Essential Killing

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Essential Killing
Gatunek dramat psychologiczny
thriller
Rok produkcji 2010
Data premiery Ziemia 6 września 2010[1]
Polska 22 października 2010[1]
Kraj produkcji Polska
Norwegia
Irlandia
Węgry
Język angielski
arabski
polski[2]
Czas trwania 83 minuty[2]
Reżyseria Jerzy Skolimowski
Scenariusz Jerzy Skolimowski
Ewa Piaskowska
Główne role Vincent Gallo
Emmanuelle Seigner
Muzyka Paweł Mykietyn
Zdjęcia Adam Sikora
Scenografia Joanna Kaczyńska
Kostiumy Anne Hamre
Montaż Réka Lemhényi
Maciej Pawliński
Produkcja Jerzy Skolimowski
Ewa Piaskowska
Jeremy Thomas
Dystrybucja Syrena Films
Budżet 3 167 000 € (szacowany)[3]
Strona internetowa

Essential Killingpolsko-norwesko-irlandzko-węgierski film fabularny. Dramat psychologiczny z 2010 roku w reżyserii Jerzego Skolimowskiego. Zdjęcia powstawały w Izraelu, Norwegii i Polsce.

Główne role w obrazie odegrali Vincent Gallo i Emmanuelle Seigner. Autorem zdjęć był Adam Sikora, współpracujący już wcześniej z Jerzym Skolimowskim przy Czterech nocach z Anną, muzykę skomponował Paweł Mykietyn, a za montaż odpowiadali Réka Lemhényi oraz Maciej Pawliński.

Essential Killing zostało docenione na wielu międzynarodowych festiwalach filmowych, m. in. w Wenecji, Mar Del Plata czy Gdyni. Film zdobył nagrody Polskiej Akademii Filmowej w najważniejszych kategoriach, a także otrzymał nominację do Europejskiej Nagrody Filmowej za najlepsze zdjęcia.

Produkcja[edytuj]

Praca na planie rozpoczęła się 3 stycznia i zakończyła się w lutym 2010 roku[2]. Część scen osadzonych w filmie w jednym z krajów wschodnioeuropejskich kręcona była w Norwegii. Reżyser tłumaczył, że nie mógł zdecydować się na realizację tych sekwencji w Polsce ze względu na panującą w tym kraju kapryśną pogodę. Dodał, iż Norwegia była gwarancją sporej ilości śniegu[4].

Opis fabuły[edytuj]

Mohammed zabija trzech amerykańskich żołnierzy prowadzących patrol w bliżej nieokreślonym kraju arabskim. Wkrótce potem zostaje schwytany i przewieziony do jednej z tajnych baz CIA w Polsce. Podczas transportu więźnia nadarza się okazja do ucieczki, z której Mohammed korzysta.

Obsada[edytuj]

W filmie nie pada imię głównego bohatera (zostaje ujawnione dopiero w napisach końcowych[5]), nie wypowiada on ani jednego słowa. Jest najprawdopodobniej arabskim terrorystą, jednak, jak powiedział sam Skolimowski, możliwe, że „był on jedynie niewłaściwą osobą, w niewłaściwym miejscu”. Reżyser wpadł na obsadzenie Gallo w głównej roli podczas pokazu filmu Tetro Francisa Forda Coppoli w Cannes. „Patrzę, idzie naprzeciw mnie, i po raz pierwszy zwróciłem uwagę na to, że ma coś animalistycznego w ruchach” – mówił[6]. Aby odpowiednio przygotować się do roli, aktor przed rozpoczęciem zdjęć musiał zapuścić kilkunastocentymetrową brodę[6]. Po premierze Skolimowski przyznał, że praca z Gallo była momentami bardzo uciążliwa, ale dodał, że „rezultat okazał się tak wspaniały, że te wszystkie problemy dziś wydają się być tego warte”[7].
Imię bohaterki granej przez Seigner również pojawia się dopiero w napisach końcowych[5]. Jest głuchoniemą polską chłopką, udziela pomocy Mohammedowi, gdy ten zjawia się ranny w jej domu. Seigner określiła swoją rolę jako niewielką, ale bardzo intensywną i piękną[8]. Z kolei Skolimowski powiedział: „Od zawsze chciałem zrobić film razem z Emmanuelle. Nie kręciłem przez 17 lat, więc gdy tylko nadarzyła się szansa, chwyciłem ją”[8].
Juzyszyn musiał stawić się na planie przed rozpoczęciem zdjęć, aby charakteryzator wykonał odlew jego głowy. Ta zostaje obcięta drwalowi w akcji filmu[9].

