Ręce do góry

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ręce do góry
Gatunek polityczny
Rok produkcji 1967
Data premiery 21 stycznia 1985
Kraj produkcji  Polska
Język polski
angielski
Czas trwania 76 min
Reżyseria Jerzy Skolimowski
Scenariusz Jerzy Skolimowski
Andrzej Kostenko
Główne role Jerzy Skolimowski
Adam Hanuszkiewicz
Tadeusz Łomnicki
Bogumił Kobiela
Joanna Szczerbic
Muzyka Krzysztof Komeda
Józef Skrzek
Zdjęcia Witold Sobociński
Andrzej Kostenko
Scenografia Jarosław Świtoniak
Janusz Sosnowski
Montaż Zenon Piórecki
Grażyna Jasińska-Wiśniarowska
Krystyna Rutkowska
Produkcja Zespół Filmowy Syrena

Ręce do góry − polski film polityczny i autobiograficzny z 1967 roku w reżyserii Jerzego Skolimowskiego, zrealizowany na podstawie scenariusza, którego współtwórcą był Andrzej Kostenko. Tematem filmu jest spotkanie po latach absolwentów Akademii Medycznej, którzy nocą w wagonie towarowym wspominają mroczne czasy stalinizmu. Film przez czternaście lat nie był dopuszczany do rozpowszechniania ze względu na scenę nalepienia podwójnej pary oczu wizerunkowi Józefa Stalina na pierwszomajowym pochodzie. Prapremiera Rąk do góry odbyła się dopiero w 1981 roku (w wersji z dokręconym prologiem), a właściwa premiera – cztery lata później.


Fabuła[edytuj | edytuj kod]

Na balu absolwentów Akademii Medycznej spotyka się po latach kilkoro dawnych kolegów ze studiów, nazywających siebie od marek posiadanych samochodów: małżeństwo Alfa i Romeo, a także Opel Rekord, Wartburg i Zastawa. Kolejny lekarz z ich dawnej grupy wysyła jedynie list. Uznając, że ów lekarz potrzebuje pomocy, postanawiają do niego pojechać. Ze względu na to, że nocą żaden pociąg nie kursuje w stronę miejsca pobytu ich kolegi, postanawiają kontynuować zabawę, wsiadając do wagonu towarowego[1][2].

Beztroską zabawę absolwentów burzy ich wspomnienie dawnego aktu buntu w okresie stalinizmu. Podczas organizacji pochodu pierwszomajowego powiesili olbrzymi plakat z twarzą Józefa Stalina, do której dolepiono podwójną parę oczu. Przed sądem dokonali samokrytyki, a tylko jeden z nich – Zastawa – odmówił wyrażenia skruchy i został wydalony ze studiów[1][2].

Podczas zabawy absolwenci zauważają, że znajdują się w wagonie bydlęcym. Gdy atmosfera staje się coraz bardziej duszna, Opel wyrywa deskę z wagonu i wyskakuje na tory. Gdy drzwi się otwierają, okazuje się, że noc już dawno minęła, a bohaterowie nie ruszyli się z miejsca, gdyż wagon został po prostu przetoczony na inny tor. Absolwenci wsiadają do samochodów, które czekają na nich ustawione w szeregu przed wagonem[1][2].

Obsada[edytuj | edytuj kod]

Odbiór[edytuj | edytuj kod]

Ręce do góry w wyniku wzmożonej czujności władz komunistycznych otrzymały jesienią 1967 roku zakaz rozpowszechniania; pretekstem dla decyzji władz była scena nalepienia na pierwszomajowym wizerunku Stalina podwójnej pary oczu. Skolimowski usiłował osobiście interweniować u ministra Zenona Kliszki (najbliższego współpracownika Władysława Gomułki), składając ultimatum, że jeżeli film nie zostanie dopuszczony do kin, nie zrobi już w Polsce ani jednego filmu. Kliszko odpowiedział mu: „Szerokiej drogi”, w wyniku czego Skolimowski wyjechał z kraju[3].

W 1981 roku, kiedy na fali odprężenia politycznego Skolimowski odzyskał prawa autorskie do filmu, na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych wyświetlono jego nową wersję z dokręconym prologiem, w którym Skolimowski wspominał między innymi o swoich doświadczeniach z cenzurą i wycofaniu filmu z obiegu, a także o wojnie libańskiej. W 1985 roku odbyła się właściwa premiera filmu w Polsce, z której jednak dokręcony prolog został usunięty[4].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Marek Jastrzębiec-Mosakowski, W stronę niepokojącej kobiecości i męskości [w:] Skolimowski. Przewodnik Krytyki Politycznej, Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej, 2010, s. 121-136.
  • Joachim Paech, Fale ze Wschodu i Zachodu w kinie lat 60. Filmy Jerzego Skolimowskiego [w:] Andrzej Gwóźdź, Margarete Wach (red.), W poszukiwaniu polskiej Nowej Fali, Kraków: Universitas, 2018, s. 111-133.
  • Waldemar Piątek, Ręce do góry [w:] Jan Słodowski (red.), Leksykon polskich filmów fabularnych, Warszawa: Wiedza i Życie, 1996 [dostęp 2019-05-30].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]