Receptor 5-HT2A

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Receptor 5-HT2A, receptor serotoninowy 2A – białko transbłonowe kodowane u człowieka genem HTR2A w chromosomie 13, locus 13q14-q21, należące do rodziny receptorów serotoninowych[1]. Jest głównym pobudzającym receptorem sprzężonym z białkami G dla serotoniny.

Funkcja[edytuj | edytuj kod]

Gen HTR2A koduje wielokrotnie przechodzące przez błonę komórkową białko transbłonowe pełniące funkcję receptora dla serotoniny (5-hydroksytryptaminy) sprzężonego z białkiem G, którego pobudzenie podwyższa komórkowy poziom trifosforanu inozytolu (IP3) i diacyloglicerolu (DAG).

Rozmieszczenie[edytuj | edytuj kod]

Receptor 5-HT2A występuje w wielu strukturach ośrodkowego układu nerwowego: w korze nowej (głównie przedczołowej, ciemieniowej i somatosensorycznej) i guzkach węchowych. Ich najgęstsze rozmieszczenie w dendrytach końcowych neuronów piramidowych V warstwy kory mózgowej może mieć związek z modulacją procesów poznawczych[2][3], za pośrednictwem glutaminianu i szeregu receptorów (5-HT1A[4], GABAA[5], A1[6], AMPA[7], mGluR2/3[8], mGlu5[9] i OX2[10]).

Występuje również w dużych ilościach w płytkach krwi[11].

Znaczenie w psychofarmakologii[edytuj | edytuj kod]

Aktywacja 5-HT2A jest głównym mechanizmem działania psychodelików takich jak LSD, psylocyna czy meskalina. Antagonizm wobec 5-HT2A jest obok antagonizmu D2 jednym z mechanizmów działania atypowych leków przeciwpsychotycznych. Regulacja w dół i odwrażliwienie postsynaptycznych receptorów 5-HT2A towarzyszy przyjmowaniu leków przeciwdepresyjnych z grupy selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) - efekt ten zbiega się w czasie z efektem terapeutycznym (zwykle po kilku tygodniach), przypuszcza się więc, że odgrywa rolę w działaniu przeciwdepresyjnym[12].

Pełne agonisty[edytuj | edytuj kod]

Częściowe agonisty[edytuj | edytuj kod]

Antagonisty[edytuj | edytuj kod]

Odwrotne agonisty[edytuj | edytuj kod]

Genetyka[edytuj | edytuj kod]