Przyjęcie[edytuj]

Media[edytuj]

Film został ciepło przyjęty przez międzynarodową prasę. Według specjalistycznego serwisu Rotten Tomatoes Essential Killing zebrało 83% pozytywnych opinii (na podstawie 30 recenzji)[10].

W polskich mediach Essential Killing również zbierało głównie pochlebne recenzje. Przychylną opinię na temat filmu wyraził Tadeusz Sobolewski, który w swej recenzji dla „Gazety Wyborczej” pisał: „Essential Killing to film całkowicie wyprany z nienawiści. Nie pasują do niego żadne ideologiczne, ani religijne hasła, które dzielą ludzi i wywołują społeczną nienawiść. Ucieczka, którą oglądamy, i której siłą rzeczy sekundujemy, jest aktem niemożliwym. Nie zobaczymy jej rezultatu - tylko biel śniegu. Ale właśnie to, co niemożliwe, imponuje. (...) Ciekawy także jest status tego filmu: niszowy, a równocześnie pełen rozmachu, jak z kina akcji, prosty i zarazem enigmatyczny”[11].

Skolimowski przez część krytyków oskarżany był jednak o ingerowanie w sprawy polityczne, ponieważ w jego filmie pojawia się wątek tajnych więzień CIA w Polsce. Sam reżyser odcinał się jednak od zarzutów i stwierdził, że „na temat istnienia owych więzień nie ma żadnego zdania, ponieważ w świetle jego filmu to nie jest w ogóle istotne”[12].

Festiwale i nagrody[edytuj]

Jerzy Skolimowski na Festiwalu Filmowym w Wenecji w 2010 roku
Z Nagrodą Specjalną Jury oraz Coppa Volpi
Odbierając wyróżnienie CinemAvenniere

Na 67. Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Wenecji reżyser Jerzy Skolimowski otrzymał za film Wielką Nagrodę Jury, zaś odtwórcy głównej roli, Vincentowi Gallo, przyznano Puchar Volpiego dla najlepszego aktora. Obie nagrody odebrał jednak Skolimowski, bo Gallo nie pojawił się na gali zamykającej festiwal. Reżyser wspominał później: „Wiedziałem już, że mam dostać dwie nagrody, Tarantino czyta: <<Nagroda dla najlepszego aktora Vincenta Gallo>>. Chwila ciszy, nie ma Gallo, wchodzę więc na scenę, biorę mikrofon i mówię: <<Vincent, to jest dobry moment, wychodź>>. Bo wiadomo było, że on jest w Wenecji. Ludzie się śmieją, biją brawo. Brnę dalej: <<Z całą pewnością chciałeś podziękować swojemu reżyserowi Jerzemu Skolimowskiemu, a także scenarzyście Jerzemu Skolimowskiemu, który napisał ci tak świetną rolę, oraz producentowi Jerzemu Skolimowskiemu, który załatwił ci tę godziwą gażę>>. Ryk śmiechu. A Vincent siedzi w pokoju hotelowym, patrzy na to w telewizji i chyba z wściekłości gryzie prześcieradło”[13].

Obraz otrzymał cztery Orły w 2011 roku, zdobył główne laury podczas 36. Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni, a także zdobył nominację do Europejskiej Nagrody Filmowej.

