Zenon Kliszko

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zenon Kliszko
Zenon Kliszko.jpg
Data i miejsce urodzenia 8 grudnia 1908
Łódź, Królestwo Polskie
Data i miejsce śmierci 4 września 1989
Warszawa, Polska
Wicemarszałek Sejmu II kadencji (PRL)
Okres od 20 lutego 1957
do 14 maja 1961
Przynależność polityczna Polska Zjednoczona Partia Robotnicza
Wicemarszałek Sejmu III kadencji (PRL)
Okres od 15 maja 1961
do 23 czerwca 1965
Przynależność polityczna Polska Zjednoczona Partia Robotnicza
Wicemarszałek Sejmu IV kadencji (PRL)
Okres od 24 czerwca 1965
do 26 czerwca 1969
Przynależność polityczna Polska Zjednoczona Partia Robotnicza
Wicemarszałek Sejmu V kadencji (PRL)
Okres od 27 czerwca 1969
do 27 marca 1972
Przynależność polityczna Polska Zjednoczona Partia Robotnicza
Odznaczenia
Order Budowniczych Polski Ludowej (1960–1990) Order Sztandaru Pracy I klasy Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Order Krzyża Grunwaldu II klasy Medal za Warszawę 1939–1945
Zenon Kliszko
Zenon, Zenek
podporucznik podporucznik
Data i miejsce urodzenia 8 grudnia 1908
Łódź
Data i miejsce śmierci 4 września 1989
Warszawa
Przebieg służby
Siły zbrojne Armia Ludowa
Główne wojny i bitwy powstanie warszawskie

Zenon Kliszko (ur. 8 grudnia 1908 w Łodzi, zm. 4 września 1989 w Warszawie) – polski działacz polityczny okresu PRL, najbliższy współpracownik Władysława Gomułki, komunista, członek Biura Politycznego KC PZPR (1959–1970), poseł do Krajowej Rady Narodowej, na Sejm Ustawodawczy oraz na Sejm PRL II, III, IV i V kadencji, w latach 1957–1972 wicemarszałek Sejmu PRL.

Życiorys[edytuj]

Syn Franciszka i Antoniny. Ukończył studia na Wydziale Dziennikarstwa Uniwersytecie Warszawskim. W 1925 wstąpił do Komunistycznego Związku Młodzieży Polskiej. Od 1931 do 1938 był członkiem Komunistycznej Partii Polski. Za publikacje w jej nielegalnym piśmie został w 1933 aresztowany. Zwolniono go ze względu na opinię psychiatry o jego ograniczonej poczytalności[1]. Od 1942 działał w Polskiej Partii Robotniczej, był też żołnierzem Gwardii Ludowej. Pełnił funkcję kierownika Centralnej Techniki PPR (drukarnie). Brał udział w Powstaniu Warszawskim jako podporucznik Armii Ludowej. Od sierpnia 1944 do września 1948 zasiadał w Komitecie Centralnym PPR, od kwietnia 1945 także w jego sekretariacie. Od października 1944 był jednocześnie kierownikiem Wydziału Personalnego KC. Od 20 maja 1945 do rozwiązania partii był w niej przewodniczącym Centralnej Komisji Kontroli Partyjnej. Od września do grudnia 1948 był zastępcą członka KC. Następnie, od 15 grudnia 1948, działał w Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, gdzie do listopada 1949 także był zastępcą członka KC.

Był posłem do Krajowej Rady Narodowej od 1943 do 1947 oraz na Sejm Ustawodawczy w latach 1947-1952. Pełnił funkcję przewodniczącego klubu poselskiego PPR. Od września 1948 do listopada 1949 podsekretarz stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości. 13 listopada 1949 uchwałą III Plenum KC PZPR za brak czujności wobec wroga klasowego wykluczony z KC PZPR i pozbawiony prawa sprawowania funkcji we władzach partyjnych. Od 1949 pracował w wydawnictwie „Książka i Wiedza”. W 1951 wszystkie jego utwory zostały wycofane z polskich bibliotek oraz objęte cenzurą[2]. Od stycznia 1953 do maja 1956 był pozbawiony praw członka PZPR, w latach 1953–1954 był więziony. W okresie 1954-1956 pracował jako redaktor w Państwowym Wydawnictwie Naukowym.

W październiku 1956 został członkiem KC PZPR. Od listopada tego samego roku do 1957 kierował Wydziałem Organizacyjnym KC. W latach 1957–1970 sprawował funkcję sekretarza KC, a od 1959 do 1970 członka Biura Politycznego KC. W latach 1956–1957 ponownie pełnił również funkcję podsekretarza stanu (wiceministra) w Ministerstwie Sprawiedliwości. Od 1963 do 1970 przewodniczył Komisji Ideologicznej KC PZPR. Pełnił mandat posła na Sejm PRL II, III, IV i V kadencji i tym okresie (lata 1957–1971) był wicemarszałkiem Sejmu oraz przewodniczącym klubu poselskiego PZPR. W latach 1958–1971 członek prezydium Ogólnopolskiego Komitetu Frontu Jedności Narodu. Był najbliższym współpracownikiem Władysława Gomułki, nieoficjalnie nazywano go drugą osobą w państwie. Pod jego wpływem i namową, Władysław Gomułka podjął decyzję o zdjęciu Dziadów ze sceny Teatru Narodowego w Warszawie. W czerwcu 1968 wszedł w skład Komitetu Honorowego obchodów 500. rocznicy urodzin Mikołaja Kopernika[3].

W grudniu 1970 współodpowiedzialny za akcję pacyfikacyjną w Gdańsku i Gdyni, w następstwie czego 20 grudnia tego samego roku został zwolniony z obowiązków członka Biura Politycznego i Sekretariatu KC. 7 lutego 1971 usunięty ze składu KC PZPR, następnie z władz PZPR i władz państwowych.

Został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie.

Odznaczenia[edytuj]

Publikacje[edytuj]

  • Powstanie Warszawskie (1967)

W kulturze[edytuj]

Przypisy

  1. Towarzysz Zenon. polityka.pl, 28 sierpnia 1998.
  2. Cenzura PRL. Wykaz książek podlegających niezwłocznemu wycofaniu 1 X 1951 r. posł. Zbigniew Żmigrodzki. Nortom: Wrocław, 2002, s. 20. ISBN 8385829881.
  3. Urania”, nr 3, marzec 1969, s. 84
  4. Wręczenie odznaczeń w Belwederze. „Nowiny”, s. 1, nr 170 z 20 lipca 1964. 
  5. M.P. z 1946 r. Nr 26, poz. 43
  6. Order Odrodzenia dla G. Saragata. Odznaczenia włoskie dla przywódców polskich. „Dziennik Polski”. 246, s. 1, 16 października 1965. 

Bibliografia[edytuj]

  • Słownik biograficzny działaczy polskiego ruchu robotniczego, t. 3, Warszawa 1992.
  • Zenon Kliszko. katalog.bip.ipn.gov.pl. [dostęp 11 września 2017].
  • Zenon Kliszko. 1944.pl. [dostęp 11 września 2017].
  • Zenon Kliszko. dzieje.pl. [dostęp 11 września 2017].