Odkryto ponad 250 polimorfizmów pojedynczego nukleotydu (SNP) w ludzkim genie HTR2A[18]. Najważniejsze z nich to A-1438G (rs6311), C102T (rs6313) i His452Tyr (rs6314). Badania przeprowadzone na populacji Koreańczyków wykazały związek polimorfizmu A-1438G z dużą depresją[19] i zaburzeniem afektywnym dwubiegunowym[20]. Wykazano słaby związek polimorfizmu C102T z zachorowaniem na schizofrenię[21]. Znaleziono związek częstości polimorfizmów T102C i C1354T u osób po próbach samobójczych[22]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. HTR2A 5-hydroxytryptamine receptor 2A [Homo sapiens (human) - Gene - NCBI]. [dostęp 2016-08-30].
  2. G.K. Aghajanian, G.J. Marek. Serotonin, via 5-HT2A receptors, increases EPSCs in layer V pyramidal cells of prefrontal cortex by an asynchronous mode of glutamate release. „Brain Research”. 825 (1-2), s. 161-171, 1999. DOI: 10.1016/S0006-8993(99)01224-X. PMID: 10216183. 
  3. G.J. Marek, R.A. Wright, JC. Gewirtz, D.D. Schoepp. A major role for thalamocortical afferents in serotonergic hallucinogen receptor function in the rat neocortex. „Neuroscience”. 105 (2), s. 379-392, 2001. DOI: 10.1016/S0306-4522(01)00199-3. PMID: 11672605. 
  4. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać M. Amargós-Bosch, A. Bortolozzi, M.V. Puig, J. Serrats i inni. Co-expression and in vivo interaction of serotonin1A and serotonin2A receptors in pyramidal neurons of prefrontal cortex. „Cereb Cortex”. 14 (3), s. 281-299, 2004. DOI: 10.1093/cercor/bhg128. PMID: 14754868. 
  5. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać J. Feng, X. Cai, J. Zhao, Z. Yan. Serotonin receptors modulate GABA(A) receptor channels through activation of anchored protein kinase C in prefrontal cortical neurons. „J Neurosci”. 21 (17), s. 6502-6511, 2001. PMID: 11517239. 
  6. Publikacja w otwartym dostępie – możesz ją bezpłatnie przeczytać GJ. Marek, Activation of adenosine1 (A1) receptors suppresses head shakes induced by a serotonergic hallucinogen in rats, „Neuropharmacology”, 56 (8), 2009, s. 1082-1087, DOI10.1016/j.neuropharm.2009.03.005, PMID19324062, PMCIDPMC2706691.
  7. C. Zhang, G.J. Marek. AMPA receptor involvement in 5-hydroxytryptamine2A receptor-mediated pre-frontal cortical excitatory synaptic currents and DOI-induced head shakes. „Progress in Neuro-Psychopharmacology & Biological Psychiatry”. 32 (1), s. 62-71, 2008. DOI: 10.1016/j.pnpbp.2007.07.009. PMID: 17728034. 
  8. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać J.C. Gewirtz, G.J. Marek. Behavioral evidence for interactions between a hallucinogenic drug and group II metabotropic glutamate receptors. „Neuropsychopharmacology”. 23 (5), s. 569-576, 2000. DOI: 10.1016/S0893-133X(00)00136-6. PMID: 11027922. 
  9. Publikacja w otwartym dostępie – możesz ją bezpłatnie przeczytać G.J. Marek, C. Zhang, Activation of metabotropic glutamate 5 (mGlu5) receptors induces spontaneous excitatory synaptic currents in layer V pyramidal cells of the rat prefrontal cortex, „Neuroscience Letters”, 442 (3), 2008, s. 239-243, DOI10.1016/j.neulet.2008.06.083, PMID18621097, PMCIDPMC2677702.
  10. Publikacja w otwartym dostępie – możesz ją bezpłatnie przeczytać E.K. Lambe, R.J. Liu, G.K. Aghajanian, Schizophrenia, hypocretin (orexin), and the thalamocortical activating system, „Schizophrenia Bulletin”, 33 (6), 2007, s. 1284-1290, DOI10.1093/schbul/sbm088, PMID17656637, PMCIDPMC2779889.
  11. E.H. Cook, K.E. Fletcher, M. Wainwright, N. Marks i inni. Primary structure of the human platelet serotonin 5-HT2A receptor: identify with frontal cortex serotonin 5-HT2A receptor. „J Neurochem”. 63 (2), s. 465-469, 1994. DOI: 10.1046/j.1471-4159.1994.63020465.x. PMID: 8035173. 
  12. Publikacja w otwartym dostępie – możesz ją bezpłatnie przeczytać Pau Celada i inni, The therapeutic role of 5-HT1A and 5-HT2A receptors in depression, „Journal of Psychiatry and Neuroscience”, 29 (4), 2004, s. 252–265, PMID15309042, PMCIDPMC446220.
  13. a b publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać M.R. Braden, J.C. Parrish, J.C. Naylor, D.E. Nichols. Molecular interaction of serotonin 5-HT2A receptor residues Phe339(6.51) and Phe340(6.52) with superpotent N-benzyl phenethylamine agonists. „Mol Pharmacol”. 70 (6), s. 1956-1964, 2006. DOI: 10.1124/mol.106.028720. PMID: 17000863. 
  14. J.J. Chambers, D.M. Kurrasch-Orbaugh, M.A. Parker, D.E. Nichols. Enantiospecific synthesis and pharmacological evaluation of a series of super-potent, conformationally restricted 5-HT(2A/2C) receptor agonists. „J Med Chem”. 44 (6), s. 1003-1010, 2001. DOI: 10.1021/jm000491y. PMID: 11300881. 
  15. M.D. Ennis, R.L. Hoffman, N.B. Ghazal, R.M. Olson i inni. 2,3,4,5-tetrahydro- and 2,3,4,5,11,11a-hexahydro-1H-[1,4]diazepino[1,7-a]indoles: new templates for 5-HT2C agonists. „Bioorg Med Chem Lett”. 13 (14), s. 2369-2372, 2003. DOI: 10.1016/S0960-894X(03)00403-7. PMID: 12824036. 
  16. T.H. McLean, J.C. Parrish, M.R. Braden, D. Marona-Lewicka i inni. 1-Aminomethylbenzocycloalkanes: conformationally restricted hallucinogenic phenethylamine analogues as functionally selective 5-HT2A receptor agonists. „J Med Chem”. 49 (19), s. 5794-5803, 2006. DOI: 10.1021/jm060656o. PMID: 16970404. 
  17. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać R. Rosenberg, D.J. Seiden, S.G. Hull, M. Erman i inni. APD125, a selective serotonin 5-HT2A receptor inverse agonist, significantly improves sleep maintenance in primary insomnia. „Sleep”. 31 (12), s. 1663-1671, 2008. PMID: 19090322. PMCID: PMC2603489. 
  18. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać J. Bonis, LI. Furlong, F. Sanz. OSIRIS: a tool for retrieving literature about sequence variants. „Bioinformatics”. 22 (20), s. 2567-2569, 2006. DOI: 10.1093/bioinformatics/btl421. PMID: 16882651. 
  19. M.J. Choi, H.J. Lee, H.J. Lee, B.J. Ham i inni. Association between major depressive disorder and the -1438A/G polymorphism of the serotonin 2A receptor gene. „Neuropsychobiology”. 49 (1), s. 38-41, 2004. DOI: 10.1159/000075337. PMID: 14730199. 
  20. I.S. Chee, S.W. Lee, J.L. Kim, S.K. Wang i inni. 5-HT2A receptor gene promoter polymorphism -1438A/G and bipolar disorder. „Psychiatr Genet”. 11 (3), s. 111-114, 2001. DOI: 10.1097/00041444-200109000-00001. PMID: 11702051. 
  21. J. Williams, G. Spurlock, P. McGuffin, J. Mallet i inni. Association between schizophrenia and T102C polymorphism of the 5-hydroxytryptamine type 2a-receptor gene. European Multicentre Association Study of Schizophrenia (EMASS) Group. „Lancet”. 347 (9011), s. 1294-1296, 1996. DOI: 10.1016/S0140-6736(96)90939-3. PMID: 8622505. 
  22. C. Vaquero-Lorenzo, E. Baca-Garcia, M. Diaz-Hernandez, M.M. Perez-Rodriguez i inni. Association study of two polymorphisms of the serotonin-2A receptor gene and suicide attempts. „American Journal of Medical Genetics Part B Neuropsychiatr Genet”. 147B (5), s. 645-649, 2008. DOI: 10.1002/ajmg.b.30642. PMID: 18163387.