Essential Killing pokazywany był również m. in. podczas MFF w Toronto, MFF w Londynie oraz MFF w Tokio.

Lista najważniejszych zdobytych nagród i nominacji:

  • 13. ceremonia wręczenia Orłów[16][17]
    • Orzeł za najlepszy film
    • Orzeł za reżyserię: Jerzy Skolimowski
    • Orzeł za muzykę: Paweł Mykietyn
    • Orzeł za montaż: Réka Lemhényi oraz Maciej Pawliński
  • Złote Kaczki 2011[21]
    • Najlepszy film: Jerzy Skolimowski (nominacja)
    • Najlepsza aktorka: Emmanuelle Seigner (nominacja)
    • Najlepszy aktor: Vincent Gallo (nominacja)
    • Najlepszy scenariusz: Jerzy Skolimowski, Ewa Piaskowska (nominacja)
    • Najlepsze zdjęcia: Adam Sikora (nominacja)

Box office[edytuj]

Film przez dwa weekendy figurował w pierwszej dziesiątce polskiego box office'u. W pierwszych dniach wyświetlania (22.10.2010 – 24.10.2010) obraz zgromadził 14 891 widzów (10 miejsce)[22], zaś w drugi weekend (29.10.2010 – 31.10.2010) film w kinach obejrzało 11 350 osób (9 miejsce)[23].

Ścieżka dźwiękowa[edytuj]

Początkowo reżyser zakładał, że film będzie oparty jedynie na naturalnych dźwiękach i nie pojawi się w nim żadna muzyka. Jednak później zmienił zdanie. „Gdy zmontowałem film, uznałem, że pewne sceny warto podbić dźwiękiem. Próbowałem podkładać pod obraz utwory różnych kompozytorów. Najlepiej wypadał Henryk Mikołaj Górecki. Jednak nie o to mi chodziło. Kompozycje Góreckiego, mimo że oszczędne, brzmią jak muzyka przez duże M. Szukałem dalej. Pomyślałem o Mykietynie: że może uda nam się znaleźć coś, co nie byłoby muzyką przez duże M, lecz dźwiękami muzycznymi zbliżonymi do naturalnych. Wyposażony w taki klucz, Mykietyn przystąpił do pracy. To był strzał w dziesiątkę” – mówił Skolimowski[24].

Ponadto w filmie zostały wykorzystane kompozycje Nie toleruję – biję oraz Y dopatrzenia zespołu Moja Adrenalina[25][26]. Okoliczności współpracy z twórcami Essential Killing wspominał później Rafał Modliński, gitarzysta grupy: „Jerzy Skolimowski, tak jak i my, jest z gatunku tych bezkompromisowych w kwestiach realizacji swoich estetycznych wizji. Chciał mieć w jednej scenie krańcowy gitarowy zgiełk, więc odrzucał wszystko, co nim w jego odczuciu nie było. W końcu film był prawie gotowy, a satysfakcjonującego zgiełku do ważnej sceny ani widu ani słychu. Traf chciał, że mama naszego perkusisty Karola zna Ewę – żonę Pana Jerzego. Ewa opowiedziała jej o problemie ze skończeniem filmu i spytała, czy zna kogoś od naprawdę ekstremalnej muzyki, na co padła szybka odpowiedź: <<Mój syn Karol gra najmocniejszą i najhałaśliwszą muzykę, jaką znam>>. Dwa dni później decyzja była podjęta, a Pan Jerzy oraz Paweł Mykietyn, kompozytor reszty muzyki, bardzo usatysfakcjonowani”[27].

Wydania DVD[edytuj]

W Polsce premiera wydania Essential Killing na DVD miała miejsce 17 marca 2011 roku[28]. W Stanach Zjednoczonych obraz trafił na sklepowe półki 24 stycznia 2012[29].

