Aspen, Colorado Springs, Durango)
    • Frontier Airlines obsługiwane przez Republic Airlines (Albuquerque, Aspen, Billings, Branson (MO), Bozeman, Colorado Springs, Dallas/Fort Worth, Des Moines, Durango, Grand Rapids, Green Bay [sezonowo], Hayden/Steamboat Springs [sezonowo], Ixtapa/Zihuatanejo [sezonowo] Kansas City, Long Beach, Los Angeles, Milwaukee, Minneapolis/St. Paul, Oklahoma City, Omaha, Phoenix, Provo (UT) [od 20 czerwca], Salt Lake City, San Antonio, San Diego, Santa Barbara, Sioux Falls [od 4 lipca], Wichita)
  • Great Lakes Airlines (Alamosa, Alliance, Billings, Chadron, Cheyenne, Cortez, Dickinson, Dodge City, Ely, Farmington, Garden City, Gillette, Glendive, Glasgow (MT), Grand Island, Great Bend, Havre, Hays, Huron, Kearney, Laramie, Lewistown, Liberal, McCook, Miles City, Moab, North Platte, Page, Pierre, Prescott, Pueblo, Riverton, Rock Springs, Scottsbluff, Sheridan, Sidney, Telluride, Vernal, Williston, Wolf Point, Worland)
  • Icelandair (Reykjavik-Keflavik)
  • JetBlue Airways (Boston, Nowy Jork-JFK)
  • Lufthansa (Frankfurt)

Hall B[edytuj | edytuj kod]

  • Continental Airlines (Anchorage [od 9 czerwca], Chicago-O'Hare [od 9 czerwca], Cleveland, Fort Lauderdale [od 29 sierpnia], Houston-Intercontinental, Las Vegas, Newark)
  • United Airlines (Albuquerque, Austin, Baltimore, Billings, Boise, Boston, Bozeman [sezonowo], Calgary [sezonowo], Cancún, Chicago-O'Hare, Cleveland, Columbus (OH), Dallas/Fort Worth, Des Moines, Eagle/Vail [sezonowo], Grand Rapids [od 9 czerwca], Honolulu, Houston-Intercontinental, Jackson Hole [sezonowo], Kahului, Kansas City, Kona, Las Vegas, Lihue [sezonowo], Los Angeles, Meksyk [sezonowo], Miami, Minneapolis/St. Paul, Montrose [sezonowo], Nowy Orlean, Nowy Jork-LaGuardia, Newark, Oakland, Oklahoma City, Omaha, Ontario, Orange County, Orlando, Filadelfia, Phoenix, Pittsburgh, Portland (OR), Puerto Vallarta, Reno/Tahoe, Sacramento, Salt Lake City, San Antonio, San Diego, San Francisco, San Jose (CA), San José del Cabo, Seattle/Tacoma, Sioux Falls, Spokane, Tampa, Tokio-Narita, Tulsa, Vancouver, Waszyngton-Dulles, Waszyngton-National, Wichita)
    • United Express obsługiwane przez ExpressJet Airlines (Albuquerque, Amarillo [od 3 czerwca], Billings, Bismarck, Cedar Rapids/Iowa City, Cincinnati/Northern Kentucky, Dallas-Love, Dallas/Fort Worth, Des Moines, Durango, El Paso, Fargo, Fayetteville (AR), Grand Junction, Grand Rapids, Huntsville, Indianapolis [od 10 czerwca], Kansas City, Knoxville, Lincoln, Little Rock, Louisville, Lubbock, Madison, Memphis, Moline/Quad Cities, Montrose, Nashville, Oklahoma City, Omaha, Peoria, Rapid City, Sioux Falls, Springfield (MO), Tulsa, Wichita)
    • United Express obsługiwane przez GoJet Airlines (Austin, Cincinnati/Northern Kentucky, Detroit, Grand Rapids, Kansas City, New Orleans, Oklahoma City, St. Louis, Toronto-Pearson)
    • United Express obsługiwane przez Shuttle America (Albuquerque, Atlanta, Austin, Cedar Rapids/Iowa City, Columbus (OH), Dallas/Fort Worth, Des Moines, Detroit [od 9 czerwca], Edmonton, Grand Rapids, Houston-Intercontinental, Indianapolis, Louisville, Minneapolis/St. Paul, Omaha, Pittsburgh, Salt Lake City, San Antonio, Toronto-Pearson)
    • United Express obsługiwane przez SkyWest (Albuquerque, Aspen, Austin, Bakersfield, Billings, Birmingham (AL), Bismarck, Boise, Bozeman, Burbank, Calgary, Casper, Cedar Rapids/Iowa City, Cleveland, Cody, Colorado Springs, Columbus (OH), Dallas-Love, Dallas/Fort Worth, Dayton, Des Moines, Detroit, Durango, Eagle/Vail, Edmonton, El Paso, Eugene, Fargo, Fayetteville (AR), Fresno, Gillette, Grand Junction, Grand Rapids, Great Falls, Gunnison/Crested Butte, Hayden/Steamboat Springs, Helena, Huntsville, Idaho Falls, Indianapolis, Jackson Hole, Kalispell, Las Vegas [do 5 czerwca], Lincoln, Little Rock, Madison, Medford, Midland/Odessa, Milwaukee, Minneapolis/St. Paul, Minot, Missoula, Moline/Quad Cities, Monterey, Montrose, Nashville, Nowy Orlean, Oklahoma City, Omaha, Ontario, Orange County, Palm Springs, Pasco, Phoenix, Pittsburgh, Portland (OR), Rapid City, Redmond/Bend, Regina, Reno/Tahoe, Rock Springs, Sacramento, Salt Lake City, San Antonio, San Jose (CA), Santa Barbara, Saskatoon, Seattle/Tacoma, Sioux Falls, Spokane, Springfield (MO), St. Louis, Traverse City [sezonowo], Tucson, Tulsa, Vancouver, Wichita, Winnipeg)
    • United Express obsługiwane przez Trans States Airlines (Cedar Rapids/Iowa City, Omaha, St. Louis)
  • US Airways (Charlotte, Filadelfia, Phoenix)