Przypisy

  1. a b Essential Killing – Release dates (ang.). imdb.com. [dostęp 2011-12-11].
  2. a b c Essential Killing. filmpolski.pl. [dostęp 2011-11-05].
  3. Essential Killing – Box office / business (ang.). imdb.com. [dostęp 2011-11-17].
  4. Po konferencji Essential Killing. pisf.pl, 2010-09-06. [dostęp 2011-12-17].
  5. a b Essential Killing - Ciekawostki. filmweb.pl. [dostęp 2011-11-05].
  6. a b Małgorzata Domagalik: Domagalik i Skolimowski. Część 1 (1). styl.pl. [dostęp 2011-11-05].
  7. Artur Cichmiński: Nie uważam, żeby Essential Killing był antypolski. stopklatka.pl, 2010-10-28. [dostęp 2011-11-14].
  8. a b Kocham Kino – Skolimowski, Seigner. tvp.pl, 2010-10-24. [dostęp 2011-11-18].
  9. Jacek Antczak: Jak Skolimowski uciął głowę Darkowi – rozmowa z Julią Popkiewicz. polskatimes.pl, 2010-09-15. [dostęp 2011-11-14].
  10. Essential Killing (ang.). rottentomatoes.com. [dostęp 2011-11-05].
  11. Tadeusz Sobolewski. Wenecja doceniła Skolimowskiego!. „Gazeta Wyborcza”, 2010-09-12. Agora SA. 
  12. Paulina Pacuła: Skolimowski: Essential Killing wziął się z lenistwa. menstream.pl, 2010-09-17. [dostęp 2011-11-05].
  13. Małgorzata Domagalik: Domagalik i Skolimowski. Część 2 (1). styl.pl. [dostęp 2011-11-16].
  14. Venezia 67 Awards (ang.). labiennale.org, 2010-09-11. [dostęp 2010-09-12].
  15. Essential Killing najlepszy w Argentynie. stopklatka.pl, 2010-11-21. [dostęp 2011-11-17].
  16. Essential Killing zgarnia najważniejsze Orły 2011. nowepogloski.wordpress.com, 2011-03-07. [dostęp 2011-03-07].
  17. Orły 2011. Essential Killing najlepszym filmem roku. stopklatka.pl, 2011-03-07. [dostęp 2011-03-07].
  18. Złote Lwy dla Jerzego Skolimowskiego. fpff.pl, 2011-06-11. [dostęp 2011-11-05].
  19. Essential Killing najlepszy na Sopot Film Festival. stopklatka.pl, 2011-08-01. [dostęp 2011-11-17].
  20. Europejskie Oscary zdominowane przez Melancholię. Nominacja dla Sikory. stopklatka.pl, 2011-11-05. [dostęp 2011-11-16].
  21. Złote Kaczki 2011. filmweb.pl. [dostęp 2011-11-18].
  22. Box office weekendowy: Polska, 22.10.2010 – 24.10.2010. stopklatka.pl. [dostęp 2012-01-16].
  23. Box office weekendowy: Polska, 29.10.2010 – 31.10.2010. stopklatka.pl. [dostęp 2012-01-16].
  24. Joanna Poros: Skolimowski: Essential Killing to film o człowieku sprowadzonym do roli zwierzęcia. gazetaprawna.pl, 2010-09-21. [dostęp 2011-11-27].
  25. Moja Adrenalina w Essential Killing Jerzego Skolimowskiego. rockmetal.pl, 2010-09-18. [dostęp 2011-11-27].
  26. Artur Rawicz: Muzyka zespołu Moja Adrenalina w Essential Killing Jerzego Skolimowskiego. cgm.pl, 2010-09-05. [dostęp 2011-11-27].
  27. Łukasz Dunaj: Wywiad: Moja Adrenalina. t-mobile-music.pl, 2010-09-29. [dostęp 2011-12-20].
  28. Essential Killing – Wydania DVD/BLURAY. filmweb.pl. [dostęp 2012-01-16].
  29. Essential Killing DVD Release Date (ang.). dvdreleases.org. [dostęp 2012-01-16].

Linki zewnętrzne[edytuj]