Hall C[edytuj | edytuj kod]

  • Delta Air Lines (Atlanta, Cincinnati/Northern Kentucky, Detroit, Minneapolis/St. Paul, Nowy Jork-JFK)
  • Southwest Airlines (Albuquerque, Amarillo, Austin, Baltimore, Boise, Boston, Burbank [od 14 sierpnia], Chicago-Midway, Columbus (OH) [od 5 czerwca], Detroit, El Paso, Fort Lauderdale, Hartford, Houston-Hobby, Indianapolis, Jacksonville [od 5 czerwca], Kansas City, Las Vegas, Los Angeles, Minneapolis/St. Paul, Nashville, Nowy Orlean, Newark [od 5 czerwca], Oakland, Oklahoma City, Omaha, Ontario, Orange County, Orlando, Filadelfia, Phoenix, Pittsburgh [od 5 czerwca], Portland (OR), Raleigh/Durham, Reno/Tahoe, Sacramento, St. Louis, Salt Lake City, San Antonio, San Diego, San Francisco, San Jose (CA), Seattle/Tacoma, Spokane, Tampa, Tucson, Tulsa, Waszyngton-Dulles)

Transport[edytuj | edytuj kod]

Regional Transportation District (RTD) obsługuje pięć ekspresowych linii autobusowych zwanych skyRide, a także jedną linię Express i jedą trasę Limited, między DIA i różnymi miejscami w całej alomeracji Denver-Aurora i Boulder.

Autobusy skyRide to komfortowe autokary z dużym miejscem na bagaż, a Express i Limited działają na zasadzie komunikacji miejskiej i są przede wszystkim nastawione dla pracowników lotniska.

Linia Trasa Obsługiwane obszary
skyRide
AA Wagon Road / DIA Westminster, Northglenn, Thornton, Commerce City
AB Boulder / DIA Boulder, Louisville, Superior, Broomfield, Westminster
AF Cold Spring / Downtown / DIA Lakewood, Downtown Denver (Market Street Station), Northeast Denver
AS Stapleton / DIA Northeast Denver
AT Arapahoe County / DIA Greenwood Village, Southeast Denver, Central Aurora
Limited
169L Buckley / Tower / DIA South and East Aurora, Northeast Denver
Express
145X Brighton / DIA Brighton

Do roku 2015, RTD planuje budowę podmiejskiej linii kolejowej od Union Station w Denver poprzez Aurorę do Lotniska, jako część programu FasTracks.

Przypisy

  1. Flights to Asia taking shape : Airlines & Aerospace : The Rocky Mountain News
  2. Denver International Airport Wingtips online newsletter]
  3. Welcome to America's Best Run Airport
  4. Denver International Airport Environmental Annual Report 2009
  5. Distance from downtown Denver as per MapQuest
  6. FAA Airport Master Record for DEN
  7. Revisiting Transportation Planning and Decision Making Theory: The Case of Denver International Airport
  8. "Denver International Airport Construction and Operating Costs"